راه نجات از استعمار نو تحول علوم انسانی به‌وسیله قرآن است

به گزارش ایکنا از قم، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی رضایی‌ اصفهانی، مفسر قرآن کریم و استاد تمام جامعةالمصطفی(ص) العالمیه در همایش روز جهانی قرآن کریم که ۲۱ دی‌ماه در ساختمان حضرت معصومه(س) قم به همت دفتر عتبه حسینی و با همکاری مرکز بین‌المللی قرآن کریم و مؤسسه الدلیل برگزار شد، ضمن عرض تبریک به‌مناسبت اعیاد ماه رجب و روز جهانی قرآن کریم بیان کرد: اگر از قرآن کریم بپرسیم چرا جهانی است، در سوره‌های مختلف با آیه شریفه «و انهم ذکرا للعالمین؛ قرآن کریم ذکر است» (سوره انعام/ آیه ۹۰) پاسخ داده است.

رضایی‌ اصفهانی با اشاره به آیه شریفه «لتخرج الناس من الظلمات الی النور» گفت: منظور از «لتخرجه» خروج انسان‌ها از ظلمت و تاریکی به‌وسیله قرآن است، اما از طریق اهل بیت(ع) و پیامبر(ص) این اتفاق می‌افتد و مصداق حدیث ثقلین است که تمسک جستن به قرآن و اهل بیت(ع) راه نجات انسان است.

دلایل نقلی و عقلی جهانی بودن قرآن

وی با اشاره به دلایل نقلی جهانی بودن قرآن کریم افزود: در روایات بر این مطلب تأکید شده است از جمله در حدیثی از امام رضا(ع) نقل شده است که قرآن کریم برای یک زمان نیست به همین علت، هرچه می‌خوانیم از آن ملول نمی‌شویم و رمز قرآن کریم در جاودانگی آن است، بنابراین برای یک گروه از مردم نیست بلکه برای همه مردم جهان است.

رضایی‌ اصفهانی با بیان اینکه علاوه‌بر دلایل نقلی جهانی بودن قرآن، دلیل عقلی نیز هست، اظهار کرد: دلیل عقلی بر جهانی بودن قرآن کریم آن است که اگر قرآن آخرین کتاب باشد که هست و همه مردم در طول اعصار و نقاط مختلف جهان به هدایت قرآن نیاز دارند، نتیجه آن است که قرآن باید برای همه مردم در دسترس باشد.

راهکارهای تبلیغی و ترویجی جهانی‌سازی قرآن

وی با اشاره به راهکار‌های جهانی‌سازی و نشر قرآن کریم در سطح جهانی مبنی بر سه دسته راهکار‌های پژوهشی، آموزشی، تبلیغی و ترویجی، بیان کرد: راهکار‌های تبلیغی و ترویجی شامل توسعه مباحث لفظی قرآن، قرائت، حفظ، کرسی‌های تلاوت، تبلیغ و توجه مفاهیم، تفاسیر و ترجمه قرآنی، گسترش مراکز قرآنی و دارالقرآن‌ها، مسابقات بین‌المللی و داخلی قرآن کریم، اهتمام و توجه مراکز و مؤسسات قرآنی به ترویج و نشر قرآن کریم، توسعه هنر‌های قرآنی، شبکه‌ها نشریات، کتب و خبرگزاری‌های قرآنی می‌شود.

راهکارهای پژوهشی جهانی‌سازی قرآن

وی تصریح کرد: تولید تفاسیر ترتیبی و موضوعی از جمله راهکار‌های پژوهشی جهانی‌سازی قرآن کریم است، تصریح کرد: حدود هفت هزار تفسیر کامل و ناقص از قرآن داریم و ۵۰۰ تفسیر کامل است، اما باز نیازمند تفسیر و پژوهش هستیم؛ درواقع قرآن هر سال نیازمند تفاسیر متعدد است.

رضایی‌ اصفهانی ادامه داد: درباره پژوهش‌های قرآنی و ترجمه آن برای رده‌های سنی مختلف دچار کمبود و خلأ هستیم و امروزه ترجمه قرآن ویژه کودکان نداریم، هم‌اکنون قرآن کریم به حدود ۱۰۰ زبان ترجمه شده است، اما تورات و انجیل به یک هزار و ۸۰۰ زبان ترجمه شده است و این امر گواه عقب ماندن ماست، بنابراین بدون شک یکی از راهکار‌های توسعه و جهانی شدن قرآن تفسیر و ترجمه است.

