سفر نیز مانعی برای سیر مطالعاتی شهید مطهری نبود

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، 12 اردیبهشت‌ماه یادآور روزی است که یک معلم بزرگ و یک فیلسوف مسلمان توسط یک جریان انحرافی، کج فهم و متحجر به شهادت رسید و مسیر عالمانه خود را با شهادت تکمیل کرد، شهید مطهری او که در فقه، تفسیر، فلسفه، اخلاق و سیاست مرد میدان و عالمی عامل بود، در خانواده ساده و صمیمی خود تربیت انسانی و اسلامی را آموخت.
استاد شهید مرتضی مطهری، او که امروز به عنوان معلمی بزرگ و الگوی تعلیم و تربیت در ایران و بسیاری از جوامع اسلامی شناخته می‌شود، خود تربیت‌یافته یک خانواده اصیل ایرانی و مسلمان در شهر کوچک فریمان بود، خانواده‌ای مذهبی و متدین که در آن پدر، شخصی روحانی و مادر نیز مربی فرزندان خود در سایه آموزه‌های قرآنی است.
تعلیم و تربیت در خانواده شهید مطهری الگویی مناسب برای سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی است، خانواده‌ای که آموزه‌های دینی و قرآنی را به فرزندان خود آموخته است. در آستانه سالگرد شهید مطهری راهی فریمان شدیم تا با کوچک‌ترین برادر شهید گفت‌وگویی داشته باشیم.
همراه با هم راهی منزل پدری شهید مطهری شدیم، منزلی کوچک که بافت قدیمی آن حفظ شده و این سال‌ها تلاش می‌شود تا فضای اصلی خانه‌باغ قبلی احیاء شود؛ وارد اتاقی می‌شویم که به گفته برادر شهید مطهری، وی هر وقت به فریمان می‌آمد، در آنجا مشغول مطالعه و نوشتن کتاب می‌شد.

در این اتاق ساده که برخی از وسایل قدیمی در آن به چشم می‌خورد، گاهی حس می‌کردی شهید مطهری همچون سال‌ها قبل که به فریمان می‌آمد و در این اتاق به مطالعه می‌پرداخت، در گوشه‌ای از اتاق مشغول مطالعه و نوشتن است.
پدر و مادری متدین مسیر تربیت را گشودند
صحبت‌هایمان را با حسن مطهری، کوچک‌ترین فرزند خانواده مطهری آغاز می‌کنیم، او در رابطه با فضای حاکم در خانواده خود گفت: پدرمان روحانی و اهل مطالعه و کتاب بود و مادر هم فردی با هوش و با استعداد در زمینه‌های علمی و قرآنی؛ مادر در زمینه طب سنتی تبحر داشت و حتی برای بیماران نسخه می‌نوشت.
وی با اشاره به حافظه خوب مادرش، اظهار کرد: مادر به دلیل این حافظه، توانسته بود حافظ تعداد زیادی از سوره‌های قرآن شود، زنی متدین و باسواد بود که همراه با مهربانی به تربیت فرزندان خود می‌پرداخت.
وی ادامه داد: مادر، ما را بسیار تشویق می‌کرد و از ما می‌خواست تا امور دینی خود را به درستی انجام داده و نماز و قرآن بخوانیم.

