فرهنگ ایثار و شهادت باعث تحکیم هویت و انسجام ملی می‌شود

حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی حسناتی، امام‌جمعه نجف‌آباد، در گفت‌وگو با ایکنا از اصفهان، درباره سابقه مبارزاتی مردم این شهر در جریان پیروزی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، اظهار کرد: نجف‌آباد از بدو تأسیس یک شهر علمی، فرهنگی و هنری بود که بیش از چهار قرن پیش به دست شیخ بهایی تأسیس شد و مردمان آن از همان ابتدا فرهنگ‌دوست و اهل علم و هنر بودند. مقام معظم رهبری که به‌واسطه جد مادری اهل نجف‌آباد هستند، درباره مردم این شهر می‌فرمایند: «کمتر جایی را در کشور دیده و سراغ دارم که اقشار مختلف مردم آن به نهضت امام(ره) پیوسته باشند.» در سال 1342 که قیام 15 خرداد آغاز شد، مردم نجف‌آباد در این نهضت پیشتاز بودند و طبعاً تمام اقشار مردم این شهر اعم از علما، جوانان، دانشجویان و ... نقش ویژه‌ای در حمایت از نهضت امام(ره) ایفا کردند.

وی افزود: مردم نجف‌آباد در جریان پیروزی انقلاب شهدای زیادی تقدیم کردند و رژیم طاغوت نسبت به این شهر حساسیت خاصی داشت. عوامل این رژیم در جریان مبارزات به‌ دلیل نگرانی از بابت مبارز و انقلابی بودن مردم نجف‌آباد، بازار و خانه علما، پزشکان متعهد و انقلابیون این شهر را به آتش کشیدند. در دوران دفاع مقدس نیز مردم نجف‌آباد احساس می‌کردند انقلاب دستاورد عظیمی است که با زحمات و خون و ایثار و مجاهدت مجموعه علما و بزرگان به دست آمده و باید حفظ شود، لذا در عرصه دفاع مقدس نیز بیشترین حضور را داشتند و حتی لشکر 8 نجف اشرف را تأسیس کردند. همچنین جهاد سازندگی نجف‌آباد بیش از برخی استان‌ها در دفاع مقدس نیرو داشت و به لحاظ تقدیم شهید و کار و تلاش در جبهه، رتبه اول را در میان مراکز جهاد سازندگی کشور داراست. مردم نجف‌آباد حدود دو هزار و 500 شهید و 88 سردار شهید در دوران دفاع مقدس تقدیم کردند.

نقش شهید محمد منتظری در انقلاب

امام‌جمعه نجف‌آباد اضافه کرد: بزرگانی مثل شهید محمد منتظری که شهید بین‌الملل اسلام لقب گرفته، نماینده مردم نجف‌آباد بود که در حزب جمهوری اسلامی در کنار شهید بهشتی و یاران ایشان به شهادت رسید. این مرد بزرگ نقش بزرگی در عصر انقلاب داشت، به‌خصوص در جهان اسلام. وی قبل از انقلاب مبارز بود، چند بار زندانی شد و هر بار بعد از آزادی به مبارزات خود ادامه می‌داد. ساواک به دنبال دستگیری و اعدامش بود، ولی وی در نجف اشرف به امام خمینی(ره) پیوست. شهید محمد منتظری در بسیاری از نقاط دنیا حرکت‌های مبارزاتی و مردمی را دنبال می‌کرد و به همین دلیل، با نهضت‌های آزادی‌بخش سراسر جهان مرتبط بود. با پیروزی انقلاب، تعدادی از فعالان این نهضت‌ها همراه وی به ایران آمدند و ریشه جامعةالمصطفی‌العالمیه به شهید محمد منتظری برمی‌گردد که باعث شد افراد از کشورهای مختلف به قصد آشنایی با انقلاب و تشیع، به ایران بیایند. به همین دلیل، در نجف‌آباد مجموعه‌ای به نام مدرسه خاتم‌الانبیا تشکیل شد، تا به این افراد زبان فارسی را آموزش دهند و بیش از 400 نفر از این مدرسه فارغ‌التحصیل شدند و درس و بحث را ادامه دادند. امروز اگر می‌بینیم که در سراسر دنیا آشنایی با تشیع گسترش یافته است، ریشه آن به افرادی مثل شهید محمد منتظری و مرحوم آشیخ حسن ابراهیمی برمی‌گردد که اهل نجف‌آباد بودند.

