انسان با آزار دیگران ایمان خود را از دست میدهد
گروه معارف: اسلام دین مکارم اخلاق است و پایبندی به شرافتهای اخلاقی را ارج مینهد، از جمله این شرافتها، نیکی کردن به دیگران و خودداری از آزار آنهاست که خیر دنیا و آخرت را برای انسان به همراه دارد. از طرف دیگر، اگر انسان همنوعان خود را آزار داده و به آنها آسیب برساند، بسیاری از درجات ایمان را از دست میدهد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، به نقل از پایگاه اطلاعرسانی فلسطین آنلاین، انسان میتواند با اعمال خوب و صالح از پروردگار طلب دوستی و محبت کند، یکی ازاین اعمال، آسیب نرساندن به دیگران است، چرا که این عمل نیک در دنیا برای انسان خیر و برکت به همراه دارد. بنابراین زمانی که انسان انتقامگیری و سوءاستفاده کردن از دیگران را در سر میپروراند، میتواند به آنها آسیب برساند و نیز قادر است به کسی که به او آزار رسانده و از پشت خنجر زده و در حقش نیرنگ و فریب به کار برده است، آسیب برساند، اما همین انسان میتواند با هدف خودداری از آزار و اذیت دیگران، از آسیب رساندن به آنها امتناع ورزد. اهمیت این کار در چیست و انسان با آسیب رساندن به دیگران چه چیزی را از دست میدهد؟ پیامبر اکرم(ص) میفرمایند: «کسی که همسایهاش از شرش در امان نباشد، داخل بهشت نمیشود». این همان موضوعی است که متن زیر به قلم احمد زماره به آن میپردازد:
احمد زماره، عضو مشاور انجمن پژوهشگران فلسطین میگوید: قطعا تمام دین و زیبایی اخلاق همان است که پیامبر(ص) آن را علت اصلی مبعوث شدن و مأموریتش میداند، آنجا که میفرماید: «بهراستی من مبعوث شدم تا شرافتهای اخلاقی را کامل و تمام کنم». قطعا یکی از سطوح والای اخلاق؛ خودداری از آزار رساندن به دیگران بوده که این عمل نزد خدا دارای ارزش والایی است. نیکی کردن به مردم از خصلتهای پیامبران و فرستادگان الهی است و آزار نرساندن به دیگران از ارزشهای والای اسلام محسوب میشود.
وی بیان میکند به همین علت، قرآن کریم بزرگترین عقوبات و مجازات را برای کسانی تعیین کرده که باعث آزار و اذیت مسلمانان میشوند:«و آنان که مردان و زنان باایمان را به خاطر کاری که انجام ندادهاند آزار میدهند، بار بهتان و گناه آشکاری را به دوش کشیدهاند.» این آیه در مورد کسی است که به بندگان خدا شلاق میزند، یعنی ستم میکند و کسی که زبانش همچون شمشیری بر روی گردن بندگان موجب آزار و اذیت آنها میشود.
زماره اشاره میکند که بر اساس سخن پیامبر(ص) دریافته است که آسیب نرساندن به دیگران و دوری از هر عملی که موجب ضرر و زیان شود، یا خودداری از آزار رساندن به دیگران- چه خسارت مادی و چه معنوی- همان چیزی است که در روح و روان دیگران تأثیر میگذارد. ابوموسی اشعری نقل میکند که به رسول خدا عرض کردیم: اسلامِ افضل و بهتر کدام است؟ پیامبر(ص) فرمودند: «مسلمان كسى است كه مسلمانان از دست و زبانش در امان باشند».
وی افزود: عجیب است که بسیاری از مردم تصور میکنند که دین، اعمال و عبادات فیزیکی مانند نماز و حج، صدقه یا روزه و مانند آن است و فکر نمیکنند که عبادت خالص و حقیقی و بزرگ دین، نیکی کردن به بندگان خدا و دیدار با آنها بدون آسیب رساندن به آنان و حفظ آبرویشان است؛ به عبارت دیگر، بندگان خدا را ملاقات کنند، درحالی که آزار و اذیتی به آنها نرسانند و در حفظ آبرویشان بکوشند.
خداوند میفرماید: «به بندگانم بگو: سخنی بگویند که بهترین باشد، چرا که شیطان (به وسیله سخنان ناموزون) میان آنها فتنه و فساد میکند و همیشه دشمن آشکاری برای انسان بوده است». بر اساس آیات قرآن کریم، خدای متعال به نیکی کردن به بندگانش حتی با کلام و سخن نرم سفارش کرده و اظهار میکند که شیطان علت و سبب آزار رساندن به مردم است، لذا از دشمن ملعون و عفریت نفرین شده برحذر میدارد.
احمد زماره متذکر میشود که علت برحذر داشتن انسانها از آزار رساندن به بندگان خدا این است که اثر این عمل زشت از شخص به گروه، جامعه و کشور منتقل میشود؛ به عبارت دیگر، تأثیرات این عمل نه تنها دامن فرد را میگیرد، بلکه به دیگران و جامعه نیز سرایت میکند. از ابوذر نقل شده است که به رسول خدا عرض کرد: آیا دیدهای که از انجام برخی کارها ناتوان و ضعیف باشم؟ پیامبر(ص) فرمودند: شرت را از مردم بردار که این صدقهای است از جانب تو برای خودت، همانگونه که شر تو باعث دشمنی و کینه میان افراد جامعه شده و منجر به گسترش هرج و مرج، بیثباتی اجتماعی، قطع صله رحم و پاره شدن طناب محبت و دوستی بین اصحاب و یاران میشود.
زماره اشاره میکند که آزار رساندن به مردم، عقوبت و مجازات شدید و اخروی در پی دارد. خدای متعال فرمود: «و آنان که مردان و زنان باایمان را به خاطر کاری که انجام نداده اند آزار میدهند، بار بهتان و گناه آشکاری را به دوش کشیدهاند». از ابوهریره نقل شده که مردی گفت: ای رسول خدا، فلان زن از کثرت نماز و روزه و صدقهاش سخن میگوید، در حالی که با زبانش همسایهاش را آزار میدهد؛ پیامبر(ص) فرمودند: جایگاه او در آتش است.
احمد زماره میگوید کسی که از آزار رساندن به دیگران خودداری نکند، به خصوص اگر در اذیت کردن به دیگران مشهور و معروف باشد، بر اساس سخن پیامبر(ص) مبنی بر اینکه کسی که همسایهاش از شرش درامان نباشد، داخل بهشت نمیشود؛ بسیاری از درجات ایمان را از دست میدهد، به همین خاطر است که خودداری از آزار رساندن، نعمت و برکت بزرگی است که انسان را از بدبختیها و مصائب دنیا نجات میدهد.
