مبارزه با خشونت و افراطی‌گری، ارمغان اسلام است نه غرب

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدابوالحسن نواب، رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب، در گفت‌وگو با ایکنا از قم، بیان کرد: این دانشگاه در سال 1373 با عنوان مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب کار خود را آغاز کرد و از دل یک پژوهشگاه به وجود آمد و سپس تبدیل به مرکز آموزش عالی و امروز به دانشگاه تبدیل شد. بنابراین، دانشگاه ادیان و مذاهب پژوهش‌محور است.

وی با اشاره به اینکه هزار دانشجو در مقطع دکتری و دو هزار دانشجو در مقطع فوق لیسانس در این دانشگاه مشغول تحصیل‌اند که از این تعداد، 500 دانشجوی خارجی از 25 کشور هستند، گفت: بین 400 تا 500 جلد کتاب و 9 مجله علمی ـ پژوهشی در دانشگاه ادیان و مذاهب منتشر شده است و اکثر این کتاب‌ها بیش از ده‌ بار تجدید چاپ شده‌اند.

وی با تأکید بر اینکه کنفرانس و جلسات بین‌المللی فراوانی در این دانشگاه برگزار می‌شود، افزود: این دانشگاه علاوه بر تدریس، فعالیت بین‌المللی دارد. در طول چند سال گذشته حدود ۴۵۲ هیئت از ۵۲ کشور جهان در این دانشگاه حاضر شده‌اند که ۴۵ نفر از آنان سفیران کشورهای مختلف بوده‌اند.

حجت‌الاسلام نواب با اشاره به برگزاری نشست‌های شیعه‌شناسی، زن در اسلام، ایران‌شناسی، اسلام اعتدالی در مقابل جریان‌های تکفیری و افراطی در این دانشگاه، ابراز کرد: تاکنون ۲۶۴ استاد از ۹۹ کشور جهان برای شرکت در دوره‌های شیعه شناسی به این دانشگاه آمده‌اند و از نشست‌های علمی و فرهنگی آن بهره گرفته‌اند و سپس به کشور خود مراجعت کرده‌اند و بابت آن دانشگاه هزینه‌ای را متقبل نشده است.

مبارزه با افراط‌گرایی

رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب در خصوص مبارزه با خشونت و افراطی‌گرایی گفت: قرآن کریم می‌فرماید: «الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ ۚ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ ۙ أُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُون؛ هم آنان که پیروی کنند از آن رسول (ختمی) و پیغمبر امّی که در تورات و انجیلی که در دست آن‌هاست، او را نگاشته می‌یابند که آن‌ها را امر به هر نیکویی و نهی از هر زشتی خواهد کرد و بر آنان هر طعام پاکیزه و مطبوع را حلال، و هر پلید منفور را حرام می‌گرداند، و احکام پررنج و مشتقی را که چون زنجیر به گردن خود نهاده‌اند از آنان برمی‌دارد (و دین آسان و موافق فطرت بر خلق می‌آورد). پس آنان که به او گرویدند و از او حرمت و عزت نگاه داشتند و یاری او کردند و نوری را که به او نازل شد پیروی نمودند آن گروه به حقیقت رستگاران عالم‌اند.» (سوره اعراف/آیه 157) یعنی قرآن آمده تا غل و زنجیر را از پای بشر بیرون بکشد.

وی با اشاره به اینکه که غرب به این درک رسیده است که مبارزه با خشونت و افراط‌‌گرایی رسالت و وظیفه انبیاست، گفت: در بخشی از بیانیه رسالت دانشگاه ادیان و مذاهب، که 20 سال پیش نگاشته شده، آمده است که این دانشگاه در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح و کاهش آلام بشری گام برمی‌دارد؛ لذا دانشگاه ادیان و مذاهب ادامه‌دهنده راه انبیاست و جالب آن‌که در زمان تدوین این بیانیه شاید بسیاری از افراد مفهوم « کاهش آلام بشری» را درک نمی‌کردند.

این استاد حوزه و دانشگاه لازمه رسیدن به جهانی عاری از هرگونه خشونت را فعالیت علمی پرمحتوا دانست و افزود: سالیان طولانی در دنیا نفرت بوده و به عبارت دیگر نگاه‌های بد و ناپسند از گذشته تا امروز وجود داشته است. این نفرت‌پراکنی محدود به ادیان نبوده، بلکه در جامعه بشری مکرر به چشم می‌خورد. این‌ قبیل نگاه‌های نادرست و نفرت‌پراکنی به دانشگاه ادیان نیز وجود دارد.

فعالیت علمی فارغ از ملیت و مکتب

وی با اشاره به حضور فعال دانشجویان عراقی در دانشگاه ادیان و مذاهب افزود: برای نمونه برخوردهای نامناسب و بدسلیقگی‌های رسانه‌ای وجود دارد و ممکن است موجب شود که هدف والای دانشگاه ادیان و مذاهب در راستای توسعه دانش مثبت و الهی در میان تمام انسان‌ها فارغ از ملیت، فرهنگ و زبان نادیده گرفته شود.

نواب بیان کرد: دانشگاه ادیان و مذاهب و مجموعه فرهنگی آن برنامه‌هایی را تنظیم کرده است که فرهنگ راستین تشیع در میان دانشجویان غیر بومی، نهادینه شود؛ بالطبع مسئله فرهنگ‌سازی زمان‌بر خواهد بود و روش دانشگاه ادیان این بوده که با گرد آوردن افراد با قومیت‌ها و فرهنگ‌های متفاوت در قالب خانواده‌ای کوچک، بنیان‌های فرهنگی اهل‌ بیت(ع) را در این خانواده تحکیم کند. علاوه بر این، ایجاد برادری و اتحاد واقعی در میان ملت‌ها و فرهنگ‌های متفاوت به ویژه میان ملت‌های شریف مانند عراق، افغانستان، پاکستان، آذربایجان، لبنان از دیگر اهدافی است که دانشگاه در راستای آن گام بر‌می‌دارد و تا امروز نیز موفق بوده است.

