زنان؛ کانون مهدویت و پیشران تربیت جامعه منتظر

حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی رضایی، پژوهشگر حوزه مهدویت در گفت‌و‌گو با ایکنا از قم، در یازدهمین شماره از سلسله گفت‌و‌گو‌های «انتظارپژوهی» در تبیین نقش زن در تحقق جامعه مهدوی، با طرح این پرسش که چگونه زن می‌تواند همزمان با ایفای نقش خانوادگی در جامعه نیز تأثیرگذار و مهدوی‌ساز باشد، بیان کرد: زن در اندیشه مهدوی، صرفاً به نقش‌های محدود و سنتی تقلیل نمی‌یابد، بلکه کانون مهدویت است؛ کانونی که از مدیریت خانواده آغاز شده و تا کنشگری متعالی در ساحت اجتماع امتداد می‌یابد.

وی افزود: در منظومه فکری تحقق جامعه مهدوی، زن فقط همسر و مادر نیست بلکه خالق و نگهدارنده محیطی است که مرد به‌عنوان مجاهد، نان‌آور بیرونی و فعال در عرصه‌های کلان اجتماعی، علمی و سیاسی می‌تواند در آن با کمترین دغدغه درونی، مأموریت بزرگ خود را به پیش ببرد. این نقش را می‌توان نوعی سوخت‌رسانی بنیادین دانست که ماهیتی زیربنایی دارد و شالوده هر حرکت اجتماعی و سیاسی موفق در مسیر انتظار را تشکیل می‌دهد.

بیشتر بخوانید:

• خانه؛ خط مقدم نیروسازی مهدوی
• انتظار؛ زیستن هدفمند در زندگی
• رنج‌ها و بحران‌ها؛ زمینه‌ساز بیداری و ظهور
• خانواده منتظر؛ خانه‌ای که قبله‌اش امام است
• زیست منتظرانه پدر؛ تعیین‌کننده هویت خانواده
• شکاف میان گفتار و رفتار؛ مهم‌ترین مانع انتقال تربیت منتظرانه
• تربیت مهدوی فرزندان؛ کلید مسئولیت‌پذیری و زمینه‌سازی ظهور
• خانه مهدوی؛ تمرین انتظار آگاهانه

پژوهشگر حوزه مهدویت با اشاره به جایگاه زن در نظام اسلامی تصریح کرد: زن به‌دلیل ساختار وجودی لطیف، عمق عاطفی بالا و توانایی‌های منحصر‌ به‌فرد در برقراری ارتباط عمیق و تربیت، سنگ‌بنای جامعه سالم محسوب می‌شود و اگر این توانمندی‌های ذاتی به‌درستی هدایت شود و در مسیر الهی قرار بگیرد، جامعه‌ای با صلابت درونی، هدفمند و آماده پذیرش حقیقت شکل می‌گیرد، اما هرگونه انحراف در درک این نقش محوری، جامعه را به سمت سطحی‌نگری، اصالت‌زدگی و در نهایت مصرف‌گرایی سوق می‌دهد؛ وضعیتی که نمونه بارز آن را می‌توان در انحرافات اخلاقی جوامع غربی مشاهده کرد.

فرزندان مهدوی؛ سلول سازنده تمدن نهایی

رضایی تأکید کرد: نقش زن در خانواده، مهم‌ترین و غیرقابل جایگزین‌ترین مأموریت اوست که بنیان هرگونه موفقیت بیرونی را تضمین می‌کند، جامعه منتظر، مجموعه‌ای از خانواده‌هایی است که آگاهانه و متعهدانه در حال آماده‌سازی خود و فرزندانشان برای ظهور هستند و این آماده‌سازی صرفاً امری نظری و عقیدتی نیست، بلکه نیازمند زیرساختی مستحکم در ابعاد روحی، اخلاقی و مدیریتی است و هر خانواده‌ای که بتواند فرزندانی با بصیرت، اراده قوی و عمق ایمانی تربیت کند در حقیقت یک سلول سازنده تمدن نهایی را شکل داده است.

وی افزود: این سوخت‌رسانی فراتر از تأمین نیازهای مادی تعریف می‌شود و شامل رساندن انرژی روحی پایدار، آرامش عمیق و تقویت اراده ایمانی مرد خانواده است. مرد مجاهد، چه در سنگر علم، چه سیاست و چه میدان جهاد اجتماعی، تنها زمانی به بالاترین بازدهی می‌رسد که از درون تغذیه شده و دغدغه‌های درونی‌اش برطرف شده باشد.

