گناه؛ از مهم‌ترین موانع رشد اقتصادی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، یکی از مهم‌ترین موانع رشد اقتصادی، گناه و دوری از یاد خداست. گناه آثار فراوانی در زندگی فردی و اجتماعی انسان می‎گذارد. یکی ‎از آثار مهمی که گناه در زندگی انسان می‎گذارد از بین رفتن نعمت‌هایی است که خداوند به انسان عطا فرموده است.گناه، مانع رشد انسان در تمام جنبه‌ها به‌ویژه مانع رشد اقتصادی است.
امام علی(ع) فرموده است که «به خدا قسم هیچ ملتی از آغوش نا زو نعمت زندگی گرفته نشد، مگر به واسطه گناهانی که مرتکب شدند؛ زیرا خداوند هرگز به بندگانش ستم روانمی‎دارد».
خدای متعال در قرآن یک نمونه عینی ذکر می‎کند که گناه، مانع رشد اقتصادی است و در آیه 112 سوره نحل با این مضمون «وَضَرَبَ اللّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ آمِنَةً مُّطْمَئِنَّةً يَأْتِيهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّن كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللّهِ فَأَذَاقَهَا اللّهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُواْ يَصْنَعُونَ» در این رابطه می‎فرماید: «و خدا شهرى را مثل زده است كه امن و امان بود [و] روزيش از هر سو فراوان می‎‏رسيد پس [ساكنانش] نعمت‌هاى خدا را ناسپاسى كردند و خدا هم به سزاى آنچه انجام می‎‎‏دادند طعم گرسنگى و هراس را به [مردم] آن چشانيد».
در این ایه شریفه، نکات فراوان وجود دارد از جمله: امام صادق(ع) فرمود: «این شهر، مربوط به گروهی از بنی‌اسرائیل بوده که زندگی مرفه‌ای داشتند؛ لیکن بر اثر گناه و کفران نعمت دچار رکود اقتصادی شدند تا جایی‎که مجبور شدند غذاهای آلوده را بخورند.خداوند این قریه را مثال زد تا درس عبرتی برای همگان باشد».
از این آیه شریفه استفاده می‎شود که ساکنان این شهر هم از امنیتِ پایدار بهره‌مند بودند و هم از رشد و وفور اقتصادی؛ اما وقتی گناه کردند و کفران نعمت نمودند، هم ناامنی به سراغشان آمد و هم دچار ترس شدند و هم به فقر و رکود اقتصادی مبتلا گشتند.
روایات فراوانی داریم که دلالت می‎کند که گناه و دوری از یاد خدا موجب زوال نعمت می‎شود کمااینکه امام علی(ع) فرمود: «سبب از بین رفتن نعمت‌ها، کفران نعمت است» و نیز امام صادق(ع) فرمود: «همانا انسان گناهی را مرتکب می‎شود با آن‌ گناه رزق و روزی او دفع می‎شود (و دچار رکود اقتصادی می‎گردد)».
یکی‌از سنت‌های الهی آن است که رشد اقتصادی، مشروط به دوری از گناه و رعایت ایمان و تقوا است؛ خدای متعال در آیه 96 سوره اعراف با این مضمون «وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ وَلَكِن كَذَّبُواْ فَأَخَذْنَاهُم بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ» می‎فرماید: «اگر مردم شهرها ایمان بیاورند و تقوا پیشه کنند، قطعاً برکاتی از آسمان و زمین بر ایشان می‎گشاییم؛ اما آن‌ها تکذیب کردند، پس ما نیز به‌خاطر آن‌چه آن‌ها کردند، نعمت‌های خودمان را از آنان گرفتیم».
قرآن، ایمان و تقوا را عامل رشد اقتصادی می‎داند و در مقابل، کفران نعمت و اعراض از خدا، طغیان، ظلم و ستم، خوردن مال دیگران، اسراف، کم‌کاری، بداخلاقی و ... را مانع رشد اقتصادی می‎داند.
براساس این آیات یک رابطه عمیقی بین گناه و کفران نعمت با رکود اقتصادی و بین ایمان و تقوا و یاد خدا با رشد اقتصادی وجود دارد.اگر در جامعه‌ای گناه صورت گیرد، برکت از اقتصاد و زندگی آن جامعه برداشته می‎شود کمااینکه فقر اقتصادی و ناامنی اجتماعی، از نشانه‌های بی‎اعتنایی جامعه به ارزش‌های دینی است.
این آیه شریفه، درس عبرت و هشداری است برای همه افراد و ملت‌هایی که غرق در نعمت‌های الهی هستند، لیکن با کفران نعمت و دوری از یاد خدا و با اسراف و تبذیر گرفتار فقر و فلاکت می‎شوند.
هشداری هست برای آن‌هایی که همیشه نیمی از غذای اضافی خود را به زباله‌دان‌ها می‎ریزند.هشداری است به آن‌ها که برای سفره‌ای که سه یا چهار نفر میهمان بر سر آن دعوت شده است، معادل غذای بیست نفر از غذاهای رنگین تهیه می‎بینند و حتی باقی‎مانده آن‌را به مصرف انسان‌های گرسنه نمی‎رسانند.هشداری است برای کسانی‎که اسراف می‎کنند و ریخت و پاش می‌نمایند و این عمل را برای خود فخر می‎دانند.  
امام صادق(ع) فرمود: «من برای کسی‎که در زندگی صرفه‌جویی کند و اسراف ننماید، ضمانت می‎کنم هرگز فقیر نشود» و نیز فرمود: «گاه پدرم امام باقر(ع) غذای کمی که از سفره بیرون می‎افتاد به جستجوی آن می‎پرداخت، به‌حدی که خادم منزل می‎خندید که چرا به‌دنبال یک ذره غذا می‎گردد، آن‌گاه فرمود: پدرم این حدیث را فرمود: بدانید جمعیتی پیش از شما زندگی می‎کردند و مواد غذایی را بی‎جهت از میان بردند و خداوند هم برکات خود را از آن‌ها گرفت و به قحطی گرفتارشان کرد».