اولین شماره از مجله جریانشناسی دینی معرفتی در عرصه بینالملل منتشر شد
نخستین شماره از مجله جریانشناسی دینی معرفتی در عرصه بینالملل، به صاحب امتیازی جامعةالمصطفی(ص) العالمیة منتشر شد.
به گزارش ایکنا؛ در این شماره از مجله جریانشناسی دینی معرفتی در عرصه بینالملل مقالاتی با عناوین «جریانشناسی معرفتی - دینی در بینالملل معاصر: چارچوبی منطقهای – فرهنگی»، «مقایسه تطبیقی جریان اجتهادی اصولی ایران با جریان اخوان المسلمین مصر در نگرش سیاسی به قرآن»، «رهیافتهای نظری تحلیل شکلگیری جریانهای اسلامگرا با تاکید بر گروههای تکفیری»، «دولت و کنترل جریانهای اسلامی در کشور مصر»، «صورتبندی و ظرفیتهای جریانهای شیعی در جمهوری دموکراتیک کنگو» و «زمینههای اجتماعی افراطگرایی در جریانهای دینی معرفتی پاکستان» منتشر شده است.
جریانشناسی معرفتی - دینی
در طلیعه نوشتار «جریانشناسی معرفتی-دینی در بینالملل معاصر: چارچوبی منطقهای-فرهنگی» میخوانیم: معرفت و آگاهی دینی بهویژه در عصر افول نسبی هژمون آگاهی سکولار، اهمیت یافته است. اثرگذاری معرفت دینی نخبگان بر آگاهی افراد یا امتداد اجتماعی معرفت دینی در بافتهای متنوع فرهنگی، «جریانهای معرفتی دینی» متفاوتی را به وجود آورده است. در چنین بافتهای متنوعی که معارف دیگری نیز جریان دارند، تقویت هویت و ارزشهای دینی دغدغه اصلی متولیان دین و دینداران است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که «در جهان تحولات پیچیده و گسترده کنونی، تحلیل جریانهای معرفتی دینی (جریانشناسی)، با کدام اصول، مفاهیم و معیارها امکانپذیر است؟». در این مقاله برای پاسخ به این پرسش، با بررسی انتقادی و تحلیل روندها، مفاهیم و نظریههای مهم در حوزه جامعهشناسی بینالملل معرفت و مطالعات جهانی دین، برای جریانشناسی، سرفصلها یا چارچوبی منطقهای فرهنگی پیشنهاد میشود.
مقایسه تطبیقی جریان اجتهادی اصولی ایران با جریان اخوان المسلمین مصر
در طلیعه نوشتار «مقایسه تطبیقی جریان اجتهادی اصولی ایران با جریان اخوان المسلمین مصر در نگرش سیاسی به قرآن» میخوانیم: موضوع اصلی این پژوهش مقایسه تطبیقی دو جریان اجتهادی اصولی ایران و جریان اخوان المسلمین مصر در نگرش سیاسی به قرآن است. هدف پژوهش، گردآوری نقاط اشتراک ویژگیها و نگرشهای اسلامی در ارتباط با موضوعات اساسی جهان اسلام و کمک به همگرایی بیشتر است. روش پژوهش با توجه به شیوه قرایت متن و زمینه، گفتمان زمانه (ویژگی های سیاسی اجتماعی) و نوع ویژگیهای فکری هر دو جریان را در نگرش سیاسی موثر میداند. نقاط مشترک زیادی در ویژگیهای فکری هر دو جریان در زمینه نگاه به قرآن، حجیت، زبانداری آن و نگرش حداکثری به قرآن دیده میشود. بیشترین نقاط افتراق، در روشهای به کار برده شده، نظیر تاکید بر بعد حکمی فلسفی در جریان اجتهادی و نفی آن در جریان اخوان، دیده میشود. از نظر هر دو جریان، «حکومت»، «دولت» و نظام سیاسی مبتنی بر قرآن است. «قرآن» ملاک عمل جامعه و حکومت اسلامی است. در یافته تحقیق، میتوان گفت که تلاش دو جریان برای ارایه تصویری خالص، اصیل، سازنده، حرکت آفرین و نظام ساز از قرآن است. مباحث مرتبط با نگرش سیاسی به قرآن، بدون توجه به وجوه تفرقهانگیز میان ملل مسلمان و با هدف بازگشت به حیات طیبه قرآنی، در جهان اسلام طرح شده است.
