ماه رمضان فصل بندگی است و از دلایلی که به این ماه اهمیت ویژه بخشیده، نزول قرآن کریم بر حضرت محمد(ص) و امت ایشان است که در وصف این عظمت میتوان به کلام نورانی «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ» اشاره کرد.
بر اساس سنت سالانه با آغاز ماه مبارک رمضان نمایشگاه قرآن کریم با حضور فعالان این عرصه به صورت متمرکز در سطح استان و شهرستانهای مختلف برپا میشود اما باید دید نمایشگاه قرآن تاکنون چقدر با نوآوری همراه بوده و تا چه میزان توانسته مخاطبان را به خود جذب کند؟ آیا این نمایشگاه کاری فاخر در حد پایتخت معنوی ایران ارائه داده است و آیا در تحقق هدف برگزاری خود موفق بوده؟ نمایشگاه مخاطبان خاصی را دارد و تنها قرآنیان و علاقهمندان به قرآن از آن بازدید کردند یا حضور افراد مختلف را به خود دیده است؟
حضور فرهیختگان، شخصیتهای قرآنی و دانشگاهیان به چه میزان بوده است و علت حضور کمرنگ برخی اقشار چیست؟ آیا بازدیدکنندگان هدفمند در نمایشگاه حاضر میشوند و در نهایت با دستان پر نمایشگاه را ترک میکنند یا بازدید افراد، سطحی و برای سرگرمی است؟
حدیث نصیری، دانشجوی سال آخر پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، درخصوص کم و کیف نمایشگاه قرآن در گفتوگو با ایکنا بیان کرد: نمایشگاه قرآن و عترت همه ساله مخاطبینی از پیر و جوان تا زن و مرد را به خود جذب کرده تا بستری جهت آشنایی با محصولات و محلی جهت گردهمایی فعالان قرآنی باشد.
وی ادامه داد: نبود اطلاعرسانی و نقشه راه جهت آگاهی بازدیدکنندگان از غرفهها و محصولات آنها، عدم وجود پارکینگ مناسب جهت حضور حداکثری خانوادهها، نبود آمادگی کامل جهت ارائه خدماتی از قبیل بُن خرید کافی برای مشتریان و... از جمله مشکلاتی است که میشد با رفع آن از طریق بررسی اجمالی نمایشگاه سالهای گذشته محیط مناسبی را برای علاقهمندان فراهم کرد.
متولیان و هزینه بیتالمال
نصیری با اشاره به اینکه امید است که متولیان امر تدابیر لازم برای نمایشگاههای بعدی و برگزاری اینگونه برنامهها در طول سال و 9 فصل خاص و مدت کوتاه را اتخاذ کنند، گفت: لازم است که متولیان با بهرهگیری از تجارب صاحبنظران و پیشنهادات غرفهدارها حق مطلب را به درستی ادا کنند.
وی افزود: متولیان نمایشگاه باید در مقابل هزینههایی که از «بیتالمال» میشود و «نیرو» و «زمانی» که صرف میشود، حرفی برای گفتن داشته باشند و برای سالهای آینده، از نظرات متخصصان حوزههای مختلف بهره گرفته شود و در قالبی نو، از قرآن سخن بگوییم.
نصیری اظهار کرد: امید است از کارهایی که بوی «رفعِ تکلیف» میدهد، فاصله بگیریم و شاهد خروجیهای مفید و مؤثرتری باشیم و نمایشگاهی با نام قرآن، حرکت صعودی را طی کند. نمایشگاه قرآن و عترت نیازمند یک محتوای غنی است که در این راستا باید از پیشکسوتان قرآن مشورت گرفته شود. مزیت خوب برگزاری نمایشگاه در عرصه میدان شهدا مرکزیت آن بوده که مخاطبان بیشتری را از فضای قرآنی بهرهمند میکرد.
وی درخصوص تأثیر نمایشگاه بر مخاطبان گفت: زمان نمایشگاه قرآن محدود است و صرفاً در افراد ایجاد جرقه میکند؛ لذا باید این نمایشگاه به صورت هفتگی و در قالب برگزاری محافل قرآنی و کرسیهای تلاوت، همراه با تفسیر آیات تلاوت شده به صورت ادامهدار باشد تا تأثیر مورد انتظار را بگذارد. یکی دیگر از مواردی که برای مردم جذابیت دارد، حضور قهرمانان قرآنی شهر در نمایشگاه قرآن است چرا که مردم علاقهمند هستند تا با این افراد از نزدیک آشنا شوند. فضای نمایشگاه با نشاط است اما جای خالی هنرهای قرآنی شامل تواشیح، دعاخوانی و مناجاتخوانی که از جاذبههای محافل قرآنی است، در نمایشگاه قرآن احساس میشود.
ایجاد شکاف در سبد قرآنی ـ فرهنگی
در ادامه منیره رمضانی، کارشناس ارشد حسابداری و از بازدیدکنندگان نمایشگاه قرآن، بیان کرد: تقویت باورهای دینی در نسل جوان و نوجوان باید با بیان واقعیت مسائل باشد تا این قشر با منطق خود پذیرای آن باشند. در نمایشگاه، قرآن طلاکوب را معرفی میکنند. این خوب است که هنرهای قرآنی هم معرفی شوند اما در صورتی که محتوایی غنی برای جوان و نوجوان در نمایشگاه ارائه نشود، معرفی هنر قرآنی برای جوانان جاذبه و فایدهای ندارد. قرآن در زندگی امروز جامعه ما مهجور است چرا که جایگاهش محدود شده به طاقچه، سفره عقد و مراسم ختم و محتوایات انسان ساز این کتاب آسمانی در بطن زندگی افراد وارد نشده است.
