زیارت رضوی در فهرست میراث معنوی ملی ایران ثبت شد

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، به نقل از روابط عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان، ابوالفضل مکرمی‌فر، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اظهار کرد: به پیشنهاد اداره‌کل میراث فرهنگی استان با همکاری آستان قدس رضوی، موضوع «زیارت رضوی» در فهرست میراث فرهنگی معنوی ملی ایران به شماره 2015 ثبت شد.

وی افزود: زیارت، مفهومی است جهان‌شمول که میان ادیان مختلف مشترک بوده که به حضور مکان‌های مقدس به قصد تکریم و تعظیم و انس گرفتن با تشرف باطنی و یا حضور معنا کرده‌اند. همچنین زیارت، عامل ارتباط و انس روحی و تکریم قلبی انسان به منشأ خیرات و برکات محسوب می‌شود.

مکرمی‌فر ادامه داد: در دین اسلام به ویژه در آیات قرآن کریم به موضوع زیارت اشاره شده و روایات متعددی بر فضیلت زیارت خاندان نبوت و امامت تأکید دارد و اهداف و آثار فراوانی برای آن شمرده شده که در فرهنگ اسلامی برای اعمال عبادی از جمله زیارت، آداب و دستورهای ویژه‌ای وجود دارد.

وی تصریح کرد: پس از هجرت تاریخی ـ سیاسی حضرت رضا(ع) از مدینه به مرو، به استناد منابع موثق، ارادتمندان آن امام همام در طول مسیر و در شهرها و روستاهای ایران به زیارتش می‌شتافتند، اما پس از شهادت ایشان در سال 203 ه.ق، محل خاکسپاری امام هشتم(ع)، به نام «مشهد طوس» مطاف زائران‌اش از اطراف و اکناف شد و اولین بارقه‌های زیارت رضوی درخشیدن گرفت و به تدریج ابعاد این موضوع گسترش یافت. حال با گذشت حدود 1200 سال از واقعه شهادت ثامن‌الحجج(ع) زیارت رضوی از جنبه‌های مختلف مشحون از آداب و رسوم و باورهایی است که به اهمیت این موضوع به عنوان میراث‌فرهنگی نا ملموس مذهبی افزوده که می‌توانیم به مواردی نظیر چاووش‌خوانی در مبدأ، توقف در تپه سلام‌های متعدد قبل از مشهد مقدس، سلام دادن به آن حضرت در داخل شهر مشهد، تشرف بارگاه ملکوتی حضرت(ع)، خواندن زیارت‌نامه، ادای احترام، تعظیم، زیارت از راه دور و نسبت دادن عنوان «مشهدی» به زیارت‌کنندگان پس از بازگشت از سفر زیارتی، اشاره کنیم.

مکرمی‌فر اظهار کرد: رعایت آداب زیارت معصومان(ع) در همه مشاهد مشرفه مستحب است. برخی از این آداب شامل غسل زیارت قبل از تشرف به حرم، پوشیدن لباس پاک، کوتاه برداشتن گام‌ها هنگام حرکت به سمت روضه مقدس و با آرامی و وقار حرکت کردن، پا برهنه بودن هنگام تشرف به روضه منور، خوش بو کردن، توجه و حضور قلب داشتن در وقت رفتن به حرم مطهر، توقف در آستانه حرم شریف و اجازه ورود خواستن، بوسیدن آستانه مبارک، سجده کردن برای خدا به شکرانه توفیق زیارت، داخل شدن به حرم با پای راست و خارج شدن از آن با پای چپ، نزدیک شدن به ضریح از پیش روی، ایستاده بودن هنگام زیارت، گفتن تکبیر، خواستن حاجت برای خود و برادران دینی است.

وی در پایان یادآور شد: ثبت این اثر معنوی با گستره ملی ایران مقدمه‌ای بر انجام بر پژوهش‌های مرتبط با آداب و رسوم، باورها، سنت‌ها و اعتقادات اقوام ایرانی و زمینه‌ای برای بازشناسی، حفظ و ترویج آن‌ها در تمام کشور خواهد بود. با توجه به غنای موضوع «زیارت رضوی» با گستره ملی و جهانی به پیشنهاد این اداره‌کل و با همکاری مؤثر آستان قدس رضوی، موضوع فوق‌الذکر در تاریخ نهم دی‌ماه سال 1398 به شماره 2015 در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسیده و اکنون به استانداران سراسر کشور ابلاغ شده است.