طبق آیات قرآن وجوب روزه، برای دستیابی به تقواست/ تقوا همان صحیح فهمیدن است

به گزارش ایكنا از فارس، آیت‌الله علی شیخ موحد، مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس امروز، 19 خردادماه در نشست تفسیر موضوعی قرآن کریم در جمع کارکنان این مراكز در استان، اظهار کرد: آیات 183 تا 185 سوره بقره که مطالب بسیار متنوع و مهمی در آن نقل شده، از آیاتی است که به‌نظر می‌رسد، به‌صورت یکجا نازل شده است.

مسئله روزه تنها در اسلام نبوده است
وی با اشاره به اینکه مسئله روزه تنها در اسلام نبوده است، گفت: روزه نه تنها در اسلام، که در امت‌های دیگر هم وجود داشته، منتها صورت آن مشخص نیست نه در نصارا(مسیحیت)، نه در یهود و نه در بت پرست‌ها. حتی مشرکین هم روزه دارند به‌گونه‌ای که بعد از هر گناه روزه را کفاره آن گناه می‌دانند، لذا تاریخچه روزه یک تاریخچه طولانی است و مختص اسلام نیست.
آیت‌الله شیخ موحد به بیان تفسیر «کتب» که هم در آیه قصاص و هم در آیه روزه استفاده شده، پرداخت و اضافه کرد: این کلمه مجهول بوده و فاعل به دلیل اینکه بسیار معلوم است یا برای عظمت ذکر نشده است، اما به یقین فاعل خداست. بعضی مفسرین استفاده صحیحی از کلمه «کُتِبَ» کرده اند و می گویند «کُتِبَ» به معنای نوشته شده برشما یعنی طبیعت بشر این اقتضا را می‌کند که روزه را داشته باشد. مثلا طبیعت آب این است ک خنک و روان باشد، بنابراین مسئله روزه تاریخچه مفصلی دارد و در عین حال که تا حدی با خواسته های بشر تطابق نداشته، به این مسئله تمایل هم داشته است.

فلسفه عبادت روزه
وی با اشاره به اینکه مادیون فلسفه روزه را فیزیک بدن ذکر کرده‌اند، بیان کرد: از دید مادیون پس از مدتی غذا نخوردن، مواد زائد بدن تحلیل می‌رود و دستگاه گوارش بدن تصفیه می‌شود، لذا تنها به فیزیک بدن اکتفا کرده‌اند.

طبق آیات قرآن وجوب روزه، برای دستیابی به تقواست
مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس با اشاره به عبارت «لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ» از آیه 183 سوره بقره به بیان فلسفه از دید قرآن پرداخت و افزود: در این عبارت قرآن لام علت به‌کار برده و«لَعَلَّ»های قرآن به معنای حتم است، لذا وجوب روزه را رفتن به سمت تقوا به‌واسطه روزه می‌داند.

یکی از مصادیق تقوا، بدن سالم است
وی در جواب عده‌ای که لزوم مسئله روزه را فیزیک بدن می‌دانند، گفت: با توجه به اینکه مصادیق تقوا از مهم‌ترین مسائل قرآن است و یکی از مصادیق تقوا، بدن سالم است، لذا ضرر به بدن در اسلام حرام است و خلاف تقواست، لذا می‌توان گفت این حرف، حرف اشتباهی نیست، لکن حرف قرآن، جامع تر است و سیاق این آیه تنها تکیه بر فیزیک بدن ندارد و مسئله مهم‌تر یعنی معنویت و قرب به مبدا را بیان می‌کند.

 قرب به مبدأ، نفس تقواست نه اینکه نتیجه‌اش تقوا باشد
آیت‌الله شیخ موحد در تشریح اینکه از لحاظ عرفانی چگونه نتیجه قرب به مبدا تقواست، گفت: قرب به مبدا، نفس تقواست نه اینکه نتیجه‌اش تقوا باشد. حال انسانی که هم صاحب خصوصیت جسمانی و هم روحانی است، برای رسیدن به بعد روحانیت امری فطری است اسبابی لازم دارد، لذا با توجه به روایات مربوط اگر در مسئله روزه در اسلام دقت کند، می‌بیند که اگر چشم، گوش و زبان انسان روزه باشد، به مبدا خود نزدیک می‌شود.
وی با اشاره به اینکه انسان از طریق ارتباط با ارواح خبیثه و ریاضت در صرف غذا به تجرد می‌رسد، گفت: در مسئله تقوا، اگر انسان روزه اسلامی را رعایت کند یقیناً به مراحلی از بازشدن چشم معنوی‌اش کمک می‌کند و می‌تواند حقایقی را در عالم بفهمد.

