با توجه به وقوع سیل در روزهای اخیر و هشدارهای متعددی درباره وقوع دوباره آن در نقاط مختلف استان فارس، لازم است که راهکارهای آمادگی در برابر سیلاب را بدانیم.
سیلاب عبارت از آب فراوانی ست که به سرعت جاری شده و طغیان کند، قسمتی از زمین را که در شرایط عادی زیر آب نیست، فرا گیرد. سیلابها از جمله شایعترین حوادث حوادث طبیعی بوده که اغلب در نواحی پست و در کنار دریاها و جویهای آب و در نزدیکی بندها ایجاد شده و سبب بروز خسارات مالی و جانی فراوانی میشود.
سیلابهای دریایی، سیلابهای آنی (سیلاب های سریع الوقوع)، سیلابهای ساحلی سیلابهای شهری
عوامل طبیعی شامل:
- ریزش بارشهای جوی سنگین (ناشی از تاثیرات تغییر اقلیم) روی سطوح نفوذ ناپذیر شهر
- بالا آمدن سطح آب دریا و در یاچه
- ذوب سریع برفها و یخچالها
- شکست آنی بندهای آبی
- خشکسالی که سبب کاهش نفوذپذیری خاک شده و بدین سبب آب با نرخ پائین به زمین جذب میشود.
عوامل انسانی شامل:
- قطع کردن جنگلها، بوتهها و از بین بردن فضای سبز در طبیعت
- نبود شبکه کانال با ابعاد مناسب و مطلوب در سطح شهر
- نبود سازههای کنترل و هدایت سیلاب
- تراکم نفوس، ازدیاد ساختمانسازی
- تصرف و غصب مسیلها و حریم رودخانهها
- نبود سیستم کانالایزسیون و فاضلاب شهری
- نبود لایروبی و پاک کاری کانالهای شهری بنا بر انبوه شدن کثافات
اولین توصیه در مواجهه با سیلاب توجه به هشدارهای سازمان هواشناسی و دستورالعملهای منطقهای است. بر اساس تجربیات کسب شده بهتر است در هنگام شروع سیل تمام افراد در منزل خود بمانند و بیرون نروند چون خطر بیرون رفتن بیشتر از ماندن در منزل است البته این در صورتی است که افراد نسبت به استحکام ساختمانی که در آن زندگی میکنند یقین حاصل کرده باشند. علاوه بر این توصیه میشود قبل از وقوع سیل به اندازه کافی غذا، آب و لوازم ضروری بهداشتی در منازل خود نگهداری کرده و برای گذران زندگی از طبقات بالای ساختمانها استفاده کنند.
همچنین در صورتی که ساکنان مناطق سیل خیز، وقوع سیل را پیشبینی نکرده یا سرعت بالا آمدن آب به قدری است که فرصت جمعآوری و حمل اشیای گرانبها را ندارند باید این اشیا را به سطوح فوقانی مثل طاقچهها انتقال دهند.
علاوه بر این، در صورتی که سیل و طوفان بسیار شدید وجود داشت یا احتمال تخریب سقف وجود داشت، از رفتن به قسمتهای میانی پشت بام و نیز پشت بامهای شیبدار خودداری شود.
ذکر این نکته را نباید از خاطر برد که سیل میتواند زیرسازی ساختمانها را ضعیف کرده و ساختمانهای تضعیف شده است را بسیار زود ویران کند، به همین دلیل همواره تاکید میشود ساکنان مناطق سیلخیز از استحکام منزل خود یقین داشته باشند.
همواره تأکید میشود تمامی افراد ساکن در این مناطق، در هنگام ورود آب به خانه، به سطح آب در محیط اطراف خود توجه داشته باشند تا بتوانند تخمینی از بالا آمدن سطح آب و میزان پیشرفت سیل داشته باشند.
نکته دیگر اینکه تا زمانی که از سلامت منابع آب یا آب لولهکشی اطمینان حاصل نکردهاند از آب ذخیره شده استفاده نکنند. ضمن اینکه اگر میخواهند به طور موقت از منزل خارج شوند به میزان کافی آب و مواد خوراکی و وسایل ضروری و در کنار آن پوشاک کافی همراه خود داشته باشند، چرا که هر لحظه امکان دارد در هنگام بروز سیل تا چند روز مجبور به بیرون ماندن از خانه و زندگی در محیط باز باشند.
افرادی که در هنگام بروز سیل بیرون از منزل هستند باید هنگام عبور از میان آب، بسیار مراقب باشند چرا که حتی ارتفاع ۱۵ سانتیمتری آب با جریان شدید کافی است تعادل انسان را بر هم زند بنابراین میتوان در صورت امکان، از یک تکه چوب برای تخمین مسیر پیرامون خود و سطح زیر آب استفاده کرد.
تأکید میشود از تردد در نزدیک سدها و آببندها باید خودداری شود، ضمن اینکه باید تماس خود را با آب باقیمانده از سیل به کمترین میزان رساند زیرا احتمال آلودگی شدید آبهای روان ناشی از سیل زیاد است و سهلانگاری در این زمینه میتواند عواقب بدی به دنبال داشته باشند.
میلاد احمدی مرزالله، عضو هیئت علمی گروه سلامت در بلایا و فوریتهای دانشکده مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی شیراز
انتهای پیام