مطهری ابراز کرد: پدر نیز بسیار به ما توصیه می‌کرد تا مسیر علم را در زمینه فعالیت‌های دینی و تبلیغی و در کسوت روحانیت پیش بگیریم، که بنا بر همین توصیه و تشویق‌ها، علاوه بر مرحوم شهید مرتضی مطهری، دو برادر دیگر من نیز به سمت تحصیل در حوزه علمیه رفتند.
وی با بیان اینکه پدرم بسیار مطالعه می‌کرد، به کتاب‌هایی که بر روی میز بود، اشاره کرد و گفت: پدر با اینکه بسیار مطالعه می‌کرد اما بسیاری از مطالب در ذهنش باقی نمی‌ماند، یعنی پدر حافظه ضعیفی داشت اما با این حال هیچ گاه از مطالعه خسته نشده و ساعات بسیاری را برای مطالعه می‌گذراند. همین مطالعه، بر روی فکر و ذهن شهید مطهری تأثیر گذاشته بود تا از کودکی به قرآن و کتاب‌هایی که در منزل بود، علاقه‌مند شود و در نبود پدر آن‌ها را بخواند.
آموختن قرآن، علاقه دوران کودکی شهید مطهری بود
وی به مراحل تحصیل شهید مطهری اشاره کرد و گفت: از همان کودکی ابزار بازی او کاغذ و قلم بود، شش سال داشت که به مکتب‌خانه رفت و البته علاقه زیادی به آموختن قرآن داشت، حتی یک شب مهتابی به گمان اینکه صبح شده است، از خواب بیدار شده و به مکتب‌خانه رفته بود، آنقدر زود رسیده بود که پشت درب مکتب‌خانه خوابش برده بود.
برادر شهید مطهری ادامه داد: برادر شهیدم که تا 15 سالگی نزد پدر تحصیل می‌کرد و از تربیت دینی برخوردار شده بود، عازم حوزه علمیه مشهد و پس از آن به قم سفر کرد تا مسیر رشد علمی خود را پیگیری کند؛ آن زمان سالی دو بار برای دیدار با خانواده به فریمان می‌آمد.

بخش زیادی از زمان فراغت شهید مطهری به مطالعه اختصاص داشت
وی افزود: شهید مطهری در سال دوبار به فریمان می‌آمد، یک بار در ایام نوروز و یک بار هم در تابستان؛ در ایام نوروز حدود پنج روز در فریمان بود و در تابستان حدود 12 روز؛ هر بار که می‌آمد بخش زیادی را در اتاق خود به مطالعه و نگارش مشغول بود.
وی ابراز کرد: شهید وقتش را تنظیم می‌کرد، یک روز را به دیدار با اقوام و آشنایان اختصاص می‌داد و با نوشتن نام ‌همه افراد خانواده در دفترچه‌اش سراغ همه را می‌گرفت، یک روز را هم به دیدار بزرگان و معتمدین شهر مشغول می‌شد؛ پس از آن تقریباً به صورت دائم، وقتش در خانه به نگارش و مطالعه کتاب می‌گذشت.
مطهری عنوان کرد: روزی به ایشان اعتراض کردم که شما مدت زمان کمی از سال را در فریمان هستید، آن وقت هم که می‌آیید به مطالعه و نگارش مشغول می‌شوید و ما کمتر با شما حرف می‌زنیم، او که همیشه لبخند به لب داشت و با خُلقی آرام پاسخ می‌داد، لبخندی زد و گفت: «هر کسی از مسیری نان می‌خورد، این نوشتن من، هم برای خودم و هم برای دیگران اشتغال ایجاد می‌کند».
ارائه الگوی سبک زندگی اسلامی با مدیریت زمان
وی با اشاره به مدیریت زمان شهید مطهری، گفت: مدت زمان اصلی خود را در اتاقش بود و کتاب می‌خواند، ساعتی را برای استراحت و صرف غذا اختصاص می‌داد و چون علاقه فراوانی به گردش و اسب‌سواری داشت، زمان کمی را عصرها برای گردش و اسب‌سواری در مراتع می‌گذاشت، شب‌ها زود می‌خوابید و نیمه‌های شب به عبادت مشغول بود.
برادر شهید مطهری اضافه کرد: شهید مرتضی مطهری مثل پدرمان اهل عبادت بود و نماز شبش ترک نمی‌شد، صبح‌ زود از خواب بیدار می‌شد و بعد از نماز و راه رفتن در فضای باغ کمی استراحت می‌کرد و مجدد برمی‌گشت و کارهایش را ادامه می‌داد.
وی با بیان اینکه شهید مطهری با روی گشاده به گفت‌وگو با دیگران می‌پرداخت، ادامه داد: حتی به کودکان نیز احترام می‌گذاشت و به احترام آنان از جای خود بلند می‌شد. وقتی از او می‌خواستند که در مقابل بچه‌ها بلند نشود، می‌گفت بچه‌ها برای خود شخصیتی دارند و باید به آن‌ها همچون بزرگ‌تر هم احترام گذاشت.