حجت‌الاسلام والمسلمین حسناتی ادامه داد: در زمان جنگ، مردم نجف‌آباد در نماز جمعه دو کیسه برای جمع‌آوری کمک‌های مردمی به دست می‌گرفتند؛ یکی برای جبهه‌های جنگ و دیگری به‌منظور ساختن حوزه علمیه برای طلاب غیرایرانی. در واقع، هم جوانان خود را تقدیم انقلاب می‌کردند و در پشت جبهه مشغول خدمت‌رسانی بودند و هم اعتقاد داشتند چشم‌انداز این نظام این است که انقلاب باید به سراسر جهان صادر شود. به همین دلیل، به طلاب غیرایرانی کمک می‌کردند و آنها را مانند فرزندان خود در آغوش می‌گرفتند. به لطف خدا، کار ادامه یافته و تاکنون نیز مردم به‌طور جدی در صحنه بوده‌اند.

وی درباره جزئیات مربوط به طرح انتخاب نجف‌آباد به‌عنوان پایتخت ایثار و شهادت، گفت: باید کمر همت ببندیم تا گام دوم انقلاب که از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شده است، عملیاتی شود. عمده گام دوم انقلاب و زیربنای آن، مباحث و مسائل فرهنگی است. اگر مباحث اقتصادی هم مطرح بوده و بسیار مهم است، ولی زیربنا بودن فرهنگ و مظلومیت این بخش امری مهم به‌شمار می‌رود که باید به آن توجه کرد. اگر بخواهیم درباره مباحث فرهنگی کار کنیم، عمده‌ترین اقدام این است که به گذشته نگاه کرده و ببینیم چه نوع فرهنگی موفق بوده و ما را در مشکلات و معضلات پیش برده است. در واقع، این فرهنگ ایثار و شهادت بوده که وحدت و انسجام ایجاد می‌کند و باعث اخلاص، گذشت، تدبیر و هوشیاری می‌شود، یعنی همان شاخص‌هایی که در هشت سال دفاع مقدس شاهد آن بودیم. این فرهنگ جواب داد و باعث پیروزی ما در مقابل مستکبران عالم شد، لذا به قول شهید سلیمانی، اگر در پیروی از شهدا صادق بوده و خواهان کسب مقام شهادت باشیم، باید شهداگونه زندگی کنیم که راه آن، همین فرهنگ ایثار و شهادت است. بنابراین، اصل فلسفه این کار این بود که طبق اقتضای زمان و نیاز اکنون  یعنی شهداگونه بودن سبک زندگی مردم، باید کاری را که شهدا انجام دادند، زنده کنیم و طبق فرموده رهبر معظم انقلاب، زنده نگه داشتن یاد شهدا کمتر از خود شهادت نیست.

امام‌جمعه نجف‌آباد بیان کرد: اکنون رایج است که در حوزه‌ها و موضوعات مختلف، یک شهر را به‌صورت نمادین به‌عنوان پایتخت در آن زمینه معرفی می‌کنند، مثل پایتخت گل یا پایتخت نهج‌البلاغه. این عنوانی نمادین است و معونه‌ای هم برای کشور ندارد، ولی عنوانی است که می‌تواند ارزش‌ها را مطرح کند و زنده نگه دارد و باعث ایجاد انسجام شود، به همین دلیل، پیشینه شهر نجف‌آباد بررسی و مشخص شد این شهر دارایی‌های بسیار زیادی دارد که آن را برجسته می‌کند. مقام معظم رهبری هم در سفر سال 1380 به اصفهان و از جمله نجف‌آباد و هم در دیدارهایی که با مردم شهر داشته‌اند، نکات برجسته‌ای درباره این شهر بیان کردند و واقعاً شناخت دقیقی از نجف‌آباد دارند. در بیانات ایشان، نجف‌آباد به‌عنوان شهر ایمان، ایثار، جهاد و شهادت، عالمان بزرگ، مردان و زنان در صحنه و تعابیر بلند دیگر معرفی شده است. آمار و ارقام نیز حاکی از این بود که این شهرستان به‌تنهایی بیشتر از برخی استان‌ها شهید، جانباز، آزاده و ایثارگر تقدیم کرده و این موضوع مطرح شد که چرا موضوع ایثار و شهادت عنوان پایتختی پیدا نکند؟ البته معنای این کار این نیست که بخواهیم با بالیدن به این شهرستان، نوعی رقابت ناسالم ایجاد کنیم.

