حجتالاسلام مهدی شریعتیتبار، پژوهشگر دینی، در گفتوگو با ایکنا از خراسان رضوی، ضمن تبریک فرارسیدن مبعث پیامبر اسلام(ص)، بعثت را به عنوان یک انقلاب در زندگی انسان معرفی کرده و اظهار کرد: بعثت انبیا انقلابی تکاملی و تمام عیار را دنبال میکند. در واقع یک پیامبر مأمور و مبعوث میشود تا تحولی همه جانبه در حوزه اعتقادات و باورها، جهانبینی، اخلاقیات، اقتصاد، حاکمیت، سیاست، خانواده و سایر ابعاد زندگی انسان، بوجود آید. آنها این انقلاب را ابتدا در درون انسانها بوجود میآورند تا با تحول و تربیت انسانها، افراد به رعایت فضائلی همچون عدالت پایبند شوند.
وی فلسفه بعثت انبیا الهی را همان فلسفه آفرینش و خلقت انسان دانست و با بیان اینکه قرآن کریم این فلسفه را بهوسیله آیات مختلف بیان کرده است، افزود: اگر معتقد هستیم که فلسفه آفرینش انسان تکامل است و انسان میخواهد این تکامل را در جنبههای مختلف علمی، اخلاقی، رفتاری، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی تجربه کند، باید زندگی و برنامهای داشته باشد که هم خوشبختی دنیای او تامین شود و هم سعادت آخرتش، چراکه مهم ترین فلسفه بعثت این است که آخرت انسان مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
این پژوهشگر دینی با اشاره به اینکه در نگاه و جهانبینی اسلامی-قرآنی، انسان صرفاً موجودی مادی و دنیوی نیست، ادامه داد: وقتی فلسفه خلقت انسان این است که در این دنیا به سعادت، خوشبختی و تکاملی دست یابد که با سعادت اخروی او منافات نداشته و سعادت آخرت او را تامین کند، فلسفه بعثت انبیا نیز همین خواهد بود تا انسان را در این مسیر هدایت، تربیت و راهنمایی کنند و در مسیر رشد، عبودیت و بندگی خدا، بالندگی اخلاقی و معنوی، تحقق عدالت، سامان دادن امور اقتصادی، سیاسی، و مادی-معنوی، در زندگی دنیوی و اخروی انسان قرار دهند.
شریعتیتبار با بیان اینکه در برخی آیات قرآن و روایاتی از پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع) نیز به فلسفه بعثت انبیا الهی پرداخته شده است و گویا تمام انبیا برای رشد اخلاقی و بلوغ فکری آدمی فرستاده شدهاند، افزود: امیرالمومنین در نهجالبلاغه هدف خداوند از فرستادن انبیا را هدایت انسان به پیمان فطرتش بیان کرده و از انسان خواسته تا به این پیمان وفادار باشد، نعمتهای الهی را متذکر شود، گنجینههای عقل و خرد خود را شکوفا کند و عقل را به رشد و تکامل برساند. در قرآن نیز آمده است که انبیا آمدهاند تا انسانها را بهگونهای تربیت کنند که به قسط و عدل عمل کنند. پیامبر نیز فرمودهاند: من به این جهت مبعوث شدهام که مکارم اخلاق را به تمام و کمال برسانم.
وی از مهمترین ویژگیها و امور اختصاصی حضرت را بحث خاتمیت ایشان دانست و اظهار کرد: ویژگی خاتمیت مقامی مختص آخرین پیامبر خدا است. با توجه به اینکه دین ایشان آخرین دین و کتابشان نیز آخرین کتاب است، این دین جامعترین برنامه و کاملترین دین میباشد. در واقع این از اختصاصات پیامبر اکرم (ص) است و هیچ پیغمبر دیگری این ویژگی را نداشته است تا جایی که با فوت ایشان جریان وحی و نبوت نیز پایان یافت.
شریعتیتبار از دیگر خصوصیات ایشان را جهان شمول بودن دین اسلام بیان کرد و ادامه داد: دین ایشان که اسلام است، دینی جهانی است. در آیات قرآن و در سیره عملی پیامبر آمده است که پیامبر گرامی اسلام(ص)، پیروان همه ادیان از جمله یهودیان، زرتشتیان، مسیحیان و سایر ادیان را دعوت به اسلام کردهاند و معنای این عمل آن است که اسلام دینی جهان شمول است و شامل همه انسانها در همه مکانها و زمانها میشود. در روز قیامت نیز دین رسمی، دین اسلام و نسخه هدایت خدا برای بشریت، قرآن است.
