حضرت معصومه(س) بانوی کرامت و گلی از بوستان امامت است

حضرت معصومه علیها السلام در سال 173 هجری قمری در مدینه چشم به جهان گشود. پدرش امام هفتم شیعیان حضرت موسی بن جعفر علیه السلام و مادرش حضرت نجمه بود که به علت پاکی و طهارت نفس به او طاهره می گفتند آن حضرت در 28 سالگی و در روز دوازدهم ربیع الثانی سال 201 هجری قمری به جوار رحمت حق شتافت.

زنان اندكي ظرفيت آن را داشتند كه بيشترين بهره را از فروغ جاودان الهي و نور ولايت، دريافت كنند و بتوانند خود را در كمالات معنوي اندكي پايين‌تر از معصومان(ع) بسازند، بسان حضرت زينب كبري و حضرت معصومه(س) بنا به مقتضاي عبارت معروف «أهل البيت أدري بما في البيت» اهل خانه از آنچه كه در خانه مي‌گذرد، بيشتر از ديگران مي‌دانند، بهتر است آن بانوي بزرگ را از زبان امامان معصوم(ع) بشناسيم.

امام صادق(ع)  فرمود: خدا حرمي دارد و آن مكه است، پيامبر(ص) حرمي دارد و آن مدينه است، اميرالمؤمنين(ع) حرمي دارد و آن كوفه است... بهشت هشت در دارد كه سه تاي آن از قم است؛ در اين شهر زني از فرزندان من از دنيا مي‌رود، نام او فاطمه دختر موسي(ع) است و با شفاعت او همه شيعيان من روانه بهشت مي‌شوند.

شهر قم مدفن تعداد زيادي از امام زادگان است و هر كدام داراي مقامات بس والايي هستند، اما ائمه(ع) تنها از اهميت شخصيت و زيارت دختر موسي بن جعفر(س) سخن گفته‌اند که اين خود نشانگر عظمت معنوي اين بانوي بزرگ است.

يكي ديگر از نشانه‌هاي شخصيت آن حضرت داشتن زيارت‌نامه مخصوص بسان پيامبر(ص)و امامان(ع) است، در حالي كه در آرامگاه‌هاي ديگر امام زادگان به طور معمول خواندن فاتحه مرسوم است. چند نكته در زمينه شخصيت آن بانوي بزرگ در‌خور توجه است:

1- مسافرت ايشان پس از هجرت اجباري برادر بزرگوارش امام رضا(ع) به سمت ايران به جهت ديدار با برادر، اما آنگونه كه مورخان نوشته‌اند اين مسافرت به سرانجام نرسيد و حضرت معصومه با رسيدن به ساوه بيمار شد و دستور داد او را به قم ببرند و در همين شهر بود كه جان را به جان آفرين تسليم كرد.

حركت آن حضرت از مدينه به سمت ايران با اين مسير طولاني و به جان خريدن همه سختي‌هاي مسافرت مخصوصاً خطراتي كه از ناحيه حكومت مأمون، آن حضرت را تهديد مي‌كرد حاكي از شخصيت سياسي و اجتماعي اين بانوي بزرگ است.

2- در اين مسافرت آنگاه كه مريض شد و از دستيابي به امام رضا(ع)  مأيوس گردید با توجه به آگاهي او از موقعيت آينده قم و مركزيت فرهنگي آن دستور داد او را به قم ببرند تا پس از پرواز روح بلندش به سوي ملكوت، حرم بهشت گونه‌اش مأمن عاشقان اهل بيت(ع) قرار گيرد.

اين تصميم يعني دستور براي رسيدن به قم، حاكي از داشتن ديد فرهنگي دختر موسي بن‌جعفر(س) است. در اين راستا وقتي زندگي‌نامه آن حضرت را مطالعه كنيم درمي‌يابيم كه يكي از القاب مشهور آن حضرت «محدثه»(4) است، وي رواياتي را از اجداد طاهرينش نقل كرده، همچنين جمعي از ارباب علم حديث از او نقل حديث كرده‌اند؛ از آن جمله مي‌توان به روايتي كه آن حضرت در سلسلة سند هست و به خبر مسلسل به فواطم(5) مشهور شده اشاره كرد:

بكر بن احمد قصري از فاطمه دختر امام رضا(ع) و او از فاطمه (حضرت معصومه) و زينب و ام‌كلثوم دختران امام كاظم(ع) و آنان از فاطمه دختر امام صادق(ع) روايت كرده‌اند و سند اين حديث به حضرت فاطمه زهرا(س) مي‌رسد كه فرمود: آيا فراموش كرده‌ايد فرمايش رسول خدا(ص) را در روز عيد غدير كه فرمود: «من كنت مولاه فهذا علي مولاه».

و همچنين روايت ديگري با همين سلسله سند كه به حديث معراج مربوط است.

نتيجه:

1- حضرت معصومه(س) داراي شخصيتي معنوي و ارزنده است همان‌گونه كه از سخنان معصومان(ع) استفاده مي‌شود.

2- بعد سياسي و فرهنگي شخصيت حضرت معصومه(س) نيز قابل توجه است، همان گونه كه از زندگي‌نامة آن حضرت قابل استفاده است.

تجلی گاه فاطمه زهرا (س)

آیت الله مرعشی نجفی به طلاب گفت: علت آمدنم به قم، این بود که پدرم آقا سید محمود مرعشی که از زهّاد و عبّاد زمان خود بود، چهل شب در حرم امیر مؤمنان علیه السلام بیتوته کرد؛ تا از عنایات آن حضرت برخوردار شود.

شبی در حال مکاشفه آن حضرت را دید و به او فرمود: سید محمود! چه می خواهی؟

عرض کرد: می خواهم بدانم قبر فاطمه علیهاالسلام کجاست؟

حضرت فرمود: من نمی توانم بر خلاف وصیت آن بانو، قبر را معلوم کنم.

عرض کرد: پس اگر بخواهم آن حضرت را زیارت کنم، چه کنم؟

فرمود: خداوند جلال و جبروت حضرت زهرا علیهاالسلام را به حضرت معصومه علیهاالسلام عنایت کرده است. هر کس بخواهد ثواب زیارتش را درک کند، به زیارت فاطمه معصومه علیهاالسلام برود.

سپس آیت الله مرعشی نجفی گفت: من به همین سبب به قم آمدم و ماندگار شدم و اکنون شصت سال است که هر روز اولین زائر این بانو هستم.( فروغی از کوثر زندگانی حضرت معصومه علیهاالسلام به نقل از پرسمان - اسفند ماه سال 1390 شماره 110)

پی‌نوشت‌ها:

1-حكيمي، محمد،‌حضرت معصومه و شهر قم، معاصر، مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامي، قم، چاپ دوم، 1376، ص 41.

2-قمي، عباس، سفينة البحار، ج 2، ص 376.

3- قمي‌، عباس، همان، ص 376؛ حكيمي، محمد، حضرت معصومه و شهر قم، ص 41 - 40.

4- محمدحسون؛ ام علي مشكور، اعلام النساء‌المومنات، انتشارات اسوه، چاپ اول، 1411 هـ . ق، ص 577.

5- قمي، عباس، همان، واژه شيع و فطم.

6-شافعي، شمس‌الدين محمد، اسني المطالب، مكتبه الامام اميرالمؤمنين، اصفهان، ص 50.

7- مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، داراحياء‌التراث العربي، بيروت، ج 65، ص 76، ح 136.