ارزشهای ناهمگون، کارآمدی نظام سیاسی را تحت تأثیر قرار میدهد
گروه سیاست و اقتصاد: یک استاد دانشگاه گفت: اگر ارزشهای جامعه با ارزشهای موجود در سطح نظام سیاسی تفاوت زیادی داشته باشد، میتواند از کارآمدی نظام بکاهد.
محمودرضا رهبر قاضی، عضو هیئتعلمی گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، اظهار کرد: کارآمدی یک نظام سیاسی به این معناست که بتواند خواستهها و تقاضاهای مطلوب مردم را به نحو احسن برآورده کند، البته این تقاضاها نباید با ارزشها و هنجارها مغایرت داشته باشد تا نظام نیز بتواند آنها را برآورده سازد.
وی با بیان اینکه عوامل مختلفی در کارآمدی نظام سیاسی مؤثر است، گفت: اولین عامل اعتماد است، بدین معنا که مردم و نظام به یکدیگر اعتماد متقابل داشته باشند و این اعتماد متقابل باعث میشود مردم و نظام در مواقع سخت یکدیگر را درک کنند و این درک متقابل، افزایش کارآمدی نظام را به دنبال خواهد داشت.
عضو هیئتعلمی گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان افزود: دومین عامل، هنجارهای مشترک است. اگر جامعه و نظام ارزشهای مشترکی داشته باشند، کارآمدی نظام افزایش مییابد. در حال حاضر یکی از اقداماتی که در قالب تهاجم فرهنگی وجود دارد، همین تفاوت ارزشها است. به طور مثال ارزشهای اسلامی، انقلابی و ملی میتوانند با ارزشهای غربی متفاوت باشند. اروپاییان با استفاده از ماهوارهها و شبکههای اجتماعی و... یکسری ارزشهای ناسازگار را در جامعه رواج میدهند. تفاوت ارزشها امری طبیعی است، اما اگر ارزشهای جامعه با ارزشهای موجود در سطح نظام سیاسی تفاوت زیادی داشته باشد، میتواند از کارآمدی نظام بکاهد.
وی گفت: عامل سوم، شبکههای اجتماعی به معنای فضای گفتوگو و فضای پیوند است، بدین معنا که گروههای اجتماعی موجود در جامعه بتوانند با یکدیگر گفتوگو کنند، زیرا عدم گفتوگو در جامعه از کارآمدی نظام میکاهد.
رهبرقاضی با بیان اینکه کارآمدی یک نظام سیاسی، نسبی است، ادامه داد: موفقیت مطلق زمانی تحقق مییابد که امام زمان(عج) ظهور کند. اگر یکی از اجزا مشکل داشته باشد، کل نظام تحتتأثیر قرار میگیرد؛ برای مثال اگر در کشوری عملکرد قوه قضائیه درست نباشد، بدیهی است که در آن کشور میزان دزدی زیاد شده و به تبع آن قوه مجریه و قوه مقننه تحتتأثیر قرارمیگیرد، پس باید همه اجزا با همدیگر پیشرفت کنند. اگر یک جزء خوب عمل نکند، به دلیل وابستگی و پیوندهایی که میان اجزای مختلف نظام وجود دارد، کارآمدی نظام را مختل میکند.
وی گفت: با بررسی نتایج کارآمدی نظام سیاسی، متوجه موفقیت نسبی در این زمینه میشویم. اگر در آسیای شرقی یا اروپا بودیم، شاید خیلی موفق نبودیم، اما در منطقه خاورمیانه، از امنیت نسبی برخورداریم که این خود موفقیت بهشمارمیآید، در صورتی که دیگر کشورهای خاورمیانه دچار ناآرامی و مشکلات امنیتی شدهاند.
استاد دانشگاه اصفهان تصریح کرد: شهروندان نیز انتقاداتی نسبت به نظام یا یکی از افراد نظام دارند، ولی با این حال شاهد حضور مؤثر آنها در انتخابات و راهپیماییهای مختلف هستیم. با وجود موفقیت نسبی، اما فضا برای پیشرفت نیز وجود دارد.