پژوهشگر حوزه مهدویت، تأمین امنیت روانی، ایجاد محیط امن عاطفی و روانی، تصفیه و تمرکز انرژی مرد از طریق مدیریت حکیمانه مسائل داخلی خانواده و پرورش نسل منتظر را از مهم‌ترین جلوه‌های این تغذیه حیاتی برشمرد و گفت: تربیت فرزندانی که از کودکی با مفاهیم بزرگ تاریخی، جهان‌بینی توحیدی و هدف نهایی آفرینش آشنا شوند محصول خانه‌ای است که به‌درستی مدیریت شده و این فرزندان، فرماندهان فردای جامعه مهدوی خواهند بود.

رضایی با اشاره به نمونه‌های تاریخی افزود: همسران رهبران بزرگ تاریخ اسلام و معاصر، نمونه‌های روشنی از این مدیریت متعالی هستند؛ بانوانی که با تمرکز بر کیفیت محتوایی محیط خانه و پرورش ابعاد روحی، به بزرگ‌ترین پشتیبانان نهضت‌ها تبدیل شدند و انرژی فکری و روحی رهبران را برای تمرکز بر اهداف عالی حفظ کردند؛ نقشی که ساختار وجودی زن آن را برای مرد غیرقابل جایگزین کرده است.

زن در جامعه مهدوی کنشگر است

وی با تأکید بر حضور اجتماعی زن اظهار کرد: اسلام، زن را از دایره اجتماع طرد نمی‌کند بلکه حضور اجتماعی او را در صورتی که متناسب با ساختار وجودی و مأموریت اصلی‌اش باشد، یک باید برای پیشبرد اهداف جامعه می‌داند، درواقع زن در جامعه مهدوی نمی‌تواند منفعل باشد، بلکه باید کنشگر باشد، اما کنشگری که هدف آن احیای نرم‌افزاری جامعه است.

پژوهشگر حوزه مهدویت، حفظ و تقویت زنانگی را شرط اصلی حضور اجتماعی زن دانست و افزود: زنانگی که شامل لطافت، ظرافت، شفقت و توانایی خلق محیط معنوی است، یک قدرت مدیریتی و تأثیرگذار محسوب می‌شود نه یک ضعف و هرگونه حضوری که این ساختار وجودی را مخدوش کند نه‌تنها نقش اول زن را تضعیف می‌کند بلکه تأثیرگذاری اجتماعی او را نیز سطحی و غیر اصیل می‌کند.

رضایی آسیب‌های ورود بدون فیلتر به عرصه اجتماع را شامل اختلاط نامحرم و پذیرش وظایف مردانه دانست و گفت: این موارد، تمرکز عاطفی زن را از محور اصلی یعنی خانواده منحرف کرده و موجب فرسایش روحی و جسمی او می‌شود و در نهایت بازدهی زن در کانون خانواده را از بین می‌برد.

زن با لطافت و شفقت پیام‌های مهدوی را در جامعه جاری کند

وی افزود: زمانی که زن حضور اجتماعی خود را با هدف مهدوی تنظیم کند، هر عرصه‌ای می‌تواند میدان اثرگذاری متعالی او باشد؛ از آموزش و پرورش و ایفای نقش مادری اجتماعی گرفته تا حوزه بهداشت، درمان، مددکاری، فرهنگ، هنر و رسانه، که در همه این عرصه‌ها زن می‌تواند با عمق، لطافت و شفقت ذاتی خود، پیام‌های مهدوی و اخلاقی را به شکلی ماندگار در جامعه جاری کند.

پژوهشگر حوزه مهدویت اظهار کرد: نقش نخست زن، یعنی مدیریت متعالی خانه و سوخت‌رسانی بنیادین، ماهیتی وجودی، پایدار و راهبردی دارد و می‌توان آن را نقش غیرمستقیم اما کلیدی زن در جامعه دانست، نقش دوم، یعنی کنشگری اجتماعی، عرصه بروز ظرفیت‌های تربیت‌شده اوست که باید همواره با رعایت فیلتر زنانگی انجام شود تا نقش اول تضعیف نشود.

وی در پایان تأکید کرد: نقش راهبردی نخست باید همواره به‌عنوان کانون اصلی و اولویت مطلق درنظر گرفته شود، چراکه این نقش، منبع استخراج تمام قدرت معنوی و اصالت وجودی زن است و تضعیف آن، مساوی با بی‌اثر شدن هر کنشگری بیرونی خواهد بود، با این حال، اولویت‌بندی به معنای انزوا نیست بلکه زن باید با برنامه‌ریزی، هدف‌گذاری و هوشمندی، ضمن حفظ پایگاه امن خانواده، نقش اجتماعی خود را نیز به‌درستی و اثربخش ایفا کند.