بی‌تفاوتی به مسائل جامعه با سیره حضرت فاطمه(س) منافات دارد

حجت‌الاسلام مجتبی سپاهی، عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه اصفهان در گفت‌وگو با ایکنا از اصفهان، اظهار کرد: زمانی می‌توان از یک شخصیت تاریخی الگو گرفت که شناخت عمیقی از ابعاد شخصیتی، فعالیتی و رفتاری او کسب کرد. در تاریخ اسلام، حضرت فاطمه(س) شخصیتی است که نه فقط به‌دلیل نسبت با پیامبر(ص)، بلکه به‌دلیل ابعاد عمیق شخصیت خودش، سزاوار است که توجه ویژه‌ای به آن حضرت داشته باشیم.

وی افزود: افرادی که یک مکتب را می‌پذیرند، باید بتوانند شخصیت‌های اولیه و مبدع آن مکتب را به‌عنوان الگوی خود قرار دهند. این الگوگیری به دو صورت می‌تواند رخ دهد؛ یکی بر اساس صرف پذیرش آن مکتب و بدون شناخت عمیق و دیگری، توجه به رفتارهای این شخصیت‌ها در عرصه‌های مختلف. حضرت زهرا(س) در ارتباطات اجتماعی و دفاع از حقوق مردم، خانواده و دین، فداکاری برای عموم مردم و نحوه استدلال با مخالفان، انسانی بود که ازخودگذشتگی فراوانی نشان می‌داد.

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان اضافه کرد: ایشان عمق شخصیتی عجیبی در معنویت داشت که انعکاس آن در رفتار، آن حضرت را به انسانی فوق‌العاده فعال تبدیل کرده بود. این فعالیت فقط در راستای حفظ خواسته‌های خودشان نبود، بلکه احقاق حقوقی از جامعه نیز به عهده آن حضرت بود، به‌منظور جلوگیری از انحرافاتی که به‌وسیله افراد جاهل و منافق در جامعه ایجاد می‌شد. حضرت زهرا(س) نه تنها  به‌عنوان یک زن، توانمندی‌های تربیتی خود را در مدار خانواده به بهترین نحو بروز می‌داد و شخصیت‌های والایی را از خانواده خود به جامعه تقدیم کرد، بلکه در اجتماع نیز در حفاظت از جنبه‌های عقیدتی و دینی فداکاری می‌کرد. این فداکاری در اجتماع به معنای دفاع از حقوق مردم و راه و منش صحیحی از پیامبر(ص) بود که در میان مردم رواج یافته و باعث عظمت جامعه اسلامی شده بود.

وی بیان کرد: معمولاً وقتی حضرت فاطمه(س) را برای زنان جامعه به‌عنوان الگو مطرح می‌کنیم، بیشتر به بحث حجاب می‌پردازیم، در حالی که حجاب کمترین مسئله برای آن حضرت بود، چراکه حجاب در آن جامعه، به‌طور طبیعی و به‌عنوان یک تکلیف دینی و به راحت‌ترین شکل رعایت می‌شد و فراتر از آن، ظهور توانمندی‌های تربیتی در خانواده مطرح بود.

حجت‌الاسلام سپاهی تصریح کرد: یکی از جنبه‌های شخصیت و سبک زندگی حضرت فاطمه(س) که از آن غفلت شده، توجه به علم و عالم شدن است. آن حضرت علاوه بر برخورداری از علم ولایی، زنی عالمه محسوب می‌شد و بسیار نسبت به آگاهی از مسائل و نیازهای جامعه، مطالب دینی و معرفتی و حتی علوم زمانه حساس بود. ایشان قطعاً نسبت به اتفاقاتی که در جامعه رخ می‌داد و نیز سبک زندگی مردم، بی‌تفاوت نبود و رفتارهای آن حضرت حاکی از یک فرایند ارتباط‌محور و عقلانیت ارتباطی بود. به هر حال، حضرت زهرا(س) در مواجهه با مردم باید خود را در سطح آنها قرار می‌داد تا بتواند دردشان را احساس و با آنها هم‌زبانی کند.

وی ادامه داد: حضرت فاطمه(س) در خطبه فدکیه، عالم بودن، احاطه بر آیات قرآن و استدلال‌مند بودن خود را به رخ مخالفان و خلیفه زمان می‌کشد. در واقع، نشان می‌دهد که حقا به شخصیتی مثل رسول اکرم(ص) منسوب است و فقط دختر او نیست، بلکه در دامان آن حضرت پرورش یافته و از علومی که در اختیار ایشان بود، بهره برده است. حضرت فاطمه(س) از شخص امیرالمؤمنین(ع) دفاع نمی‌کرد، بلکه از حقیقت ولایت و جلوگیری از انحراف در این مسیر دفاع می‌کرد. این اقدامات در جامعه‌ای که جریان عصبیت قومی بر آن حاکم بود، قطعاً برای آن حضرت هزینه داشت و اگر ایشان نسبت به این مسائل احساس مسئولیت نمی‌کرد، می‌توانست مشغول زندگی خودش باشد، ولی باید این سخنان را بر زبان می‌آورد تا حقایق برای مردم روشن می‌شد، هر چند آنها با وجود روشن شدن حقایق، توجهی به آن نداشته باشند.