اهداف و کارکردهای اصلی کتابخانههای عمومی
رئیس انجمن علمی ارتقای کتابخانههای عمومی با اشاره به اینکه کتابخانهها توانستهاند همگام با تحولات جهانی به حیات خود ادامه دهند به بیان اهداف و کارکردهای اصلی کتابخانههای عمومی پرداخت.
به گزارش ایکنا از فارس، منصور کوهیرستمی، رئیس انجمن علمی ارتقای کتابخانههای عمومی ایران، امروز، 8 آبانماه در مراسم افتتاحیه همایش بینالمللی «طراحی و توسعه خدمات کتابخانههای عمومی؛ الگوها، تجربهها و ایدهها» گفت: نهاد کتابخانههای عمومی در دوره جدید فعالیت انجمن ارتقای کتابخانههای عمومی ایران همکاریهای خوب و صادقانهای داشته و ما نیز در دور جدید فعالیتها در حال برنامهریزی برای ارائه خدمات و برنامههای متنوع آموزشی و پژوهشی هستیم.
وی افزود: شروع برنامههای ما با وبینارهای فراملی آغاز شد و در حوزه آموزش نیز اولین وبینار را در حوزه سواد سلامت برگزار کردیم که با استقبال خوب کتابداران و کاربران کتابخانههای عمومی همراه شد. همچنین با انتشار فراخوانی ۶ کارگروه انجمن را فعال کردیم که ۵۰ نفر از کتابداران کتابخانههای عمومی نیز در این زمینه اعلام همکاری و آمادگی کردند و امیدواریم با این شبکه ایجاد شده فعالیتهای متنوعی را ارائه کنیم.
کوهیرستمی در ادامه درباره برپایی «همایش بینالمللی طراحی و توسعه خدمات کتابخانههای عمومی؛ الگوها، تجربهها و ایدهها» گفت: موضوع محوری در این همایش نقش خدمات در استمرار حیات و بقای کتابخانههای عمومی است. بسیاری از ما این روزها جملات مختلفی با این مضمون شنیدهایم که «امروز کتابخانهها به دلیل رشد و شکوفایی ابزارها و فناوریهای اطلاعاتی منسوخ شدهاند». این جمله و جملاتی از این دست از بسیاری جهات نادرست هستند. به دلیل اینکه این افراد کتابخانهها را صرفا به وسیله منابع و داراییهای فیزیکی آن مانند منابع چاپی و کتابها مجلات تعریف میکنند.
رئیس انجمن علمی ارتقای کتابخانههای عمومی ایران افزود: ما به استناد بسیاری از فعالیتها و خدماتی که کتابخانههای عمومی امروزه ارائه میدهند، نگاهی که کتابخانه عمومی را در جامعه در حال انزوا میبیند، رد میکنیم. اگر بخواهیم از منظر تاریخی به کتابخانههای عمومی نگاه کنیم، متوجه میشویم که از زمان پیدایش کتابخانهها، تغییرات بسیاری در دنیا رخ داده که میتوان فهرست بلند و بالایی از این تغییرات را ارائه کرد و کتابخانهها توانستهاند همگام با این تحولات به حیات خود ادامه دهند.
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز ادامه داد: یکی از این تغییرات، تغییر از ارتباطات مجموعه محور به سمت ارتباطات انسانمحور در کتابخانههای عمومی بوده است. همچنین تغییر از کتابدار متخصص حرفهای به کتابدار به عنوان راهنما و مشاور خوانندگان از دیگر تحولات این حوزه بوده است و در نهایت در سطح اجتماعی تغییری که اتفاق افتاده، مشارکت و اعتمادسازی به جای کنترل اجتماعی بوده است.
رستمی تصریح کرد: از مجموع چنین رخدادهایی که در کنار هم قرار میدهیم متوجه میشویم که تعاملات شخصی در کتابخانههای عمومی نقشی اساسی دارند و گفتوگوی رودررو و ارتباط و تعامل، انسانیترین کاری است که کتابخانههای عمومی امروز در حال انجام آن هستند. البته در این حین با سؤالاتی مواجه خواهیم شد، از جمله اینکه با توجه به رقبای زیادی که در حوزه کتابخانههای عمومی وجود دارد، کارکردهای اصلی کتابخانههای عمومی کداماند؟ چگونه کتابخانههای عمومی میتوانند خودشان را با رقبای زیادی که وجود دارند متمایز کند؟ کتابخانههای عمومی در جامعه چه جایگاهی دارند و مدلهای جدید این کتابخانهها در جامعه چه کاربرد و چه کارکردی دارند و چه خدمات مدرنی را میتوانند نسبت به این جامعه جدید ارائه دهند؟
رئیس انجمن علمی ارتقای کتابخانههای عمومی ایران در پاسخ به این سؤالات گفت: از منظرهای مختلف میتوان به این پرسشها پاسخ داد، اما قصد دارم از منظر هویت حرفهای پاسخ بدهم تا به اهداف و مبنای نظری در این همایش برسیم. هویت حرفهای نوع خاصی از هویت است که عمدتاً بر اساس احساس فرد نسبت به خود، نسبت به شغل و زندگی حرفهای خود دارد. ممکن است در بررسی متون مختلف کتابداری هیچ تعریف پذیرفته شدهای از هویت کتابداری یا هویت کتابخانههای عمومی وجود نداشته باشد، اما به طور کلی این مبحث نقطه ثقل تمام متونی است که خدمات را به عنوان ارزش و هدف کتابداری توصیف میکنند.
وی درباره هویت حرفهای گفت: یکی از ویژگیهای بارز هویت حرفهای این است که این هویتها، هویتهای سیال هستند و در طول زندگی حرفهای کاملاً تغییر میکنند. یعنی هویت حرفهای چه در سطح فردی و چه در سطح اجتماعی دچار تغییر و تحول میشوند به همین دلیل هویت در کتابخانههای عمومی هم از این قاعده پیروی میکنند و متناسب با تغییراتی که در یک جامعه و در سطح اطلاع رسانی و فناوری اطلاعات اتفاق میافتد، هویت کتابخانه نیز تغییر میکند.
رستمی به هویتهای امروز کتابخانههای عمومی برای توسعه و طراحی خدمات نوین اشاره کرد و گفت: یکی از عناصر هویتی در دنیای امروز بحث اجتماعسازی است و امروز کتابخانههای عمومی را به عنوان نهادهای اجتماعیساز در نظر میگیرند تا بتوانند نهادهای جدید را ایجاد کند. همچنین در حوزه فرهنگ هنر و سرگرمی نیز کتابخانههای عمومی را نهادی میدانند که در خلق تقویت و حفظ این فعالیتها نقش مهمی دارد. همچنین ایجاد دسترسی عادلانه به منابع اطلاعاتی و دانشی و بحث آموزش و ارتقای یادگیری از دیگر عناصر هویتهای امروز هستند که باید بر این اساس در کتابخانههای عمومی خدمات جدیدی را طراحی کنیم.
رئیس انجمن علمی ارتقای کتابخانههای عمومی ایران در پایان سخنان خود ابراز امیدواری کرد: برگزاری این همایش با همراهی همه کتابداران چه در ارسال آثار و مقالات خود و چه در برنامههایی که در کنار این همایش برگزار خواهد شد، فعالیتی اثربخش و آغازگر تحولی در حوزه خدمات در کتابخانههای عمومی باشد.
انتهای پیام
