نگاهی نو به مباحث قرآنی در «مجموعه مقالات قرآنپژوهی»
«مجموعه مقالات قرآنپژوهی» شامل هشت مقاله تخصصی است که با نگاهی نو به مباحث قرآنی مانند حکومت صالحان، چگونگی تحقق حاکمیت جهانی امام عصر(عج)، وعدههای الهی، جامعیت قرآن در طول زمان و آیاتالاحکام میپردازد.
حجتالاسلام حمید الهیدوست، نویسنده کتاب «مجموعه مقالات قرآنپژوهی» در گفتوگو با ایکنا از اصفهان درباره این کتاب که به تازگی به زیور چاپ آراسته شده است، اظهار کرد: مجموعه مقالات قرآنپژوهی شامل هشت مقاله تخصصی است که طی 10 تا 15 سال گذشته در مجلات علمی پژوهشی، چاپ یا از کتابها استخراج شده است و عمدتاً با نگاهی نو به مباحث قرآنی میپردازد.
وی افزود: مقاله اول، موضوع آیندهپژوهی در قرآن را بررسی میکند، به این معنا که وعده حکومت صالحان از چه زمانی در قرآن آمده است که تحقیقات نشان میدهد در زمان حضرت نوح(ع) و حضرت ابراهیم(ع) بهعنوان اولین و دومین پیامبر اولوالعزم، وعده حکومت صالحان ابراز نشده، ولی از زمان حضرت موسی(ع) به بعد که سومین پیامبر اولوالعزم محسوب میشود، وعده حکومت صالحان در سه آیه قرآن شامل 128 سوره اعراف و آیات پنجم سورههای انبیا و قصص اعلام و اوج حکومت صالحان در آیه 55 سوره نور، بهصورت مفصل و با محورهای بیشتر بیان شده است.
نویسنده کتاب «مجموعه مقالات قرآنپژوهی» اضافه کرد: در سه آیه قبل، فقط وعده حکومت صالحان و مستضعفان داده شده، ولی در آیه 55 سوره نور، علاوه بر حکومت صالحان که با تعبیر «استخلاف» آمده، قدرت پیدا کردن آنها بر روی زمین، اجرای احکام الهی، امنیت فراگیر و عبادت خالصانه خداوند، بهعنوان هدف نهایی نیز بیان شده است. در واقع، بررسی موضوع آیندهپژوهی در قرآن به این شیوه، بحث نویی محسوب میشود و در تفاسیر نیز به این موضوع پرداخته نشده است.
وی به مقاله دوم با عنوان «عوامل موفقیت امام عصر(عج) در برپایی حکومت جهانی» اشاره کرد و گفت: مقاله مذکور به بررسی این موضوع میپردازد که امام عصر(عج) با این همه امکانات موجود در جبهه کفر، چگونه موفق به حاکمیت بر جهان میشود. 10 عامل برای این موفقیت ذکر شده است که عبارتند از آمادگی افکار عمومی، هماهنگی دعوت حضرت با فطرت انسانها، مدیریت فوقالعاده حضرت، یاران برجسته و از جان گذشته، حضور حضرت عیسی(ع)، اقتدا و بیعت ایشان، آگاهی مردم دنیا از علائم ظهور، رعب و ترس دشمنان از وقوع ظهور، ارتباط جهانی در حکومت حضرت و وقوع امدادهای غیبی.
حجتالاسلام الهیدوست ادامه داد: مقاله سوم با عنوان «وعدههای الهی و راز تخلفناپذیری آن» بیان میکند که این وعدهها مانند وعدههای بشری نیستند و مشکلات و محدودیتهای انسانی مثل خواب، فراموشی و عجز بر آنها مترتب نیست. بنابراین، راز تخلفناپذیری وعدههای الهی به این موضوع برمیگردد که انگیزههای تخلف از وعده که به ضعفهای بشری مربوط میشود، در خدا راه ندارد و نمونههایی از وعدههای الهی نیز در این مقاله ذکر شده است.
وی با اشاره به مقاله چهارم کتاب، گفت: موضوع این مقاله، «سبک زندگی قرآنی و سلامت اجتماعی» است که با عنوان مشترکات ادیان و نیازهای دائمی انسان به این موضوع پرداختهام. همچنین در بخش عوامل مؤثر در سلامت، موضوع خانواده با زیرشاخههایی چون اهتمام به خانواده در قرآن، حمایت عاطفی و مادی از خانواده، صله رحم، قانون ارث، پرهیز از نگاه به نامحرم، حفظ حجاب، رعایت آداب معاشرت، الگوپذیری، پرهیز از تقلید و نظارت بر خانواده، بهعنوان ابعاد مرتبط با خانواده در عرصه سلامت اجتماعی بررسی و در ادامه، به امنیت، نقش محیطزیست، استاد و معلم، دوست، وراثت و غذای پاک و حلال پرداخته شده است.
نویسنده کتاب «مجموعه مقالات قرآنپژوهی» موضوع مقاله پنجم را «نقش وعدههای الهی در تمدنسازی» خواند و بیان کرد: در این مقاله، وعدههای انبیای الهی از جمله وعدههای مشروط، مطلق، عذاب، نصرت، ازدیاد نعمت با شکرگزاری و... که در طول تاریخ اعلام شده است، بررسی میشود. مقاله ششم به «روش پاسخگویی قرآن به نیازهای بشر در هر زمان» میپردازد و ابعاد جامعیت قرآن در طول زمان را بررسی میکند. مقاله هفتم، «روششناسی تفسیر فقهی آیات» نام دارد و به موضوع آیاتالاحکام میپردازد. مقاله هشتم نیز موضوع «تضمین در نگاه قرآن از دیدگاه مفسران» را بررسی میکند.
وی با اشاره به تخصصی بودن موضوع کتاب، تأکید کرد: طلاب، پژوهشگران و دانشجویان رشتههای تفسیر، علوم قرآنی و فقه و مبانی حقوق، مخاطبان این کتاب هستند، ولی بعضی از مقالات مثل عوامل مؤثر بر سلامت اجتماعی و نقش وعدههای الهی در تمدنسازی، برای عموم علاقهمندان قابل استفاده است.
یادآور میشود، کتاب «مجموعه مقالات قرآنپژوهی» به قلم حجتالاسلام حمید الهیدوست، مردادماه سال جاری، در انتشارات آیینه هستی چاپ و منتشر شده است.
پریسا عابدی
انتهای پیام