تقوا همان صحیح فهمیدن است
مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس با اشاره به آیه 28 سوره فرقان که می‌فرماید «یا وَیلَتى‌ لَیتَنِی لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِیلًا» به بیان معنای تقوا پرداخت و گفت: اینکه انسان می‌گوید «وای بر من، کاش فلانی را دوست نمی‌گرفتم» نشانه دیر فهمی است. لکن اگر انسان بداند با چه کسی دوست باشد، این تقواست، لذا تقوا همان صحیح فهمیدن است.
وی با بیان اینکه حکم روزه برای امت‌ها سازگار نبوده، قرآن برای پذیرش این حکم مقدمه‌ای بیان کرده است، اضافه کرد: برخی مفسرین ایاماً معدودات را به گونه‌ای معنا می‌کنند که صحیح نیست و با عنوان روزهای خاص تفسیر کردند از جمله روز عاشورا که از جمله بدعت‌های بنی امیه این بود که عاشورا راروزه بگیرند، لذا مفهوم ایاما معدودات اصلا به معنای روزه برای روزهای مخصوص نیست لکن این همان مقدمه قرآن برای عدم وحشت امتهاست تا مستمع وجوب روزه وحشت نکند.
آیت‌الله شیخ موحد با اشاره به آیه 184 سوره بقره به بیان توضیحات قرآن درباره روزه پرداخت و گفت: اگر فردی مریض یا مسافر باشد، زمان دیگری روزه بگیرد و اگر اصلا نمی تواند روزه بگیرد، فدیه (طعام به یک فقیر) بدهد.حال اگر فردی روزه را به‌عنوان امری مستحبی بداند، اشتباه است و قرآن برای اینکه بفهماند روزه امری الزامی است، می‌فرماید اگر روزه بگیرید برای شما بهتر است، اگر بدانید.
وی در تفسیر «إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ» در پایان آیه 184 سوره بقره بیان کرد: در قرآن کریم موارد زیادی «لَا یشْعُرُونَ»، «لا یفهمون» و «إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ» به‌کار رفته است. اینکه گفته می‌شود کسانی که قبول نمی‌کردند جاهل بودند، صحیح نیست. چرا که همان افراد از سیاسیون یا سران مردم بودند، بنابراین مفسران این عبارت را به درک لطیف تعبیر می‌کنند یعنی کسانی که می‌توانند در حیات مادی خود ماورای ماده را ببینند.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس به بیان مثال برای درک لطیف پرداخت و ادامه داد: قرآن می‌فرماید اگر اهل دانش باشید و اگر بدانید، می‌فهمید که اگر روزه بگیرید برای شما بهتر است. درک لطیف این است که انسان مادی بتواند غیر ماده را ببیند. برای مثال انسان‌ها گاهی فرح یا غصه عجیبی به آن‌ها دست می‌دهد و اسبابش را نمی‌دانند. حال کسانی که اسباب غصه و فرح را می‌دانند، این همان درک لطیف است.

نزول دفعی و تدریجی قرآن کریم
وی در پاسخ به این شبهه که قرآن کلام پیغمبر است و وحی نیست، افزود: انزال در لغت به معنای نازل کردن دفعی و تنزیل به معنای نازل کردن تدریجی است. در قرآن مجید هر جا بحث اصل قرآن است، انزال یعنی نزول دفعی به‌کار رفته است. مانند آیه 185 سوره بقره، آیه 3 سوره دخان و آیه اول سوره قدر. پس قرآن یک دفعه و یکجا نازل شده است.
آیت‌الله شیخ موحد درباره نامگذاری قرآن کریم گفت: اسم قرآن را خود خداوند نامگذاری کرده است چون کتابی خارج از فهم بشر بوده و بشر برای فهمیدن، باید بخواند و در آن تدبر کند و در موارد متعددی به این مسئله اشاره شده است. مانند آیه 1 سوره هود، آیه 2 سوره یوسف و آیه 21 و 22 سوره بروج.

تشریح معنای نزول دفعی قرآن کریم
وی در تشریح معنای نزول دفعی قرآن کریم گفت: قرآن کریم مجموعا یک حقیقت است؛ یعنی کتاب زندگی بشر با خدا است؛ یعنی ماده با ماورای ماده. چون انسان قطعا مظهر خداست و در آیه 6 سوره انشقاق هم می‌فرماید «ای انسان! تو با تلاش و رنج بسوی پروردگارت می روی و او را ملاقات خواهی کرد»!
مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس قرآن کریم را یک حقیقت خارجی دانست و افزود: این حقیقت خارجی، یکجا به پیامبر(ص) نازل شده است. پیامبری که اشرف انبیا است و تمام خصوصیات قرآن را هم دارد و دلیل آن را که قرآن یک جا نازل شده است هم احدی نمی‌تواند منکر شود.
وی یادآور شد: با مطالعه تاریخ زندگی پیغمبر(ص) مشخص می‌شود که ایشان قبل از بعثت نماز می خواندند و مشرکین پیامبر را مسخره می‌کردند، لذا قرآن در آیه 19 سوره علق می‌فرماید «هرگز او را اطعت مکن، و سجده نما و (به خدا) تقرب جوی!» بنابراین حقیقت قرآن قبل از نزول، بر پیامبر نازل شده بود.
انتهای پیام