این پژوهشگر دینی افزود: علاوه براینها، مهمترین معجزه حضرت محمد(ص) قرآن است که معجزهای از جنس کتاب بوده و در ابعاد مختلف معجزه و اعجازانگیز است، به طوری که قرآن ادعا میکند بشر قادر نیست حتی سوره یا حتی آیهای مانند آنرا بیاورد. بنابراین تنها پیامبری که برخلاف سایر انبیا الهی، جنس و سبک معجزهاش متفاوت است، پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد(ص) است.
وی علاوه برویژگیهای ذکر شده برای حضرت محمد(ص) که خاتمیت ایشان، جهان شمول بودن دین اسلام و اعجازانگیز بودن قرآن بود، پیامبر(ص) را دارای ویژگیهای برجستۀ اخلاقی نیز دانست و اظهار کرد: در قرآن از جاذبه اخلاقی پیامبر(ص) بهعنوان خُلق عظیم یاد شده است. از رموز موفقیت پیامبر(ص) و گسترش دعوت به اسلام نیز همین حسن خلق ایشان و تکریمی است که نسبت به تمام انسانها داشتهاند. با این حال و با وجود خوش خوییای که در برابر مومنین و مومنات و سایر مردم داشتند، در مقابل ظالمین و کفار، طبق تعبیر قرآن، اَشداء علی الکُفار بودند.
شریعتیتبار در خصوص تفاوت بین رسول و نبی، بیان کرد: کسانی که در زمینه علم کلام و اصول دین کتاب نوشتهاند، تفاوتی را بین رسول و نبی و بین امر رسالت و نبوت، ذکر کردهاند. به گفته آنها نبی کسی است که به وسیله وحی الهی به دین و معارف دین آگاه است ولی هنوز مأمور به ابلاغ آموزههای وحیانی و تعالیم الهی نشده است. در حالی که رسول مأموریت تبلیغ احکام و معارف را نیز پیدا کرده و مبعوث و مأمور به ابلاغ شده است.
وی با بیان این نکته که نبی تعبیری عام بوده و رسول مفهومی خاص است، تشریح کرد: در واقع اگرچه یک رسول، نبی نیز است، یک نبی ممکن است در عین آگاهی از معارف، رسول نبوده و مأمور به ابلاغ نشده باشد. به عنوان مثال پیامبر اکرم(ص) قبل از 40 سالگی نبی و آگاه به آموزههای الهی بودهاند ولی در 40 سالگی بود که به رسالت مبعوث و مأمور به تبلیغ معارف اسلام شدند.
این پژوهشگر دینی با پرداختن به این موضوع که انبیا الهی از نظر مقامات معنوی، کیفیت و کمیت ارتباطشان با وحی، مبدا وحی و به لحاظ مأموریت و گسترۀ مأموریتشان، با هم تفاوت داشته و یکسان نبودهاند، گفت: برخی انبیا صرفا پیامبر خانواده خود بودهاند، برخی ماموریتی وسیعتر داشته و یک منطقه، شهر یا کشور را راهنمایی میکردند و بعضی دیگر نیز مانند پیامبر اکرم(ص)،مأموریت هدایت یک اُمت را برعهده داشتهاند. در این راستا حضرت محمد(ص) از لحاظ مقامات معنوی، فضائل، ماموریت و گستره ماموریت، درعالیترین مقام قرار داشته و رحمتی برای همه جهانیان به حساب میآیند.
شریعتیتبار با تأکید بر نیاز همیشگی بشریت به پیام بعثت، ادامه داد: اگر چه سالهای سال از بعثت آخرین پیامبر خدا گذشته است، اما امروز نیز بشریت به پیام و فلسفه آن نیازمند است. ما باید همواره آموزههای تربیتی و انسانساز بعثت را در زندگی به کار گیریم، در مقابل بیعدالتی بایستیم و با ظلم و ظالمان مبارزه کنیم.
انتهای پیام