ارتقای شاخص‌های كمی و كیفی تولید علم در ایران

به گزارش ایكنا از فارس، محمدجواد دهقانی، سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام امروز، 15 شهریورماه در جمع خبرنگاران ضمن تشریح اقدامات و دستاوردهای علمی این پایگاه، از جهش مناسب پایگاه استنادی و مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری و ارتقای شاخص‌های کمی و کیفی تولید علم در ایران خبر داد.

وی به تحلیل وضعیت علمی کشور پرداخت و گفت: در سال ۲۰۰۰ کمتر از ۷۰۰ مقاله علمی در کشور نوشته شد که سهم ایران در تولید علم جهان را بسیار پایین و چیزی در حدود یک دهم درصد نگه می‌داشت. ولی امروز ایران بیش از ۲ درصد علم جهان را با بیش از ۶۰ هزار مقاله در سال، تولید می‌کند. در این بازه زمانی همچنین سهم کشورهای جهان اسلام، متشکل از ۵۷ کشور، در تولید علم جهان از ۲ درصد به ۱۰ درصد در سال ۲۰۲۰ رسیده است که بیش از یک پنجم این رقم سهم ایران است.

رتبه دوم ایران در تولید کمی مقاله

مدیر مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری افزود: در سال ۲۰۱۹ نسبت به سال ۲۰۱۸، شاهد رشد ۱۰.۴ درصدی تولید مقالات در کشور بودیم که از این حیث پس از چین در رتبه دوم جهان قرار داریم.

دهقانی با بیان اینکه هدف ما تنها افزایش کمی نیست و به کیفیت نیز توجه ویژه داریم اضافه کرد: طی بیست سال گذشته ارجاعات به مقالات محققان ایرانی نیز افزایش چشمگیری یافته است و در سال ۲۰۱۹ از نظر میزان ارجاعات رتبه ۱۶ جهان را کسب کردیم. در این سال همچنین پژوهش گران ایرانی موفق به تولید ۶۴۵ مقاله برتر ( مقاله داغ و یک درصد پرارجاع) شدند که ۳۲ درصد کل مقالات داغ منتشر شده توسط ۵۷ کشور اسلامی را شامل می‌شود.

وی ادامه داد: در حوزه دیپلماسی علمی نیز شاهد رشد قابل ملاحظه‌ای بوده‌ایم و سال گذشته ۲۸ درصد فعالیت‌های علمی کشور با مشارکت کشورهای خارجی انجام شده است.

دهقانی بیان کرد: برنامه داریم تا سال ۲۰۲۶ شاهد حضور ۵۰ دانشگاه جهان امسال در رتبه‌های زیر ۵۰۰ مراکز رتبه‌بندی بین‌المللی باشیم. در رتبه‌‌بندی امسال موسسه تایمز ۴۷ دانشگاه ایرانی حضور داشتند. البته ما به دانشگاه‌ها اعلام کرده‌ایم که حضور در این رتبه‌بندی نباید هدف باشد، زیرا رتبه‌بندی این موسسه ایراداتی دارد، برای مثال اهمیت خیلی زیادی به تعداد ارجاعات می‌دهد که باعث می‌شود رتبه‌بندی دانشگاه‌ها با واقعیت فاصله داشته باشد لذا پایگاه استنادی علوم جهان اسلام با شناسایی ایرادات نظام‌های مختلف رتبه‌بندی دانشگاه‌ها مستقلاً اقدام به رتبه‌بندی دانشگاه‌ها کرده است که امید است در آینده نزدیک اعتبار بین‌المللی کسب کند.

محمدرضا فلاحتی، معاون بین‌الملل پایگاه استنادی علوم جهان اسلام نیز در این نشست گفت: نظام رتبه‌بندی ISC محدود به دانشگاه‌های داخل کشور نیست و قرار است که رتبه‌بندی ما در جهان اعتبار داشته باشد. هم‌اکنون موسسه ASAIHL که متشکل از دانشگاه‌های برتر جنوب شرق آسیاست، کار رتبه‌بندی دانشگاه‌های خود را به ما واگذار کرده است.

وی بیان كرد: شدت گرفتن تحریم‌ها باعث مغفول ماندن برنامه‌های زیادی شد ولی ما موفق شدیم اولین شاخه مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و تکنولوژی را در اتحادیه اروپا راه‌اندازی کنیم و از امروز شعبه ما در دانشگاه بوخوم آلمان شروع به فعالیت خواهد کرد. همچنین در شهریورماه نشست تخصصی مراکز علمی حاشیه دریای خزر را به‌صورت ویدئو کنفرانس برگزار خواهیم کرد.

هاجر صفاهیه، معاون پژوهش و فناوری مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری نیز گفت: ما از سال گذشته جهش تولید را آغاز کرده‌ بودیم و تعداد مدارک خود را برای استفاده محققان از ۴ میلیون به ۸ میلیون مدرک رساندیم. همچنین تا پایان امسال به دانشگاه بریتانیا متصل خواهیم شد که اتفاق بسیار مهمی است.