آغاز به‌کار همایش «طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی» در فارس

به گزارش ایکنا از فارس، مراسم افتتاحیه همایش بین‌المللی «طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی؛ الگوها، تجربه‌ها وایده‌ها» به همت انجمن علمی ارتقای کتابخانه‌های عمومی و مشارکت نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و با حضور اعضای کمیته علمی همایش امروز، 8 آبان‌ماه در بستر فضای مجازی و در شیراز برگزار شد.

در این مراسم لیلی سیفی، دبیر علمی همایش بین‌المللی «طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی؛ الگوها، تجربه‌ها و ایده‌ها» و دانشیار دانشگاه بیرجند نیز ضمن تقدیر از همراهی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در برگزاری این همایش، گفت: هدف اصلی از برگزاری همایش حاضر، فراهم کردن بستری مناسب برای تبادل افکار و اشتراک گذاری تجارب و ایده‌های نوین است. این همایش فرصت ارزشمندی را برای حرفه‌مندان، کتابداران و پژوهشگران ارائه می‌دهد تا جدیدترین نوآوری‌ها، روندها، نگرانی‌ها و چالش‌های عملی موجود در زمینه خدمات و توسعه کتابخانه‌های عمومی را مطرح کنند و راهکارهایی که در این همایش مطرح خواهد شد را مورد بحث و گفت‌وگو قرار دهند.

وی درباره دایره مخاطبان این همایش گفت: پژوهشگران حوزه‌های مختلف به ویژه رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، حوزه‌هایی مثل روانشناسی، جامعه‌شناسی و بازاریابی می‌توانند از نتایج این پژوهش بهره‌مند شوند. همچنین اساتید و دانشجویان رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، کتابداران حوزه کتابخانه‌های عمومی، مدیران شاغل در کتابخانه‌های عمومی نیز از دیگر بهره‌مندان نتایج این همایش خواهند بود.

سیفی همچنین درباره ترکیب کمیته علمی این همایش گفت: انتخاب ترکیب کمیته علمی بر اساس دامنه تخصص متخصصینی بوده که در حوزه کتابخانه‌های عمومی صاحب نظر بوده‌اند؛ چه در سطح ملی و چه در سطح بین‌المللی. امیدواریم با وجود این افراد، همایش بسیار پربار و آبرومندانه‌ای را در سطح بین‌المللی داشته باشیم. ما پس از برگزاری جلسات متعدد به ۲ بخش «طراحی خدمات برای کتابخانه‌های عمومی» و «توسعه خدمات برای کتابخانه های عمومی» را برای این همایش در نظر گرفتیم.

دبیر علمی همایش درباره موضوعات محوری در این ۲ بخش تصریح کرد: در قسمت طراحی خدمات برای کتابخانه‌های عمومی محورهایی با عنوان «آموزش طراحی خدمات»، «جنبه‌های حقوقی و مدیریتی خدمات»، «خدمات ویژه گروه‌های خاص»، «طراحی خدمات فرانهادی» و «نوآوری در طراحی خدمات اجتماعی» را در نظر گرفتیم و در بخش توسعه خدمات برای کتابخانه‌های عمومی نیز موضوعاتی چون «تبلیغات و بازیابی برای خدمات»، «جایگاه و کارکرد ارزش‌های اخلاقی در ارائه خدمات»، «حاکمیت‌ها و سیاستگذاری خدمات»، «کتابداران و توسعه خدمات»، «توسعه خدمات با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین» و «نقش و جایگاه فعالیت‌های داوطلبانه در توسعه خدمات» را در نظر گرفتیم.

وی افزود: علاقه‌مندان و پژوهشگران می‌توانند در محورهای ذکر شده مقالات و تجارب خود را از طریق وب سایت طراحی شده به همایش ارسال کنند و طبق مذاکرات و توافقات انجام شده مقرر شد که از بین مقالات ارسالی برگزیده مقاله‌های برتر فارسی در فصلنامه تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی و مقاله‌های برتر انگلیسی در مجله بین‌المللی علوم و مدیریت اطلاعات چاپ شود.

سیفی درباره بخش جنبی این همایش نیز گفت: یک بخشی جانبی را برای این همایش در نظر گرفتیم که شامل دو قسمت است؛ قسمت اول مسابقه‌ای تحت عنوان «جایزه خدمات برون کتابخانه‌ای» است که ویژه کتابداران کتابخانه‌های عمومی طراحی شده و به آثاری تعلق می‌گیرد که در حوزه خدمات برون کتابخانه‌ای ارسال خواهد شد و به سه نفر از کتابداران برگزیده جوایز قابل‌توجهی اهدا خواهد شد. همچنین در این بخش برای پنج برگزیده در همایش نیز که در قالب سخنرانی به ارائه تجربه‌های موفق خود خواهند پرداخت، جوایزی در نظر گرفته شده است. قسمت دوم نیز «مسابقه طراحی خدمت» است که ویژه پژوهشگران رشته‌های مختلف طراحی شده است. بر این اساس ابتدا یک کارگاه آشنایی با طراحی خدمات کتابخانه‌ای برگزار خواهد شد و پس از یک بازه زمانی مشخص آثاری در زمینه طراحی خدمات نوین برای کتابخانه‌های عمومی ارسال خواهد شد که به سه نفر برگزیده این بخش جوایزی اهدا خواهد شد.

