روزه خاصیت فقرزدایی دارد

حجت‌الاسلام سیدمحمدعلی فقیهی، استاد حوزه علمیه قم، در گفت‌و‌گو با ایکنا از اصفهان، درباره فلسفه روزه‌داری، اظهار کرد: اساس روزه بر تقوا یعنی خودنگه‌داری است، چون انسان وظیفه دارد خود را از مخالفت با خداوند و مخالفت با تکالیف شرعی، فردی و اجتماعی در طول زندگی محافظت کند. این تقوا و خودنگه‌داری نیاز به تمرین دارد و خداوند روزه را قرار داده است تا انسان برای خودنگه‌داری تمرین کند. وقتی انسان خود را نسبت به مبطلات روزه محافظت می‌کند، تمرینی است تا قدرت کنترل را بالا ببرد.

وی افزود: تقوا و خودنگه‌داری در برابر نافرمانی خداوند و فریب‌های شیطان، علاوه بر روان انسان، بر جسم او نیز تأثیر می‌گذارد. وقتی خودنگه‌داری در روان انسان نهادینه شود، از نظر جسمی نیز مقاومت بدن بالا می‌رود و پزشکان تأیید کرده‌اند که یکی از خواص روزه، افزایش مقاومت بدن است. برخلاف نگرانی عده‌ای بابت روزه گرفتن در شرایط شیوع کرونا، اتفاقا روزه گرفتن برای این شرایط بهتر هم هست، چون هم قدرت مقاومت بدن و هم قدرت مقاومت روانی انسان بالا می‌رود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان کرد: در روایتی از ائمه(ع) آمده است که در زمان روزه‌داری، گناهان و معصیت‌ها را بیش از گذشته باید ترک کرد. اگر کسی در روزها و شب‌های ماه مبارک رمضان گناهی انجام دهد، خاصیت روزه‌اش کمتر می‌شود. در واقع خاصیت روزه زمانی زیاد می‌شود که علاوه بر ترک مبطلات روزه، گناه و معصیت نیز ترک شود. در روایتی آمده است کسی که غیبت می‌کند، روزه ندارد. منظور این نیست که روزه‌اش باطل است، بلکه خاصیت اصلی روزه را ندارد. امیرالمؤمنین(ع) در روایتی از پیامبر اکرم(ص) نقل می‌کند که بهترین اعمال در ماه مبارک رمضان، دوری از حرام‌های خداوند است. بنابراین برای اینکه بهترین عمل را در ماه مبارک رمضان انجام دهیم، باید از گناهان دوری کنیم و خاصیت روزه زمانی در حد بالا قرار می‌گیرد که انسان هر گناه و معصیتی را ترک کند.

حجت‌الاسلام فقیهی در خصوص کارکردهای اجتماعی روزه، گفت: وقتی انسان روزه‌دار باشد، طعم گرسنگی را می‌چشد، در نتیجه به فکر گرسنگان می‌افتد و دنبال کمک به فقرا می‌رود. دعاهایی که در ماه مبارک رمضان بعد از هر نماز می‌خوانیم، از همین‌جا سرچشمه می‌گیرد. دعا فقط این نیست که با زبان از خدا بخواهیم گرسنگان را سیر کند، بلکه خود ما نیز در این زمینه وظیفه داریم و باید به دنبال کمک به فقرا برویم. روزه سبب می‌شود که انسان نیاز فقرا را درک کند و در حد توانش برای رفع نیاز آنها بکوشد، بنابراین در سطح جامعه فقرزدایی اتفاق می‌افتد. در واقع تمرین تقوا باعث می‌شود که انسان گناهان را کنار بگذارد و وقتی گناهان را کنار گذاشت، فساد در جامعه کاهش پیدا می‌کند و اختلافات کمرنگ می‌شود؛ چنانکه طبق گفته‌های مسئولان نیروی انتظامی، درصد جرائم در ماه مبارک رمضان از سایر ماه‌ها کمتر است. وقتی عده‌ای روزه می‌گیرند، این روزه‌داری حتی بر دیگران نیز تأثیر می‌گذارد و میزان ارتکاب گناه در کل جامعه کاهش می‌یابد، چون افراد وقتی می‌بینند سایرین روزه‌دارند، حتی اگر خودشان روزه نباشند، از ارتکاب کارهای خلاف شرم می‌کنند.