رهیافتهای نظری تحلیل شکلگیری جریانهای اسلامگرا با تاکید بر گروههای تکفیری
نویسنده مقاله «رهیافتهای نظری تحلیل شکلگیری جریانهای اسلامگرا با تاکید بر گروههای تکفیری» در طلیعه نوشتار خود آورده است: با توجه به شکلگیری حرکتهای متعدد اسلامگرا در جهان اسلام در قرن اخیر، نظریات متعددی در مورد خاستگاه و منشا پیدایش آنها به وجود آمده است که برخی از آنها جنبشهای اسلامگرا را پیامد ویژگیهای ذاتی و بنیادین اسلام قلمداد میکنند و برخی دیگر، حرکتهای اسلامگرا را واکنشی به مسایل و بحرانهای محیطی میدانند. مقاله حاضر به دنبال پاسخگویی به این سوال است که با چه رهیافتهای نظری میتوان شکلگیری جریانهای اسلامگرا از جمله گروههای تکفیری را تحلیل نمود؟ جهت تحلیل شکلگیری جریانهای اسلامگرا نظریات متعددی از جمله: «نظریه ادواری»؛ هرایر دکمجیان، «نظریه تجدید حیات اسلامی»؛ خورشید احمد، نظریه «بحران هویت، عامل ظهور جنبش های بنیادگرا»؛ رضوان السید، نظریه «بحران هژمونی، عامل حرکتهای اسلامگرا»؛ بابی سعید، «نظریه جامعه شناختی»؛ اولیویه روآ و «نظریه اقدام جمعی»؛ حمید احمدی قابل استفاده است؛ لیکن تحلیل پیدایش گروههای تکفیری با استفاده از نظریات مذکور به تنهایی کافی نیست و باید بهصورت ترکیبی تحلیل صورت گیرد. روش مورد استفاده در این مقاله، روش توصیفی - تحلیلی و ترکیب نظریههاست.
زمینههای اجتماعی افراطگرایی در جریانهای دینی معرفتی پاکستان
نویسنده مقاله «زمینههای اجتماعی افراط گرایی در جریانهای دینی معرفتی پاکستان» در طلیعه نوشتار خود آورده است: یکی از مهمترین مسایل پاکستان، افراطگرایی است که ابعاد منطقهای و بینالمللی پیدا کرده است. برخی این مسئله را با ابعاد دینی و فکری، معرفتی بررسی میکنند ولی نباید از ابعاد سیاسی اجتماعی این موضوع غافل شد. این مقاله با تمرکز بر مباحث جامعه شناسی معرفت قصد دارد به این پرسش پاسخ دهد که زمینههای اجتماعی افراطگرایی در جریانهای دینی-معرفتی پاکستان چیست؟ تحولات افغانستان (قبل و بعد از حمله شوروی)، ویژگیهای سیاسی-امنیتی و فرهنگی-اجتماعی مناطق امنیتی، چالشهای نظام سیاسی در حکمرانی، حضور قدرت های خارجی و منطقهای، ساختار قومی-قبیلهای پاکستان، استقلالطلبی هویتی، ارتش، مدارس علمیه و فرهنگ و هویت سیاسی از مهمترین عوامل سیاسی-اجتماعی هستند که در افراطگرایی را در پاکستان ایجاد و تقویت کردهاند.
صورتبندی و ظرفیتهای جریانهای شیعی در جمهوری دموکراتیک کنگو
در چکیده مقاله «صورتبندی و ظرفیتهای جریانهای شیعی در جمهوری دموکراتیک کنگو» آمده است: ایده اصلی این نوشته پاسخ به این سوال است که، وضعیت جریانها، گرایشها و سمت و سوی جامعه شیعی در کشور جمهوری دموکراتیک کنگو چگونه است؟ برای پاسخ به این پرسش ابتدا با تکیه بر مطالعات میدانی مختصات جامعهی شیعی در این کشور از وجوه مختلف تبیین شده است؛ طبق یافتهی این نوشته جامعه شیعی در کشور کنگو شامل اقلیتهای نژادی مختلف است، که به شکلی ناهمگون و جزیرهای در بستری غیر متعصب و غیر متصلب به نحوی غیر محسوس و کاملا مرزبندی شده زندگی میکنند؛ که در صورت تقویت ارتباطات داخلی و غلبه بر جزیرهای عمل کردن میتوانند در ابعاد مختلف اجتماعی بازیگران موثری باشند. نگارنده ضمن تحلیل و آسیبشناسی جریانها، براساس تجارب، مشاهدات میدانی، مصاحبهها و اسناد راهکارهایی را برای ارتقای وضعیت عمومی شیعیان در جهت بهرهگیری حداکثری از توانمندیهای درونی و بیرونی در کشور کنگو پیشنهاد داده است.
انتهای پیام