وی با اشاره به راهکار‌های پژوهشی جهانی‌سازی قرآن کریم اظهار کرد: تولید ابزار‌های پژوهشی نوآمد به‌ویژه در عرصه هوش مصنوعی، توسعه مطالعات میان رشته‌ای قرآن و علوم و پاسخ به شبهات و مستشرقان از جمله راهکار‌های پژوهشی جهانی‌سازی قرآن کریم است.

رضایی‌ اصفهانی تصریح کرد: برای تثبیت مرجعیت علمی قرآن در جهان نیازمند تولید و گسترش مطالعات و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای هستیم؛ امروزه در کشور مصر به سمت تولید تفاسیر میان‌شته‌ای حرکت کردند، اگرچه در استان قم و ایران هم قدم‌های خوبی برداشته شده است، اما در این عرصه نیازمند نهضت عظیمی هستیم و برای جهانی شدن قرآن باید در عرصه مطالعات میان‌رشته‌ای به دانشگاه‌ها ورود جدی داشته باشیم.

راهکارهای آموزشی جهانی‌سازی قرآن

وی گفت: از جمله راهکار‌های آموزشی جهانی‌سازی قرآن کریم می‌توان به گسترش رشته‌های علمی قرآنی مطابق با نیاز‌های روز اشاره کرد، هم‌اکنون در استان قم، حدود ۶۰ رشته و گرایش قرانی مشغول به کار است و این نوید خوبی برای آینده قرآن‌پژوهی در ایران و جهان است.

رضایی‌ اصفهانی تصریح کرد: توسعه گروه‌های قرآنی و مجتمع‌ها و تعمیق آموزش‌ها و مدیریت‌های قرآنی نیاز امروز ماست و باید نسبت به آن اهتمام ویژه داشته‌ باشیم؛ تاکنون، در عرصه علوم قرآن و‌ حدیث، پنج رشته در مقطع کارشناسی، سه رشته با حدود ۱۳ گرایش در مقطع ارشد و در مقطع دکتری با چهار رشته و گرایش‌های مختلف در وزارت علوم کشور به ثبت رسیده است.

این پیشکسوت قرآن کریم اظهار کرد: هوش مصنوعی امروز رقیب انسان است که به تفسیر قرآن رسیده است، بنابراین رشته علوم، قرآن و هوش مصنوعی در مقطع ارشد را به ثبت رساندیم و به‌دنبال راه‌اندازی این رشته در مقطع دکترا هستیم.

وی تصریح کرد: امروز راهکار استعمار جدید دیگر لشکرکشی نیست، بنابراین به‌دنبال استعمار فراتر از مسیر علوم انسانی است و فرزندان این سرزمین را در عرصه اقتصاد، سیاست، اجتماع و روانشناسی در دانشگاه‌های خود تربیت می‌کند و سپس این افراد به کشور بازمی‌گردند و در رده‌های بالای دولتی مسئولیت می‌گیرند، در چنین شرایطی، استعمار مملکت را مدیریت خواهد کرد و دیگر کشتار جمعی راه نمی‌اندازد و هزینه‌های مادی و معنوی نخواهد داد.

راه نجات از استعمار نو

استاد تمام جامعةالمصطفی‌(ص) العالمیه بیان کرد: راه نجات از استعمار نو، تغییر و تحول علوم انسانی است و بهترین راه تحول علوم انسانی از مسیر قرآن می‌گذرد؛ امروز نیاز داریم تا معارف شیعه را به زبان‌های مختلف در جهان ترویج و انتشار دهیم و در همین‌ راستا، اخیرا دو مجله عربی و انگلیسی با هدف انتشار و انتقال معارف اهل بیت(ع) تدوین و آماده کرده‌ایم.

وی با بیان اینکه معارف قرآن و اهل بیت(ع) را در کشورمان زندانی نکنیم و به جهان نشر بدهیم، گفت: پیشنهاد من این است که از جزیره‌ای کار کردن فاصله بگیریم. امروزه قم، نجف و شهر‌های مهم اسلامی مانند مشهد و همچنین آستان‌ها و مراکز قرآنی مختلف اقدامات خوبی انجام داده‌اند، اما هم‌افزایی ندارند.

رضایی‌ اصفهانی در پایان گفت: برگزاری روز جهانی قرآن کریم در قم از اهتمام مسئولان عتبه حسینی و ابوالفضل‌العباس(ع) به ترویج و نشر قرآن کریم حکایت دارد.