تربیت نادرست؛ بلای خانمان‌سوز جوامع بشری

پرویز پرنیان، از نویسندگان لرستانی در گفت‌وگو با  خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، با بیان این‌که امروزه بلای خانمان‌سوز جوامع بشری غالباً از تربیت نادرست افراد ناشی می‎شود که به‌نحوی در ارکان هدایت و اداره ملت‌ها تاثیرگذار است، گفت: می‎توان گفت که ریشه ناهنجاری‎ها و نابسمانی‎های اجتماعی و فرهنگی نیز از عدم توجه به اصول تربیت و روش صحیح در رشد اخلاقی کودکان و نوجوانان است.
وی در رابطه با ضرورت و اهمیت خودشناسی، افزود: موضوع اصلی تربیت، خود آدمی است؛ یعنی تا انسان خود را نشناسد و به نیازها و گرایش‌های باطنی خود واقف نشود، نمی‎تواند شیوه‌هایی را برای تربیت اتخاذ کند.پس اصل بر این است که انسان، خود یا هر کسی را که قصد تربیت او را دارد، به‌نحو مطلوب بشناسد سه فایده مهم در خودشناسی وجود دارد که اهمیت آن‌را دو چندان می‌کند.
پرنیان ادامه داد: تا زمانی‎که انسان ظرفیت حقیقی یا استعداد نظری خود را نشناسد، در طلب مظروف و تامین نیازهای خود به خطا می‎رود از این‌رو امام علی(ع) فرموده است: «عالم کسی است که قدر(ظرفیت) خود را بداند و باری جهالت آدمی، کافی است که قدر خود را نشناسد».
این نویسنده لرستانی در ادامه با بیان این‌که راز خداشناسی در انسان نهفته است، گفت: فطرت آدمی در واقع خاستگاه خداوند متعال است، یعنی هرچه انسان خود را بشناسد و به حوزه حقیقی خود نزدیک‌تر شود، در واقع به خدا نزدیک‌تر شده است کمااینکه مولای متقیان علی(ع) فرموده است: «کلمه توحید همان فطرت است».
وی ادامه داد: کلمه اخلاص، شهادت به وحدانیت خداست که فطرت آدمی مظهر آن است، پس حقیقت وجود، گلزار خداست.کسی‎که ذات خلقت او از خداست، گلزار عظیمی است.
این نویسنده لرستانی با اشاره به حدیثی از امام جعفر صادق(ع) با این مضمون که «عبودیت، جوهری است که کنه آن ربوبیت است»، گفت: انسان، آینه عبودیت است.اگر خدا را خوب بندگی کند و مهر اغیار را از دل بردارد، تجلی‎گاه انوار الهی می‎شود و مظهریت خدا را کاملاض درک می‎کند.
وی ادامه داد: بنابراین وقتی حجاب‎ها از آینه عبودیت برافتد، صورت ربوبی آشکار می‎شود و صورت ذهنی خداشناسی مثل احساس طفل به مادر از طریق شیر است.وقتی طفل بزرگ می‎شود، حقیقت مادر را می‌شناسد و ادراک او حقیقی می‎شود.
پرنیان اضافه کرد: آن وثیقه‌نامه‌ای که همه عرفا به آن استشهاد می‎کنند، همین صورت فطری خداشناسی است که در عالم «ذر» به‌صورت پیمان‌نامه بین «رب» و «عبد» منعقد شده است و آیه 172 سوره اعراف با این مضمون «وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتَ بِرَبِّكُمْ قَالُواْ بَلَى شَهِدْنَا أَن تَقُولُواْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ؛ و هنگامى را كه پروردگارت از پشت فرزندان آدم ذريه آنان را برگرفت و ايشان را بر خودشان گواه ساخت كه آيا پروردگار شما نيستم گفتند چرا گواهى داديم تا مبادا روز قيامت بگوييد ما از اين [امر] غافل بوديم» حکایت از آن دارد.
وی در بیان فواید خودشناسی به نجات انسان از هلاکت اشاره کرد و گفت: تحمل تکلیف بیش‌از توان و ظرفیت یا کمتر از آن انسان را از شکوفایی و درخشش ساقط می‎کند و یا موجب می‎شود انسان به‌دلیل عدم شناخت، منزلت و میزان ظرفیت خود را ارزان بفروشد که در این بین سعدی شیرازی تحلیل زیبایی دارد که: «در دوران خردسالی به‌دلیل موفقیت در تحصیل علم، پدرم به‌عنوان جایزه برایم انگشتری طلا خرید؛ آن‌را به دستم کردم و در بازار شهر به راه افتادم.ناگهان خرمافروشی با دانه‌ای خرما انگشترم را از دستم گرفت».
وی افزود: بنابراین خودشناسی و درک منزلت موجب می‎شود که انسان نه خود را ارزان بفروشد و نه بیش‌از حد و اندازه حقیقی، خود را عرضه کند، در غیر این‌صورت او هلاک خواهد شد.چنان‌که مولای متقیان حضرت علی(ع) فرموده است: «کسی‎که قدر و اندازه خود را نشناسد، هلاک خواهد شد».
این نویسنده لرستانی اظهارکرد: انسان علاوه‌بر  خودشناسی باید قدر لحظه‌های زندگی خود را بداند، زیرا انسان برای هر دم خود در روز قیامت حسرت خواهد خورد و فریاد بر می‎آورد که: «ای کاش به دنیا برمی‎گشتم و زندگی‎ام را دوره می‎کردم».