سرای حاج صفرخانی در مرکز شهر همدان در بافت تاریخی سنتی فرهنگی بازار واقع شده است این کاروانسرا از طرف شمال به راسته حسینخانی متصل میشود از شرق به راسته فلسطینیها یا یهودیها وصل میشود و در جنوب به کاروانسرای نو محدود میشود.
این کاروانسرا به عنوان مرکز عطاری همدان شناخته میشود، معماری آن به دوره قاجار بر میگردد و از قسمتهای این کاروانسرا میتوان به حیاط چهار ایوان در دو طبقه و یک طبقه زیرزمین اشاره کرد.
حیاط اصلی کاروانسرا در حدود دو متر از کف راسته یهودیها پایینتر قرار گرفته است مدخل یا درهای ورودی این کاروانسرا به نوع خود یکی از زیباترین آثار معماری همدان است.
اکثر مردم قدیمی همدان حجره کوچک سیداحمد علی خسروی را در کوچه سرگذر به یاد دارند همان سید سادهپوشی که در دل مردم جا داشت و پشت میزی ساده به دور از تکلفهای امروزی با گیاهان دارویی تسکین بخش میهمانان حجره بود.
خاندان خسروی میراثدار شغل عطاری در همدان هستند. از این رو به سراغ سیدمهدی خسروی که شغل خاندان خود را همچنان ادامه داده است رفتهایم، وی در گفتوگو با ایکنا از همدان، اظهار کرد: خاندان خسروی نزدیک به ده نسل به عطاری و طبابت سنتی مشغول هستند، همگی در زمانه خود رسمی و دارای کتاب و تجربه بودهاند.
خسروی ادامه داد: این خاندان از بازاریان معروف همدان بودند، سیداحمدعلی پدر بنده حدود 105 سال عمر کرد سیداحمد نهمین نسل خاندان خسروی و فارغالتحصیل دانشگاه تهران و دارای پروانه نظام پزشکی بود و در بازار همدان به بوعلی سینای ثانی شهرت داشت و اکثر داروها را خودش تهیه میکرد.
وی با اشاره به اینکه دهمین نسل این خاندان است، توضیح داد: در سال 1348 دانشجوی رشته فیزیولوژی گیاهان دارویی بودم و دارای سابقه تدریس و ریاست آموزش و پرورش را دارم.
این طبیب همدانی ابراز کرد: قریب 32 سال است که در مغازه خیابان بوعلی مشغول به کار هستم که با تکیه بر دانش آکادمیک و نیز آموختههای پدری در این داروخانه سنتی مشغول به کار میباشم و البته باید اذعان کنم به رغم تحصیل در دانشگاه اما آموزههای من نزد پدر تقریبا 20 برابر ارزشمندتر از تحصیلات دانشگاهی است. ضمن اینکه بنده دارای مجوز طبابت هم از پدرم هستم که نسل اندر نسل و پس از تکمیل آموزش از پدران به فرزندان داده میشده است.
خسروی با بیان اینکه طب سنتی به ظاهر فاقد کلاس، دانشگاه و یا حتی شیوهنامه رسمی است، بیان کرد: اما به لحاظ قدمت و نیز مبانی ساختاری تجربی و اخلاقی این علم دارای اصول و بنیادهای مستحکمی است که باعث دوام و قوام آن تا الان شده است.
خسروی خاطرنشان کرد: پدرم از بین 6 فرزند خود بنده را جهت تعلیم این علوم انتخاب و پس از پایان دوره آموزش که مبتنی بر 6 علم زمانه مانند پزشکی، گیاهشناسی، جفر و... بود ضمن اعطای مدرک به بنده، مرا ملزم و متعهد به رعایت اصولی همچون عدم شرکت در قتل کسی و یا سقط جنین، رعایت حال فقرا و کسانی که توانایی پرداخت هزینه درمان را ندارند و حتی الزام به کمک مالی به ایشان از محل درآمد طبابتخانه، داشتن اخلاق و رفتار خوش و رعایت مساوات با بیماران و نیز عدم تجویز دارویی که از خواص آن بیاطلاع هستم، نمود.
خسروی گفت: مردم شهر همدان در خصوص اعتماد و گرایش به طب سنتی دارای اعتقادات محکم و ریشهداری هستند و در تاریخ نیز شاهد هستیم که همچون شهر شیراز، همدان نیز در بسط و توسعه این علم دارای پیشینه و تاریخ برجستهای است.
وی افزود: در تاریخ ذکر شده است که یکی از نوادگان بقراط، پزشک یونانی مدتهای مدیدی را در همین همدان و در کوهی به نام کوه بقراطی مشغول شناسایی گیاهان دارویی بوده است.
روزی ما در صورتی حلال است که مشتری راضی باشد
رضا تهذیبی عطار معروف همدانی نیز به ایکنا گفت: 60 سال است که در عرصه عطاری مشغول به کار هستم و به این شغل علاقه دارم.
وی با بیان اینکه حدود ده سال از عمر خود را دراین شغل شاگردی کرده است، افزود: متولد 1319 در همدان هستم و حدود 60 سال است به این حرفه مشغول هستم. تجربه زیادی در این حرفه کسب نمودهام.
تهذیبی در پاسخ به این پرسش که چرا به شغل شما عطاری میگویند؟ گفت: تمامی جنسهای ما دارای عطریات مختلفی است مانند زعفران، زنجبیل، دارچین و ... از این رو این شغل معروف به عطاری است.
تهذیبی بیان کرد: در زمان قدیم اجناس عطاری را به صورت مثقال میخریدند اما در حال حاضر آنها را به صورت گِرَمی میخرند جنسهای ما فرقی نکرده است، شغل عطاری از آن جهت شغل سختی است که باید بر اینکه جنس را چگونه و از کجا تهیه کنیم بسیار حساس بود.
وی درمورد گرانیها و اثراتی که بر این شغل گذاشته است، گفت: بعضی از جنسها از هندوستان میآید همچون هل، میخک، دارچین ، فلفل و ... این اجناس همه گران شده است و ما آنها را با مبالغ بیشتری خریداری میکنیم.
تهذیبی با اشاره به کسب روزی حلال ابراز کرد: اگر به دستوراتی که شرع ما داده است عمل کنیم، به مشتری احترام بگذاریم ، محصول خوب به مشتری ارائه کنیم و مشتری راضی باشد خدا راضی است اگر خدا راضی باشد درآمد ماهم حلال است.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا به جوانان توصیه میکنید عطار شوند؟ پاسخ داد: هر شغل بستگی به علاقه فرد دارد، جوانی که جنس را نشناسد و تجربه نداشته باشد هرگز دراین کار موفق نخواهد شد.
انتهای پیام