وی افزود: درخصوص حرکت جامعه به سمت مفاهیم و کاربردی شدن آیات کلام وحی در زندگی مردم، مسئولان نیز باید سیاستگذاری لازم را انجام دهند و از طرفی فعالان قرآنی نیز در این خصوص وظایف خود را دارند.
وی ادامه داد: البته به دلایل گرانی نیز مردم دغدغه دارند تا سبد غذایی خود را پر کنند؛ لذا دغدغهای برای سبد فرهنگی و قرآنی ندارند و به نظر من یکی از دلایل استقبال کم از نمایشگاه قرآن همین موضوع است.
ضعف ارائه محتوای حرفهای قرآنی
زهرا ترابی، کارشناس حسابداری که مشغول به حفظ قرآن است، بیان کرد: نفس عمل برگزاری نمایشگاه قرآن که مؤسسات قرآنی حضور پیدا کرده و به ارائه فعالیتهای خود میپردازند، خوب است اما دوره برگزاری کلاس آموزشی در مؤسسات نسبت به قبل کم شده است؛ لذا فراگیران این حوزه در قالب ترم فشرده صرفاً یادگیریشان سطحی است. همچنین ارائه محتوای حرفهای قرآنی در نمایشگاه ضعیف است و کمتر شاهد حضور مرتلان، مفسران و قاریان حرفهای هستیم.
وی اظهار کرد: برگزاری نمایشگاه قرآنی که به لحاظ محتوایی غنی باشد، نیازمند یک اتاق فکر است که همه آسیبها و چالشهایی که تاکنون در برپایی نمایشگاه بوده بررسی شود و بر حسب آن راه حل ارائه شود؛ در غیر این صورت همه ساله با همان سبک و سیاق سال قبل بدون رفع آسیبها هزینه روی دست بیتالمال میگذارد.
وی ادامه داد: یک نمایشگاه، در آن مدت کوتا به تنهایی نمیتواند جامعه را به یک جامعه قرآنی تبدیل کند و ما نیز نباید چنین انتظاری از برپایی نمایشگاه قرآن داشته باشیم چرا که هر چیزی بر اساس استمرار است که تأثیر خود را دارد.
اطلاعرسانی جذاب و هنری
سکینه حسینی، کارشناس الهیات اظهار کرد: بهدلیل عدم اطلاعرسانی مناسب در سطح شهر، معمولاً از برگزاری نمایشگاه مطلع نمیشوم و تاکنون از این نمایشگاه بازدید نداشتهام. در حالی که برخی از بیلبوردهای تبلیغاتی در شطح شهر وجود دارد که جذاب است و مخاطب را جذب میکند اما برای برگزاری نمایشگاه قرآن هیچ کار هنری برای تبلیغات جذاب ندیدهام.
محبوبه رضایی، کارشناس ارشد ادبیات فارسی گفت: نمایشگاه قرآن و عترت هر سال با صرف هزینههایی از بیتالمال برگزار میشود که البته اکثر مخاطبان را به لحاظ محتوای قرآنی چندان راضی نمیکند و این یکی از آسیبهای نمایشگاهی با نام قرآن است.
وی بیان کرد: قشر کودک و نوجوان باید مورد توجه باشد چراکه سرمایههای اصلی هستند؛ لذا برای این گروه سنی ایجاد تنوع برای انتقال مفاهیم قرآنی ضروری است.
عاشقالحسینی از فعالان قرآنی افزود: همه چیز درنمایشگاه قرآن یافت میشود به جز محتوای غنی قرآنی؛ لذا نمایشگاه قرآن و عترت نیازمند یک محتوای غنی است که در این راستا باید از پیشکسوتان قرآن مشورت گرفته شود.
کارشناس الهیات ادامه داد: یکی از مشکلاتی که در خصوص برپایی نمایشگاه قرآن مطرح است انتخاب موقعیت مکانی آن است برای عدهای از شهروندان مرکز شهر و برای عدهای دیگر نمایشگاه بینالمللی که البته هر شهروند دلایلی برای برتری یک مکان تا مکان دیگر دارد.
حالا که 13 سال از عمر برگزاری نمایشگاه قرآن میگذرد و در آستانه چهاردهمین دوره برگزاری آن هستیم اما هنوز کاستیهایی در این زمینه به چشم میخورد. نمایشگاه قرآنی باید در شان و اندازه قرآن برگزار شود نه مانند سایر نمایشگاهها اما متأسفانه فرهنگ قرآنی و میل به یادگیری و... در این نمایشگاه نمود چندانی ندارد و غرفههای تعویض چادرهای مشکی و همچنین تعویض قرآنها شلوغ ترینها بوده و دیگر غرفههایی که محصولات قرآنی عرضه میکردند نیز با اقبال بیشتری روبهرو میشدند.
انتهای پیام