ترجمه‌های مجارستانی قرآن؛ پاسخ به عطش فزاینده اقلیت مسلمان

به گزارش ایکنا به نقل از  muslimsaroundtheworldT، تاریخچه ورود اسلام به  مجارستان به اواخر قرن نهم میلادی برمی‌گردد زمانی که مسلمانان، بخشی از قبایل فاتح مجارستان را تشکیل می‌دادند. بین قرن‌های دهم و سیزدهم میلادی، مهاجران مسلمان بیشتری با ریشه‌های قومی متنوع وارد این سرزمین شدند. نفوذ اسلام در قرن‌های شانزدهم و هفدهم در دوره حکومت امپراتوری عثمانی در مجارستان شدت بیشتری گرفت.

اولین نویسنده اسلامی که از جامعه مسلمان در مجارستان صحبت کرده، یاقوت حموی (575-626 هجری قمری/1179-1229 میلادی) بود. او در معجم البلدان، فرهنگ لغت جغرافیایی معروف خود از یک طلبه علوم دینی مجارستانی که در حلب تحصیل می‌کرد ذکر کرده است. حموی به نقل از او نوشته است که در آن زمان 30 روستای مسلمان‌نشین در مجارستان وجود داشت. یاقوت در کتاب خود جزئیاتی از تاریخ و زندگی مسلمانان در مجارستان را ارائه داده است.

بیشتر بخوانید 

در سده اخیر این کشور تعداد زیادی از مسلمانان بوسنیایی، آلبانیایی و ترک را جذب کرده است. متأسفانه، امروزه اسلام در این کشور به یک دین حاشیه‌ای تبدیل شده است. در حال حاضر تقریباً 30 هزار مسلمان در این کشور زندگی می‌کنند که اکثر آنها پیشینه عرب یا ترک دارند. با این حال، تعداد مجارستانی‌های تازه مسلمان شده نیز در حال افزایش است.

 ترجمه قرآن کریم از قرن هفدهم میلادی از لاتین به زبان‌های ملی اروپایی آغاز شد. نقد قرآن و اسلام از قرن دوازدهم میلادی به عنوان یک رویکرد و روش‌شناسی شناخته شده در اروپا مطرح بوده است. 

نخستین ترجمه‌های قرآن در اروپا 

اولین ترجمه به زبان آلمانی توسط روحانی و شرق‌شناس پروتستان، سالومون شوایگر (۱۵۵۱-۱۶۲۲) در نورنبرگ در سال ۱۶۱۶ انجام شد. اولین ترجمه به زبان فرانسوی توسط شرق‌شناس آندره دو رایر (۱۵۸۰-۱۶۷۲) انجام شد که در سال ۱۶۴۷ منتشر شد.

اولین ترجمه انگلیسی نیز توسط نویسنده و روحانی اسکاتلندی، الکساندر راس (۱۵۹۰-۱۶۵۴) در سال ۱۶۴۷ انجام شد. همه این ترجمه‌ها از لاتین بودند تا اینکه جورج سیل (۱۶۹۷-۱۷۳۶) ترجمه قرآن را مستقیماً از متن عربی منتشر کرد که در سال ۱۷۳۴ منتشر شد.

با رشد تعداد مسلمانان در مجارستان نیاز به ترجمه متون اسلامی به زبان رسمی این کشور افزایش یافت. در مورد زبان مجارستانی، که تقریباً ۱۵ میلیون نفر به آن صحبت می‌کنند، ترجمه‌های متعددی از معانی قرآن کریم به این زبان وجود دارد. این امر را می‌توان به این واقعیت نسبت داد که مردم این سرزمین از اوایل قرن نهم میلادی با اسلام آشنا شدند و این آشنایی از طریق حضور عثمانی‌ها در مجارستان که حدود ۱۵۰ سال طول کشید و حضور دانشجویان مسلمان در مجارستان تا پایان دهه ۱۹۸۰ گسترش یافت.

در قرن شانزدهم، دو یسوعی‌ مجارستانی، پیتر پازمانی (۱۵۷۰-۱۶۳۷ میلادی) و ایستوان سزانتو (۱۵۴۱-۱۶۱۲ میلادی) کتابی درباره قرآن به زبان مجاری و کتابی دیگر به زبان لاتین نوشتند.