عضو هیئت امنای جامعه‌المصطفی در واکنش به برخی سخنان در مورد دانشجویان عراقی این دانشگاه افزود: شما می‌توانید با نگاهی نفرت‌پراکن و با چشمی دیگر به تمام این قضایا نگاه کنید و بر پیکر این مجموعه جراحاتی ناروا از تهمت و دروغ وارد کنید ولی مرور زمان ثابت خواهد کرد که حق با چه کسی است.

رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب با تأکید بر اینکه این دانشگاه منبع و بودجه دولتی ندارد، گفت: یکی دیگر از نسبت‌های ناروایی که برخی برای جلوگیری از اهداف والای دانشگاه ادیان و مذاهب به ما می‌دهند، استفاده از منابع مالی مختلف دولتی است که این نیز صحت ندارد.

دبیر شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) با اشاره به دستاویز قرار دادن اموری از این دست از جانب عده‌ای مخالف، یادآور شد: رسالت دانشگاه ادیان و مذاهب در جهت گفت‌وگو، تعامل و وحدت انجام می‌شود و اینکه عده‌ای با نشر اکاذیب و مطالب خلاف اخلاق همراه با شیطنت‌های رسانه‌ای، قصد تخریب این دانشگاه را دارند، بدین معناست که دشمن وحدت و تعامل هستند و از روح گفت‌وگو و تعامل نفرت دارند.

وی افزود: پیام من به مخالفان وحدت عبارت «وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا؛ و بندگان خاص خدای رحمان آنان هستند که بر روی زمین به تواضع و فروتنی راه روند و هرگاه مردم جاهل به آن‌ها خطاب (و عتابی) کنند با سلامت نفس (و زبان خوش) جواب دهند.» (سوره فرقان/ آیه 63) است و در واقع به آنان سلام می‌کنیم.

عضو هیئت امنای جامعه‌المصطفی‌العالمیه با اشاره به اینکه خداوند گفت‌وگوی بین ادیان را 14 قرن پیش آغاز کرد، بیان کرد: خداوند در قرآن می‌فرماید: «قُل يا أَهلَ الكِتابِ تَعالَوا إِلىٰ كَلِمَةٍ سَواءٍ بَينَنا وَبَينَكُم أَلّا نَعبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلا نُشرِكَ بِهِ شَيئًا وَلا يَتَّخِذَ بَعضُنا بَعضًا أَربابًا مِن دونِ اللَّهِ ۚ فَإِن تَوَلَّوا فَقولُوا اشهَدوا بِأَنّا مُسلِمونَ؛ ای اهل کتاب، بیایید به سوی سخنی که میان ما و شما یکسان است؛ که جز خداوند یگانه را نپرستیم و چیزی را همتای او قرار ندهیم؛ و بعضی از ما، بعضی دیگر را -غیر از خدای یگانه- به خدایی نپذیرد.» هرگاه (از این دعوت،) سرباز زنند، بگویید: «گواه باشید که ما مسلمانیم.» (سوره آل عمران/آیه 64)

حجت‌الاسلام نواب تصریح کرد: مبارزه با خشونت و افراطی‌گری و گفت‌وگو و تعامل ادیان، ارمغان و روش نوآورانه جوامع غرب نیست؛ تمام این مفاهیم 14 قرن پیش در قرآن کریم مطرح شده است. از همین رو آیات قرآن کریم پشتوانه بیانیه رسالت این دانشگاه محسوب می‌شود و تمام جملات و کلمات آن از مفاهیم به کار رفته در این کتاب آسمانی است.

دچار خودفراموشی دینی شدیم

وی با بیان اینکه در حوزه علوم انسانی حوزه و دانشگاه تعامل خوبی دارند، افزود: در حوزه علوم انسانی بین دانشگاه‌ و حوزه امروزه دو نگاه متفاوت وجود دارد؛ یک نگاه غرب‌گرایانه و دیگری نگاه ذات‌گرایانه‌ (برگشت به خود)؛ چندین سال است که دچار خودفراموشی دینی شدیم و تصور می‌کنیم در همه حوزه‌ها باید از غرب تقلید کنیم. امام خمینی(ره) فرمود: «در علوم پزشکی، مهندسی، تجربی و کشاورزی از بایسته‌ها و دانسته‌های غربی بهره‌مند شوید و هیچ اشکالی ندارد اما در حوزه علوم انسانی به خودتان برگشت کنید.» حوزه در زمینه علوم انسانی فعالیت‌های زیادی داشته اما این نگاه باید در دانشگاه به وجود آید که به علم خودی تکیه کنیم و زمانی که این نگاه در دانشگاه باشد، آن‌گاه می‌توان به نتایج بهتری دست یافت.

همچنین دبیر شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) در بخش دیگری از سخنانش در پی هتک صریح حقوق انسانی شیخ ابراهیم زکزاکی، رهبر شیعیان نیجریه، این اقدام را محکوم کرد و گفت: دانشگاه ادیان از موضع احترام به همه ادیان و مذاهب به جد از دولت نیجریه و همه خیرخواهان و آزاداندیشان دنیا به ویژه جهان اسلام می‌خواهد که از هر راهی برای پایان دادن به ظلم آشکار  در حق رهبر شیعیان نیجریه اقدام کنند.