دموکراسی و دیپلماسی راهکار رفع خشونت و افراطیگری است
گروه سیاست و اقتصاد_ عضو هیئت علمی گروه روابط بینالملل دانشگاه اصفهان گفت: راه حل مقابله با خشونت و افراطیگری، گسترش دموکراسی همراه با عدالت و دیپلماسی است.
علی امیدی، عضو هیئت علمی گروه روابط بینالملل دانشگاه اصفهان، در گفتوگو با ایکنا اصفهان با اشاره به 18 دسامبر، روز جهان عاری از خشونت و افراطیگری، اظهار کرد: در طول تاریخ، تجمعات انسانی به وجود آمده و به تدریج از یک جامعه کوچک به شهر، کشور و جامعه جهانی تبدیل شدهاند و متاسفانه در تمام این مراحل، خشونت وجود داشته است. با مطالعه تاریخ نیز متوجه میشویم که جنگها بخش بزرگی از حوادث گذشته را رقم زدهاند.
وی ادامه داد: رهبران کشورها معمولا در سطح فردی و شخصیتی با ایدههای ناسیونالیستی و تهاجمی پیش رفته که این موضع باعث باعث خشونت بینالمللی و وقوع جنگها شده است، به طور مثال صدام حسین، در دهه هشتاد و نود شخصیتی تهاجمی بود که جنگهای خانمانسوزی را به راه انداخت. در سطح ملی نیز همواره در میان کشورها اختلافات ایدئولوژیک وجود داشته است، مانند اختلافات ایدئولوژیکی شدید میان ایران و آمریکا که باعث میشود نگاه ما به مسائل سیاسی جهان متفاوت باشد و این امر منجر به تنش و جنگهای نیابتی شده است.
این مدرس روابط بینالملل دانشگاه اصفهان خاطرنشان کرد: در سطح بینالمللی هم منافع قدرتهای بزرگ به گونهای است که میتواند سبب بروز جنگ باشد که در این رابطه میتوان از دوره جنگ سرد، بحران افغانستان، ویتنام و جنگ کره در نتیجه رقابت آمریکا و شوروی در سطح بینالملل را نام برد.
وی گفت: پس از پایان جنگ سرد و فروپاشی شوروی، شاهد نوع دیگری از خشونت به صورت تروریسم بودیم که عدهای افراد عادی را از طریق ایجاد خشونت و ارعاب قربانی خود کرده تا اهداف سیاسیشان را محقق کنند. در واقع این بحرانها پیش آمده و حل نشده، باعث بیعدالتیها و دیگر عوامل باعث ایجاد تروریسم که نوعی خشونت سیاسی محسوب میشود، شده است.
امیدی تاکید کرد: نکته دیگر این است که به قول ماکس وبر؛ حرص، طمع و زیادهخواهی افراد و دولتها در کسب ثروت و قدرت که جزو منابع کمیاب محسوب میشوند به گونهای است که همه در تکاپوی به دست آوردن اینها هستند. ما در جهانی زندگی میکنیم که جمعیت آن بیش از تحمل کره زمین و منابع آن است و همه اینها همه دست به دست هم داده تا شاهد خشونت در عرصههای مختلف باشیم.
دموکراسی و دیپلماسی راهکار رفع خشونت و افراطیگری است
عضو هیئت علمی گروه روابط بینالملل دانشگاه اصفهان تصریح کرد: خشونت چیزی نیست که مانند یک بیماری با مصرف دارو به سرعت از بین برود، خشونت عوامل زیادی دارد که رفع آنها در دو کلیدواژه خلاصه میشود؛ دموکراسی و دیپلماسی و چند جانبهگرایی.
وی گفت: خشونت در درون کشورها به خاطر فقدان دموکراسی بالنده و پیشرفته که عدالت اجتماعی را در نظر داشته باشد، به وجود میآید. گسترش بیعدالتی، شکاف شدید طبقاتی و استبداد شدید سیاسی باعث بروز خشونت در داخل کشورها میشود. راه حل این مشکل، گسترش دموکراسی همراه با عدالت است، البته نه یک دموکراسی افسارگسیخته، بلکه دموکراسی همراه با عدالت اجتماعی. به طور مثال دموکراسی در آمریکا حالتی افسارگسیخته داشته و مسائلی مانند شکاف طبقاتی شدید و مسائلی مانند نهضت 99 درصدی در مقابل 1 درصدی را شکل داده است. اما در کشورهای اسکاندیناوی این دموکراسی عدالت اجتماعی و اقتصادی را نیز برای مردم به همراه آورده است.
امیدی اضافه کرد: در سطح بینالمللی دیپلماسی، گفتوگو و چندجانبهگرایی بسیار مهم است، اگر یک کشور بخواهد به تنهایی اراده خودش را بدون در نظر گرفتن منافع دیگران پیش ببرد، قطعا درگیری و خشونت را افزایش میدهد، به طور مثال در حال حاضر شاهد تنش میان ایران و عربستان و دیگر کشورهای عربی هستیم که باعث شده است دیپلماسی و گفتوگو کارایی خود را از دست بدهد. البته در این رابطه کشورهای فرامنطقهای نیز دخالتهای بیجایی میکنند که باعث تشدید اختلافات میشود.
تخریب محیط زیست مصداق خشونت است
وی خاطرنشان کرد: خشونت تنها کشتن آدمها نیست، بلکه تخریب محیط زیست نیز از مصادیق خشونت است که با همکاری متقابل و حمایت مالی کشورهای پیشرفته به نفع کشورهای در حال توسعه میتواند از بین برود.
گفتوگوی تمدنها؛ راهی برای صلج جهانی
امیدی با اشاره به نقش دین در کاهش یا افزایش خشونت گفت: دین نقش یک چاقوی دو لبه را دارد که هم میتواند در کاهش خشونت نقش داشته باشد و هم در افزایش آن. معمولا تعالیم کلی ادیان بردباری، صبوری، عدالت، دوری از خشونت، و... است که انسانهای دیندار این تعالیم را مورد توجه قرار داده و کمتر به خشونت متوسل میشوند. اما از طرف دیگر نیز دین میتواند باعث افزایش خشونت شود؛ چراکه مثلا ادیان و فرق مختلفی با تفسیرهای بنیادگرایانه وجود دارند که بعضی از آنها تنها خود را مطلق دانسته و دیگران را ظاله قلمداد میکنند، مانند سلفیها در جهان اسلام که خود را جامع و فرق دیگر مانند شیعه را ضاله میدانند.
این استاد روابط بینالملل دانشگاه اصفهان گفت: ایده گفتوگوی تمدنها که در دوران اصلاحات مطرح شد، ایده خوبی است که اگر در جامعه بینالمللی مورد توجه قرار گیرد میتواند باعث افزایش صلح در سطح بینالملل شود.
انتهای پیام
