ضعف انگيزه مديران جامعه مانع رشد وحدت حوزه و دانشگاه است

آیت‌الله سیدمحمد غروی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در گفت‌وگو با ایکنا از قم با گرامیداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه بیان کرد: علوم اصولا با هم تعارض ندارند و این چنین نیست که علوم الهی با علوم انسانی و طبیعی ناسازگار باشند؛ در گذشته نیز در همان حدی که این علوم رشد و ظهور داشتند، در یک مرکز که همان حوزه‌های علمیه بود، ارائه می‌شدند؛ البته برخی مانند شیخ بهایی جامعیت داشتند و برخی هم بر روی یک علم متمرکز بودند.

وی گفت: اما با توجه به اینکه حکومت‌ها رشد لازم را در زمینه‌های علمی نداشتند و شرایط را نیز برای رشد علمی فراهم نکردند، این عقب‌ماندگی شرایطی را به‌وجود آورد که بین علوم دانشگاهی و علوم حوزوی تفکیک اتفاق افتاد و در گذشته کسانی که به علوم طبیعی و تکنولوژی و امثال اینها علاقه‌مند بودند باید در دانشگاه آموزش می‌دیدند و کسانی می‌توانستند از این علوم بهره ببرند که تحصیل‌کرده خارج و به اصطلاح فرنگ رفته بودند، در نتیجه تحصیل‌کرده‌های قدیم، زمانی که از خارج برمی‌گشتند، ایران را طور دیگری می‌دیدند و روی دانشجویان هم تأثیر می‌گذاشتند.

رئیس پژوهشکده علوم رفتاری پژوهشگاه حوزه و دانشگاه ادامه داد: این فضای ایجاد شده، از نظر جنبه‌های ارزشی، اخلاقی و معنوی متفاوت از فضاهای حوزوی بود و در نتیجه فاصله بیشتر شد و مهم‌تر اینکه بین عالمان دینی و عالمان غیردینی به تبع فضاهایی که در خارج و داخل کشور ایجاد کرده بودند، فاصله افتاد.

حوزه و دانشگاه از ظرفیت یکدیگر به‌طور کامل استفاده نکرده‌اند

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم گفت: بعد از انقلاب اسلامی بنا بر این شد که این فاصله‌ها کاهش پیدا کند و در عین مستقل بودن محل‌ها، این دو قشر بتوانند با هم ارتباط برقرار کنند و تعامل داشته باشند تا نقاط قوت را به یکدیگر منتقل و نقاط ضعف همديگر را برطرف کنند.

استاد حوزه و دانشگاه بيان کرد: مسئله وحدت اين دو قشر، مقداری هم پیش رفت، اما در ادامه مسئولان خیلی درگیر این مسئله نشدند و تلاش لازم را انجام ندادند، لذا با وجود اینکه در حال حاضر ارتباطاتی بین حوزه و دانشگاه وجود دارد و برخی حوزویان در دانشگاه و بعضی از دانشگاهیان نیز در حوزه تدریس دارند و درس‌ها و رشته‌های معارفی و دینی در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود، اما از ظرفیت یکدیگر به‌طور کامل استفاده نکرده‌اند.

وی افزود: یکی از ظرفیت‌هایی که در گذشته و به‌خصوص در زمان امام خمینی(ره) اتفاق افتاد و به نظر می‌رسد تا الان هم ادامه پیدا کرده است که البته کافی نیست، این بود که احساس شد به‌دلیل اینکه آبشخور علوم انسانی که در دانشگاه‌ها ارائه می‌شد غرب است، تعامل علمی بیشتری بین این دو جریان اتفاق بیفتد، این موضوع تا جایی پیش رفت، اما امکانات زیادی در اختیار گذاشته نشد و در نتیجه مسئله به کندی پیش رفت و تا امروز نیز به همین منوال ادامه دارد؛ به‌عنوان نمونه این کارها، می‌توان به فعالیت‌های پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه اشاره کرد، اما نیاز است که مسئولان در این زمینه بیشتر سرمایه‌گذاری کنند.

غروی در رابطه با موانع وحدت حوزه ودانشگاه بیان کرد: ضعف انگیزه مدیران جامعه مهم‌ترین مانع در رشد وحدت حوزه و دانشگاه است؛ با وجود تأکید حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری بر این مسئله، دیگران به این مسئله خیلی دل نسپردند تا باعث پررنگ‌تر شدن این موضوع شود، حوزویان و دانشگاهیان نیز کارهای لازم را در این زمینه انجام نداند و با وجود مشکلات، این کار رشد لازم را پیدا نکرد.

رئیس پژوهشکده علوم رفتاری پژوهشگاه حوزه و دانشگاه تصریح کرد: در زمینه وحدت حوزه و دانشگاه اگر هماهنگی‌ها و تعاملات بهتر صورت می‌گرفت، دانشگاه‎های ما هم در زمینه علمی و هم در زمینه ارزشی، اخلاقی، معنوی و الهی بهتر بودند، هرچند در حال حاضر شرایط مناسبی دارند اما این مقدار کافی نیست.

وحدت حوزه و دانشگاه صرف شعار نباشد

وی در رابطه با توجه ظاهری به مسئله وحدت حوزه و دانشگاه گفت: نام‌گذاری یک روز به نام وحدت حوزه و دانشگاه و طرح مباحثی از این دست، باعث ایجاد فضاهایی می‌شود که می‌تواند به عمل منجر شده و مبارک است، البته باید توجه داشت که صرف شعار نباشد، هر چند شعار هم در مواردی خوب است، اما نباید تنها به این موارد پسنده شود.

غروی ادامه داد: در اوایل انقلاب زمانی که شرایط عادی‌تر شد، هر کدام از این دو قشر به کار خود مشغول شدند و لازم نمی‌دیدند که با یکدیگر تعامل داشته باشند، از آن جایی که لازمه تعامل هم چالش است، نیازمند مدیریت بود که متأسفانه دولت‌ها آن‌طور که باید در این زمینه سرمایه‌گذاری نکردند و با انگیزه‌ای که عده‌ای از فضلای حوزه و دانشگاه داشتند، این موضوع مانند آب باریکه‌ای ادامه پیدا کرد، اما گسترده و وسیع نیست.

وی در پایان تأکید کرد: پیوند حوزه و دانشگاه با یکدیگر هم در جنبه‌های ارزشی و الهی و هم در جنبه‌ پیشرفت‌های علمی که آن هم نوعی جهت‌گیری الهی است، تمدن‌ساز است و می‌تواند به یک تمدن صحیح اسلامی تبدیل شود، لذا باید مسئولان متوجه ضرورت این موضوع باشند.