دبیر علمی همایش بین‌المللی «طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی؛ الگوها، تجربه‌ها و ایده‌ها» در ادامه سخنان خود از تمامی پژوهشگران و اساتید و دانشجویان کتابداران و مدیران کتابخانه‌ها برای شرکت در این همایش دعوت کرد و گفت: این عزیزان می‌توانند با ارسال مقالات، آثار و تجربه ها و ایده های خود در غنی تر شدن این همایش ما را یاری کنند. امیدوار هستم که این رخداد نه تنها به عنوان یک همایش بلکه به عنوان یک نقطه شروع برای توسعه خدمات و فعالیت های کتابخانه های عمومی دامنه دار شود و زمینه‌ساز رخدادهای مهم دیگری در این زمینه شود.

تشریح روند آماده‌سازی و تقویم برگزاری همایش

روح الله منوچهری، دبیر اجرایی همایش بین المللی «طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی؛ الگوها، تجربه‌ها و ایده‌ها» در ادامه این مراسم با تقدیر از مجموعه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور برای حمایت از برگزاری این همایش، به ارائه مطالبی درباره اهمیت برگزاری و تبیین محورهای این همایش پرداخت و گفت: برای برگزاری این همایش جلساتی در انجمن علمی ارتقای برگزار شد و صحبت‌هایی با مجموعه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور صورت گرفت و نهایتاً با هماهنگی‌ها و جلسات متعدد و مکرری که عمدتاً به صورت مجازی برگزار شد، توانستیم کلیات این همایش را به تصویب برسانیم.

وی افزود: بر این اساس ارکان همایش مشخص شدند و دبیرکل نهاد به عنوان رئیس همایش و سیفی به عنوان دبیر علمی سرکار و بنده به عنوان دبیر اجرایی انتخاب معرفی شدیم. در کنار این همایش دو رویداد طراحی شده که شامل «مسابقه طراحی خدمات» به  دبیری دکتر جو مارکز و «جایزه خدمات برون کتابخانه ای» به دبیری دکتر فاطمه محمد بیگی است و خوشبختانه برای این مسابقات جوایز خوب و قابل توجهی در نظر گرفته شده است.

منوچهری با اشاره به تشکیل دبیرخانه اجرایی همایش در اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان فارس گفت: به دلیل اینکه شیراز به عنوان محل برگزاری این همایش انتخاب شده بود، بلافاصله دبیرخانه، کمیته‌ها و کارگروه‌ها و واحدهای زیر مجموعه کمیته اجرایی را تشکیل دادیم. طراحی پوستر و همچنین راه‌اندازی سایت همایش نیز از اقدامات مهمی بود که به همت همکاران در استان به انجام رسید و برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی کمیته‌های مختلفی مثل واحدهای مختلفی مثل روابط عمومی، تبلیغات، واحد انتشارات، تدارکات، تشریفات، سمعی بصری و طراحی امور سایت انجام شد.

دبیر اجرایی همایش درباره تقویم اجرایی همایش نیز گفت: همایش بین‌المللی «طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی؛ الگوها، تجربه‌ها و ایده‌ها» از امروز با انتشار فراخوان خود به‌طور رسمی آغاز به کار کرد. مهلتی که برای دریافت اصل مقالات در نظر گرفته شده تا ۳۰ بهمن ۱۴۰۰ است و نتایج داوری مقالات تا بیست اسفند سال آینده اطلاع‌رسانی خواهیم کرد. علاقه‌مندان تا ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۰ برای ثبت نام و شرکت در همایش فرصت دارند. مراسم این همایش نیز ۲۸ اردیبهشت ماه در شیراز برگزار خواهد شد که امیدواریم شرایط تا زمان برگزاری همایش به گونه‌ای باشد که بتوانیم به صورت حضوری در خدمت عزیزان باشیم.

فرصتی برای یاری تصمیم‌سازان کتابخانه‌های عمومی

در ادامه این مراسم اعظم صنعت جو، عضو کمیته علمی همایش بین‌المللی «طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی؛ الگوها، تجربه‌ها و ایده‌ها» وی با اشاره به برخی تجربیات خود در همکاری با نهاد گفت: یکی از کارهایی که بنده در طول خدمتم انجام دادم همکاری با نهاد در خراسان رضوی در زمینه به‌کارگیری افراد برای ارائه خدمت در کتابخانه‌های عمومی بوده است که من وظیفه مصاحبه با این افراد را داشتم.