ارائه نخستین ترجمه قرآن کامل به زبان مجاری 

اما اولین ترجمه کامل معانی قرآن کریم به زبان مجاری در سال ۱۸۳۱ تکمیل شد. این کتاب شامل ۵۱۶ صفحه بود و عنوان آن «قرآن، عقیده اسلامی» بود. مترجمان آن گیورگی گدیون و امره بوژتای شلدمایر بودند. این نسخه بر اساس ترجمه‌هایی از لاتین و دیگر زبان‌های اروپایی بود و هدف آن بحث و انتقاد از اسلام بود. این نسخه حاوی اطلاعات و نام‌های تحریف‌شده بود.

دومین ترجمه کامل معانی قرآن کریم توسط حقوقدان و روزنامه‌نگار، ایستوان زوکولای (۱۸۲۲-۱۹۰۴) انجام شد. این ترجمه که در سال ۱۸۵۴ منتشر شد، بر اساس یک نسخه آلمانی بود. این نسخه برای مدت طولانی به عنوان منبع شناخت قرآن در زبان مجارستانی باقی ماند و در سال ۱۸۵۶ تجدید چاپ شد.

یک ترجمه خطی تقریباً کامل و منتشر نشده از معانی قرآن کریم توسط نویسنده رومانیایی ـ مجارستانی، آندری آنتالوی (۱۸۷۷-۱۹۵۸) وجود دارد که در سال ۱۹۰۵ انجام شده است.

شرق‌شناس مشهور مجارستانی، عبدالکریم ژرمانوس (۱۸۸۴-۱۹۷۹)، ترجمه برخی از سوره‌های قرآن را در چندین اثر ادبی خود منتشر کرد.

ترجمه میهالروی (عبدالرحمن) بالاش (متولد ۱۹۵۵) اولین بار در سال ۱۹۹۳ در کراچی منتشر شد و بعداً در ویرایشی جامع‌تر و مفصل‌تر تجدید چاپ شد.

سیمون رابرت (متولد ۱۹۳۹) استاد دانشگاه و مستشرق مجارستانی، نیز اولین بار ترجمه خود را در سال ۱۹۸۷ منتشر کرد و متعاقباً در سال‌های ۱۹۹۴، ۱۹۹۷ و ۲۰۰۱ منتشر شد. این ترجمه در دو جلد به همراه تفسیر ارائه شد.

میکولاس سردیان و اوکفات چاپا (احمد عبدالرحمن) در سال ۲۰۰۷ ترجمه‌ای از معانی قرآن کریم را منتشر کردند که توسط مجمع چاپ قرآن کریم ملک فهد در مدینه منتشر شد.

همچنین می‌توان به ترجمه سوزانا حلیمه کیس در سال ۲۰۱۰ که توسط یک مؤسسه ترکی منتشر شد و ترجمه امره تیبور بارانی از ترکی و انگلیسی در سال ۲۰۱۹ اشاره کنیم.

از دیگر ترجمه‌های جدید می‌توان به ترجمه شیخ عبدالرحمن میحلفی(Abdel Rahman Mihalffy Sheik)، رئیس پیشین شورای فتوای اروپا اشاره کرد. وی که در رشته شریعت اسلامی تحصیل کرده‌ و در زمینه حلال و امور مالی و معاملات تخصص دارد، قرآن کریم و نهج‌البلاغه را به زبان مجارستانی ترجمه کرده است.

وی که سی سال از عمر خود را صرف ترجمه قرآن کرده است می‌گوید: هنگامی که ترجمه قرآن را آغاز کردم یک مسیحی سکولار بودم که به یاد دوست سودانی‌ام این کار را انجام دادم. حتی انگیزه مادی هم داشتم و آن این بود که شاید بتوانم به خاطر این ترجمه از مسلمانان پول زیادی بگیرم. فکر می‌کردم مسلمانان بسیار ثروتمند هستند و نفت زیادی دارند و می‌توانند هزینه این کار را پرداخت کنند. اما این وضعیت تغییر کرد. هرچه بیشتر در عمق قرآن فرو می‌رفتم بیشتر احساس شرمندگی می‌کردم و دیگر پول برایم اهمیتی نداشت. در پایان دستمزد من تشرف به اسلام بود و نه چیز دیگری و این بیش از ثروت دنیا برای من ارزش دارد.