فهم اشارات قرآنی در مكتب سعدی سهل و ممتنع است
سیدمحمدمهدی جعفری، قرآنپژوه و مترجم نهجالبلاغه با بیان اینکه درباره سعدی سخن گفتن سهل و ممتنع است، گفت: سعدی مضامین قرآن و حدیث را با چنان مهارت در آثار نظم و نثر خود گنجانده است که اگر کسی با قرآن و حدیث آشنایی ژرف نداشته باشد کمتر میتواند دریابد که سعدی این مضامین را از کجا گرفته است.
به گزارش ایکنا از فارس، سیدمحمدمهدی جعفری، قرآنپژوه و مترجم نهجالبلاغه شب گذشته، ۳۱ فروردینماه در مراسم گشایش یادروز سعدی که تحت عنوان «محفل گلستان قرآن» در جوار آرامگاه سعدی برگزار شد، گفت: درباره قرآن و سعدی سخن گفتن هم سهل و هم ممتنع است.
وی تصریح کرد: به این دلیل سهل است که هم قرآن و هم اشعار سعدی در اختیار ما است و فراوان آنها را خواندهایم اما ممتنع است به این دلیل که بتوانیم چنانکه سعدی از قرآن توشه برگرفته و مایههای ارزشمندی به آثار خود داده است از عهده آن بر آییم و آن را بیان کنیم.
جعفری با بیان اینکه برای بهتر متوجه شدن اینکه چرا سعدی از قرآن توشههایی گرفته است باید تحلیلی از اوضاع ایران در سدههای ششم و هفتم هجری داشته باشیم، اظهار کرد: ایران در سدههای ششم و هفتم هجری اوضاع آشفتهای داشت؛ سران قبایل از شمال، جنوب، خاور و باختر به گسترش حوزه فرمانروایی خود همت گماشته بودند و پیوسته با لشکرکشیها و جنگهای بیامان هر کس نیرومندتر بود قلمرو فرمانروایی ناتوانتر را میگرفت.
استاد دانشگاه شیراز ادامه داد: در این میان خوارزمشاهیان با تاخت و تاز مغول و تاتار مواجه شدند و به کلی از میان رفتند اما فارس بر اثر تدبیر خردمندانه فرمانروای خود ابوبکر سعدبن زنگی و پسرش از این ویرانی در امان ماند و از نظر فرهنگ و تمدن ترقی و توسعه یافت به همین علت ناحیه امن و آرام فارس گروهی از بزرگان معروف آن عهد را به سمت خود کشید و به صورت پناهگاه دانشمندان و ادیبان در آمد.
این قرآنپژوه با یادآوری اینکه سعدی در حدود سال ۶۲۱ از شیراز هجرت میکند و در سال ۶۵۵ به شیراز برمیگردد، افزود: سعدی بخش زیادی از عمر خود را در شیراز گذراند و توانست آثار انسانی عالی و کمنظیری را بیافریند و از خود به جای بگذارد.
وی با تصریح اینکه سعدی در این سفر سی و چند ساله از مرکز فرهنگ و تمدن کهن فارس به مراکز تمدنی چندی هجرت کرد، بیان کرد: سعدی در سراسر این مدت به تحصیل، تدریس، وعظ و ارشاد و تجربهاندوزی پرداخت و با دانشمندان دیدار میکرد و از حوادثی که بر آن سرزمینها میگذشت و دیگر مسائل شخصی و اجتماعی درس عبرت میگرفت و پس از سالها گشت و گذار به بغداد مرکز حکومت جهان اسلام و مهد تمدن و فرهنگ اسلامی و انسانی آن روز جهان میرود و در نظامیه بغداد به تحصیل و سپس تدریس میپردازد و با توشهای با ارزش به شیراز بر میگردد.
جعفری با بیان اینکه چنانکه از آثار سعدی بر میآید وی در فقه، حدیث، تفسیر، تاریخ، کلام، سیره و اخلاق تحصیل کرده و به استادی دست یافته است، گفت: سعدی در این سفر از سه منبع بزرگ معارف بشری یعنی قرآن، سنت و نهجالبلاغه اثر پذیرفته است.
وی با ذکر این نکته که بوستان و گلستان بزرگترین رهاورد این سیر و سفر معراجگونه سعدی است، اظهار کرد: البته سعدی در قصاید و غزلیات و قطعات و دیگر آثار خود نیز معارف و فرهنگ بشری آموخته و اندوخته را بازتاب داده است اما بوستان و گلستان دو گوهر تابناک بر تارک ادبیات جهانی به شمار میروند و این مورد تأیید همه کسانی است که در ادبیات فارسی و جهانی مطالعه داشتند.
جعفری تأکید کرد: سعدی مضامین قرآن و حدیث را با چنان استادی و مهارت ادبی در آثار نظم و نثر خود گنجانده است که اگر کسی با قرآن و حدیث آشنایی ژرف نداشته باشد کمتر میتواند دریابد که سعدی این مضامین را از کجا گرفته است.
این استاد دانشگاه شیراز در پایان یادآور شد: برخی شاعران مضامینی که از قرآن میگیرند ترجمه یا تضمین میکنند اما سعدی آن را طوری در اشعار خود گنجانده که روح مطلب را بیان کرده است.
انتهای پیام
