طبیعت را باید با نگاه توحیدی دید/ طبیعت حقالناس است
گروه معارف: یک استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه شایسته است که به عناصر طبیعت در حکم نعمات الهی نگریسته شود، گفت: هر مخلوق مسخر خداوند یک امانت است که انسان مأمور به نگهداری از آن و تحویل دادن سالم آن به نسلهای آینده است و در واقع باید به طبیعت نگاه توحیدی شود.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعیسی مسترحمی، استاد حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) از اصفهان، اظهارکرد: از نگاه قرآن، انسان موجودی جاندار و دارای شعور است که اینها در قرآن به عنوان نشانههای طبیعت میباشند و از جانب خداوند مورد توجه ویژه قرار گرفته است.
وی افزود: درخت، زمین، پدیدههای جوی مثل رعد و برق، ابرها و پدیدههای زمینی مثل دریاها و کوهها، اجرام آسمانی مثل ستارهها و سیارات، شهابها، خورشید و ماه همه اینها به عنوان نشانههای خداوند هستند که از همه اینها تعبیر آیه و نشانه میشود که در قرآن آمده است «وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ».
این استناد حوزه و دانشگاه بیان کرد: نگاه اولیه به طبیعت باید به صورت نشانه باشد، البته نشانهای که با اشاره به «وَ سَخَّرَ لَکُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ» است یعنی نشانههایی که همه در تسخیر و اراده انسان است، تا جایی که حتی دورترین ستارهها نیز در تسخیر انسان میباشد یعنی خداوند این نشانهها را برای استفاده انسانها خلق کرده است.
مسترحمی ادامه داد: تسخیر، معانی مختلفی دارد که هم منظور استفاده از آنها میباشد که به نوعی اشاره به پیشگویی قرآن هم دارد که انسان زمانی میتواند به ستارهها و سیارات و اجرام آسمانی دست پیدا کند و از آنها به نفع خویش استفاده کند.
وی افزود: مباحث علوم طبیعی در قرآن چه در مورد جسم انسان، چه در مورد نباتات و... مبحث سوگند یاد کردن انسان به اینها یک نشانه است، چون به چیزی قسم خورده میشود که دارای اهمیت است ( مثل قسم جان پیامبر (ص)، قسم به بیتالله الحرام و همچنین قسم به دهها پدیده طبیعت مثل روز، شب، خورشید، ماه و انواع گیاهان خوراکی و غیر خوراکی که باز هم نشان از توجه ویژه قرآن به عناصر طبیعت میباشد.
وی ادامه داد: باید توجه شود که عناصر طبیعت نقش خاص و مهمی در زندگی انسانها دارند و به نوعی طبیعت گره خورده به معنویات و به نوعی رابطه مستقیمی میان طبیعت و امور معنوی وجود دارد.
وی اظهار کرد: طبیعت از نگاه قرآن کریم یک طبیعت هوشمند و طبیعت بنده خداوند است از این جهت که خداوند میفرماید« عِبادٌ أَمْثالُکُمْ »به این معنا که این سنگ و چوبها که شما میپرستید خودشان بندگان من هستند همچنین «وَالنَّجْمُ وَالشَّجَرُ يَسْجُدَانِ» به این معناست که اینها به خدا سجده میکنند.
این استاد دانشگاه گفت: نگاه انسانها به محیط طبیعت باید اینگونه باشد که موجودات زنده در طبیعت، به نوعی بندگان خداوند هستند که درک دارند، عباد خداوند هستند و لذا دستمان هیچ وقت نمیرود که به آنها آسیب برسانیم و هیچ گاه بر آن نمیشوند که تسبیح کننده خدا را آزار و اذیت کنند.
مسترحمی افزود: خداوند میفرماید امانات را باید به اهلش سپرد، «الأَماناتِ إِلىٰ أَهلِها» یعنی انسانها اهلهایی هستند که شایسته است امانتهای الهی که همان آیتها و نشانههای خداوندی است به آنها سپرده شود و انسانها ماموریت دارند این امانتها را به نسلهای بعدی خود به صورت سالم انتقال دهند.
وی افزود: هر مخلوق مسخر خداوند یک امانت است که انسان مامور به نگهداری از آن و تحویل دادن سالم آن به نسلهای آینده میباشد در واقع باید به طبیعت نگاه توحیدی شود که نمونه آن روز سیزدهم فروردینماه است که وقتی انسانها در این روز به طبیعت و درختان نظر میکنند باید به یاد زیباییهای طبیعت باشند.
این پژوهشگر حوزه علمیه بیان کرد: در فصل بهار نگاه و تامل در دشتهایی که دو ماه قبل در زمستان خشک بودند، انسان را این گونه متذکر میکنند که میشود از زشتیها به زیباییها رفت و همچنین یاد رحمت و لطف خداوند و در کنار لذت جسمی به لذت روحی هم میرسند.
وی افزود: باید دقت شود مبحث فساد در ارض مخصوص فساد مالی نیست، بلکه شامل حق الناس که یکی از آنها ظلم نکردن به طبیعت میباشد، نیز است و در واقع راحت نفس کشیدن سایر انسانها در هوای پاکیزه و سالم حق سایر انسانها هم میباشد که همه انسانها باید آن را رعایت کنند.
وی گفت: دیدن زیباییهای مناظر طبیعت حق همه انسانها است که مانع شدن در این راه ظلم و فساد در زمین محسوب میشود، ولی در این مسیر اگر نگاه دینی باشد، جلوی خیلی از مسائل و مشکلات گرفته خواهد شد.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: شایسته است که به عناصر طبیعت در حکم نعمات الهی نگریسته شود.
