احترام به نعمت‌های الهی؛ از آثار مثبت پرهیز از اسراف

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، کنترل در مصرف، باعث صرفه‌جویی در هزینه‌های غیرضروری زندگی می‎شود.امام علی(ع) می‎فرماید: «کسی‎که در زندگی خود، اقتصاد و میانه‌روی را رعایت کند، بیچاره نمی‎شود».
زندگی دارای فراز و نشیب‌های بسیاری است، که همواره با خطرات و حوادث غیرقابل پیش‌بینی مواجه می‎شود و قطعاً پس‌انداز نمودن مقداری از مازاد بر مصرف، بنیان زندگی را تا زیادی در مقابله با این خطرات محافظت خواهد نمود.
اسراف، موجب افزایش مخارج زندگی خواهد شد و در نتیجه انسان نمی‎تواند جوابگوی آن هزینه سنگین باشد و چنانچه از وجود ایمان ریشه‌دار بی‎بهره باشد، به جرایم اقتصادی کشیده خواهد شد و معمولاً مصرف بی‎رویه باعث از بین رفتن دارایی‎های انسان می‌گردد که در نتیجه به فقر منتهی می‎شود.امام جعفرصادق(ع) می‎فرماید: «فقر و احتیاج، انسان را به سر حد کفر می‎رساند».
پیشگیری از اسراف، خود یک نوع مال اندوختن و با صرفه‌جویی و پس‌انداز مازاد بر مصرف زمینه بذل و بخشش در انسان‌ها به‌وجود می‌آید.در روایت آمده است: «روزی یکی‎از غلامان حضرت رضا(ع)، میوه‌ای را می‎خورد.ولی پیش‌از آن‌که کاملاً آن‌را استفاده کند.دور انداخت، حضرت فرمود: سبحان‌الله اگر شما از آن بی‌نیازید، عده‌ای از مردم از آن بی‎نیاز نیستند آن‌را به کسی، محتاج است بخورانید».
ترویج فرهنگ مصرف‌زدگی و اسراف و تبذیر از شیوه‌های استعمار، برای نفوذ و استیلا بر تمام شئون و جوانب مختلف کشورهای ضعیف به‌خصوص کشورهای اسلامی است در این صورت، مبارزه با اسراف، خود نوعی مبارزه با استعمار است.
خداوند متعال به‌خاطر این‌که انسان به سهولت راه تکامل را بپیماید، نعمت‌های بسیاری را در اختیار او قرار داد و سایر مخلوقات را مسخر او گردانید.این نانی که من و شما از آن استفاده می‌کنیم تا از وجود آن، روح حیات برگیریم، وسایل و ابزار بسیار زیادی به کار رفته تا این‌که به وجود آید.
پس چگونه سزاوار است؛ نسبت به نعمت‌های خدای متعال، ناسپاس باشیم و در مصرف آنها اسراف نماییم.امام صادق(ع) می‎فرماید: «هرکس که به پاره نان یا خرمایی برخورد کند سپس درصورتی‌که آلوده نباشد آن‌را تناول نماید؛ بیش‌از آن‌که شکمش از آن فارغ شود؛ خداوند او را خواهد آمرزید».(وسائل، ج 16، باب 608)
از مصادیق اسراف در اموال خصوصی می‌توان به اسراف در مواد خوراکی، اسراف در پوشاک، اسراف در مسکن، اسراف در وسائط نقلیه، اسراف در لوازم زندگی مانند فرش و غیره و از مصادیق اسراف در بیت‌المال نیز می‎توان به اسراف در نوشت‌افزار، اسراف در بودجه‌های اداری، اسراف در اوقات اداری، اسراف در امکانات اداری، بخشش از بیت‌المال اشاره کرد.
برای علاج اسراف می‎توان اقداماتی را انجام داد ازجمله این‌که توجه کافی به زیان‌های اقتصادی، اخلاقی، فردی، اجتماعی و نیز کیفرهای اخروی داشت، توجه داشتن به نقش ثروت و استفاده صحیح از آن ثروت در جهت رسیدن به کمالات انسانی، آشنا شدن با تعالیم و دستورات اسلام، توجه داشتن به ایام تنگدستی با قناعت زندگی کردن، توجه به این مطلب که مالک اصلی خداست و چنان‌چه در مصرف نعمت‌های آن زیاده‌روی کنیم خداوند ما را مشمول لطف و کرم خویش نخواهد کرد و در حقیقت مالک اصلی خداست این امانت چند روزی نزد ماست.
همچنین تلاش در جهت از بین بردن عوامل به‌وجودآورنده اسراف، فاصله گرفتن از افراد اسراف‌گر و محدود نمودن رفت و آمد با آن‌ها، انتخاب الگوهای همیشه زنده و درخشنده مکتب اسلام و نصب‌العین قرار دادن زندگی رادمردانی چون: پیامبر اسلام(ص) و حضرت علی(ع) و پاک‌زنانی همچون حضرت زهرا(س) و پرداخت وجوهات شرعی نظیر خمس و زکات که باعث کنترل و تعدیل سرمایه و از بین رفتن زمینه اسراف می‎شوند، از دیگر راه‌های علاج اسراف است.