وی افزود: برخی از این عزیزان کارهایی را به صورت داوطلبانه با عشق و علاقه انجام می‌دادند که در واقع موضوع هویت حرفه‌ای را به صورت عینی برای ما مطرح می‌کردند، بدون اینکه به صورت حرفه‌ای وارد این کار شده باشند. همچنین در بحث اجتماعی‌سازی به خوبی دیده می‌شد که این عزیزان مبحث اجتماعی سازی را اجرا کرده بودند و به توفیقات زیادی نیز در این موضوع رسیده بودند. بحث اجتماعی‌سازی یکی از مباحثی است که عمدتاً در سه قالب فضا، منابع و خدمات جایی می‌گیرد و آن تلاش‌هایی که این عزیزان انجام داده بودند و موفق بودند عمدتاً با بیان تجربیات خود در قالب این سه بعد بود.

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی با اشاره به برخی تجربیات در این حوزه گفت: همواره به این موضوع فکر می‌کردم که چه خوب می‌شود اگر فضایی توسط نهاد فراهم شود که این ایده‌ها را اجرایی کند؛ چرا که بسیاری از این ایده‌ها در روستاها و شهرستان‌های مختلف توانسته سایرین را به کتابخوانی دعوت کند. در واقع این همایش می‌تواند در روند توجه به این ایده‌ها و تصمیم سازی کتابخانه‌های عمومی کمک کند و بسیار خرسندم که در این همایش، مسئولان از نهاد کتابخانه‌های عمومی نیز حضور دارند و در بحث تصمیم‌گیری‌های خود به این موضوع توجه خواهند کرد.

این عضو کمیته علمی همایش بین المللی «طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی؛ الگوها، تجربه‌ها و ایده‌ها» در پایان سخنان خود گفت: امیدوارم با همت تمام کتابداران عزیز این همایش بتواند آن جایگاهی که کتابخانه‌های عمومی باید در کشور ما داشته باشد را پیدا کند و با همراهی عزیزان در نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور محقق شود.

لزوم توجه به جلب متحدان منطقه‌ای کتابخانه‌ها

محمدرضا قانع، عضو هیئت علمی مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری از دیگر اعضای کمیته علمی همایش «بین‌المللی طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی؛ الگوها، تجربه‌ها و ایده‌ها» در ادامه این نشست با تقدیر از تمامی فعالان در حوزه‌های کتابخانه‌های عمومی به ویژه افرادی که در حوزه آینده کتابخانه‌های عمومی فعالیت و پژوهش می‌کنند گفت: به اعتقاد من این همایش بین‌المللی فرصت خوبی برای نگاه به آینده کتابخانه‌های عمومی است. همه ما از خدمات کتابخانههای عمومی به عنوان یک مرکز مهم در جامعه آگاهی لازم را داریم. اما در چنین نشست‌ها و همایش‌هایی می‌توانیم با دیدگاه های مختلف به خصوص تجربیات  بین‌المللی در دیگر کشورها نیز آشنا شویم.

وی افزود: همه ما اعتقاد داریم که کتابخانه‌های عمومی در جهت ارائه خدمت به تمام اقشار جامعه فعالیت می‌کند و برای ارائه چنین خدماتی ناگزیر از پیدا کردن متحدان در سطح محله و منطقه خود متشکل از سازمان‌ها و نهادهای دولتی و مردمی هستند. در واقع نگاه فرا کتابخانه‌ای در حوزه ارائه خدمات نیازمند این است که ما متحدانی در منطقه خود داشته باشیم. وقتی با این نگرش به رسالت‌های کتابخانه‌های عمومی نگاه می‌کنیم، در نتیجه باید یک ادغامی در خدمات ایجاد شود و باید به خدماتی که کتابخانه‌های عمومی خواهند داشت به صورت جامع نگاه کنیم.

قانع در تشریح این موضوع گفت: در زمان حاضر ما نمی‌توانیم تمام توجهمان را به بحث سرگرمی در کتابخانه‌ها معطوف کنیم که البته این موضوع نیز بخشی از رسالت‌های کتابخانه‌های عمومی است؛ اما با تغییر و تحولات که در جامعه ایجاد می‌شود و شاهد آن هستیم، بدون شک نیازمندیم که خیلی وسیع تر به موضوع ارائه خدمت فکر کنیم و اهداف کتابخانه‌های عمومی را از چند بعد بررسی کنیم.

این عضو کمیته علمی همایش بین‌المللی «طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی؛ الگوها، تجربه‌ها و ایده‌ها» تصریح کرد: در نتیجه اگر می‌خواهیم خدماتمان از طریق این کتابخانه‌ها مفید و اثربخش باشد نیازمند به یک تفکر استراتژیک و مدیریت استراتژیک هستیم. با این نوع دیدگاه مدیریتی به خوبی می‌توانیم چالش‌ها و چشم‌اندازها را ببینیم و نگاهی به آینده داشته باشیم. بدون شک در این مسیر بدون چالش نخواهیم بود که برای رفع آن چالش‌ها باید خدمات مناسب را ارائه دهیم و بر این اساس باید از ایده‌ها و دانش‌های جدید به خوبی بهره‌مند شویم.

ادامه این مراسم با رونمایی از پوستر و سایت اختصاصی همایش بین‌المللی «طراحی و توسعه خدمات کتابخانه‌های عمومی؛ الگوها، تجربه‌ها و ایده‌ها» همراه بود.