تأثیر ویژه قلم و کلام شهید مطهری در افراد
وی در رابطه با احترام دیگران به شهید مطهری نیز افزود: حتی افرادی که با روحانیت ارتباط خوبی نداشتند نیز پس از گفت‌وگو با شهید مطهری شیفته ایشان می‌شدند تا حدی که از اثر کلام ایشان شرمنده شده و دست شهید مطهری را می‌بوسیدند.
حسن مطهری با ذکر خاطره‌ای از شهید مطهری، ابراز کرد: یکی از فرزندانم را در کودکی از دست دادم، داغدار فرزندم بود که نامه‌ای از برادرم به دستم رسید، توصیه‌های ایشان در نامه سبب آرامش من شد. وقتی هم که به فریمان آمد باز هم با من در این زمینه سخن گفت و صحبت‌هایش باعث شد غم از دست دادن فرزند را فراموش کنم.
وی با اشاره به تأکید شهید مطهری در فراگیری علم، افزود: ایشان می‌گفتند حتی اگر به تحصیل در حوزه و علوم دینی علاقه ندارید، در رشته‌های غیر از آن مشغول شوید و از این طریق افراد را به افزایش سطح علمی تشویق می‌کردند.
وی در توضیح فعالیت‌های انقلابی شهید مطهری، اضافه کرد: شهید مطهری سال 1327 امام خمینی(ره) را به فریمان دعوت کردند و امام چند روزی را مهمان ما بودند، از همان زمان گفت‌وگوهای سیاسی با حضرت امام مطرح بود، همچنین بارها رهبر معظم انقلاب را به فریمان دعوت می‌کردند و در اینجا به بحث و تبادل نظر در رابطه با فعالیت‌های انقلابی می‌پرداختند.
تصدیق اهل علم به شأن و منزلت استاد مطهری
مطهری در پایان صحبت‌های خود بر نگاه ویژه اهل علم نسبت به شهید مطهری تأکید کرد و گفت: زمانی مرحوم شریعتی به همراه پدرشان مهمان ما بودند، مرحوم محمدتقی شریعتی در توضیح علم شهید مطهری گفت: «ما در یک رشته صحبت می‌کنیم اما آقای مطهری در دو رشته علوم جدید و قدیم سخن می‌گوید».
غلامرضا قصابی فریمانی یکی از آشنایان مرحوم مطهری نیز در این جمع حضور داشت، در گفت‌وگو با ایکنا عنوان کرد: زمانی که در تهران در کوره مشغول کار بودم، شهید مطهری همیشه به ما سر می‌زد و احوال آشنایان را می‌پرسید. خاطرم هست محل کوره تا شهر فاصله زیادی داشت اما شهید مطهری این همه فاصله را می‌آمد تا از همشهریانش خبر بگیرد.
وی بیان کرد: یک روز من مریض بودم و ایشان در ملاقات با من متوجه بیماریم شد، خود مرا به بیمارستان برد و پیگیر سلامت جسمی من بود.
در پایان صحبت‌هایمان، جویای مزار پدر و مادر شهید مطهری شدیم؛ برادرش آرامستانی که در کنار بقعه خواجه اباصلت است را محل مزار پدر و مادر عنوان کرد؛ در مسیر برگشت به مشهد، به آرامگاه اباصلت رفتیم. جویای مزار پدر و مادر شهید مطهری شدیم. در این پرس‌و‌جوها پیرمردی را دیدیم که می‌گفت خود محل تدفین پدر شهید مطهری را آماده کرده است. هنوز پس از گذشته نزدیک به نیم قرن آن روز را به خاطر داشت که شهید مطهری برای تدفین پدر آمده بود.

از او پرسیدیم، شهید را در آن زمان می‌شناختی، جواب داد: بله، شهید کتاب‌های زیادی نوشته که آن زمان نیز در بین مردم شناخته شده بود. بر مزار پدر و مادر شهید مطهری حاضر شدیم و ادای احترام کردیم به آن‌هایی که در نقش بسیاری در تربیت انسانی وارسته و اندیشمند همچون شهید مطهری داشتند. فردی که امام خمینی(ره) او را پاره تن خود عنوان کرده بود...