پیگیری مباحث گام دوم انقلاب

وی افزود: زمانی در خدمت مقام معظم رهبری بودیم و ایشان بعد از بیان ویژگی‌های این شهرستان، از ما خواستند که راه ایثار و جهاد در ابعاد مختلف را ادامه دهیم، بنابراین به ذهن‌مان رسید که با حفظ حرمت و احترام سایر شهرستان‌ها و استان‌ها، چون شهرستان نجف‌آباد ویژگی‌های خاصی دارد که شاید منحصربه‌فرد باشد، ما را موظف کرد که فرهنگ ایثار و شهادت را گسترش دهیم و برای نهادینه کردن آن تلاش کنیم. تنها راه برون‌رفت از مشکلات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی حال حاضر نیز این است که فرهنگ ایثار و شهادت نهادینه شود. یکی از راه‌های آن هم این بود که پایتختی ایثار و شهادت مطرح شود که به تبع آن، طرح‌ها و برنامه‌هایی غنی پیش‌بینی شده و می‌تواند الگویی برای شهرهای دیگر نیز باشد. امروز جهاد اصلی و ضروری ما، تداوم راه شهدا و پیگیری مباحث گام دوم انقلاب است که همه باید برای آن تلاش کنیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین حسناتی تصریح کرد: طرح انتخاب نجف‌آباد به‌عنوان پایتخت ایثار و شهادت در شورای فرهنگ عمومی شهرستان و استان تصویب شده است و در اولین فرصتی که در دستورکار شورای فرهنگ عمومی کشور قرار گیرد، نتیجه نهایی آن مشخص می‌شود، ولی چه این طرح به نتیجه برسد و چه نرسد، فکر می‌کنیم نفس مطرح شدن این فکر و فرهنگ و اینکه مجموعه ارگان‌ها و دستگاه‌ها و به‌ویژه مردم به میدان آمده و فرهنگ ایثار و شهادت، جهاد، اخلاص، گذشت و قناعت را زنده نگه دارند، ما به هدف خود رسیده‌ایم و قصد ما بیشتر این است که در سایه این عنوان، روحیه ایثار و شهادت و مجاهدت در بخش‌های مختلف تداوم پیدا کند و کمرنگ نشود.

وی ادامه داد: این طرح قطعاً می‌تواند بهترین دستاورد فرهنگی را داشته باشد و با توجه به اینکه تاریخ چراغ راه آینده است، می‌تواند نسل جوان را که بعضاً گرفتار سردرگمی و بی‌هویتی است، نجات دهد. اگر این طرح تصویب شود، قطعاً در شهرستان آثار و برکاتی خواهد داشت و برای استان اصفهان و کل کشور نوید رشد و برون‌رفت از مشکلات خواهد بود و به‌ویژه می‌تواند روحیه جهادی را در بخش اقتصادی نیز به منصه ظهور برساند.

امام‌جمعه نجف‌آباد با بیان اینکه عمده‌ترین راه برای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه، اعتقاد مردم است، گفت: اگر مردم باور کنند که فرهنگ ایثار و شهادت واقعاً حلال مشکلات است و همه مشکلات از جایی ناشی می‌شود که ایثار وجود ندارد، منفعت‌طلبی و بی‌عدالتی حاکم است و حقوق افراد تضییع می‌شود، آن وقت است که همه سرمایه و دارایی خود را به میدان می‌آورند و عدالت در سایه این فرهنگ به منصه ظهور می‌رسد.

وی اظهار کرد: یاد شهدا باید زنده نگه داشته شود و جوانان در قالب محله‌های مسجدمحور به میدان بیایند و شهدا را الگوی زندگی خود قرار دهند. در دوران دفاع مقدس واقعاً به جوانان و نوجوانان میدان داده می‌شد و فرماندهان جنگ همگی جوان بودند که به میدان آمدند، بنابراین چرا در حوزه‌های مختلف به جوانان میدان ندهیم؟ اگر فرهنگ ایثار و شهادت را باور کنیم، نسل جوان امید پیدا می‌کند و به میدان می‌آید و معضلات اجتماعی نیز که ریشه همه آنها به بی‌هویتی برمی‌گردد، به‌تدریج رفع می‌شود.  این شهدا و فرهنگ ایثار و شهادت است که به ما هویت می‌بخشد و باید آن را باور کرد. صدا و سیما، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه و مجموعه‌های فرهنگی نقش جدی در رشد و گسترش فرهنگ ایثار و شهادت دارند و خانواده‌ها علاوه بر اینکه در این زمینه مسئول هستند، بیشترین بهره را از نهادینه شدن این فرهنگ می‌برند، چون باعث می‌شود بسیاری از معضلات از جامعه رخت بربندد.