تهدیدهای آمریکا علیه ایران؛ سناریوی رویارویی سخت یا فشار برای مذاکره

غلامرضا کحلکی، کارشناس سیاست خارجی و روابط بین‌الملل، در گفت‌وگو با ایکنا، به بررسی تهدیدهای نظامی اخیر آمریکا علیه ایران و انتقال تجهیزات نظامی به منطقه پرداخت و اهداف پنهان این تحرکات را مورد تحلیل قرار داد.

وی با اشاره به واکنش صریح مسئولان ایرانی تأکید کرد: مقامات کشور موضعی شفاف و قاطع اتخاذ کرده‌اند و اعلام کرده‌اند که هرگونه تهدید در صورت عملی شدن، با پاسخ جدی و متناسب مواجه خواهد شد.

ترامپ؛ نمونه آشکار نئومحافظه‌کاری آمریکایی

کحلکی در ادامه با توصیف دونالد ترامپ به‌عنوان نمونه‌ای آشکار از یک «نئومحافظه‌کار» گفت: ترامپ چهره واقعی سیاست آمریکا را بدون پرده‌پوشی نشان می‌دهد. اگرچه در اسناد راهبرد امنیت ملی اخیر ایالات متحده، بر پرهیز از گسترش جنگ‌های فرامنطقه‌ای و عدم ورود به جنگ جدید در خاورمیانه تأکید شده، اما عملکرد ترامپ نشان داده که او بازیگری غیرمنطقی است که به اصول، هنجارها و قواعد پذیرفته‌شده بین‌المللی پایبند نیست.

وی افزود: ترامپ بارها شورای امنیت و سازمان ملل متحد را نادیده گرفته و این نهادها را عملاً بی‌اعتبار کرده است. به همین دلیل، ترامپ در عرصه سیاست بین‌الملل یک بازیگر نامتعارف یا «بد پلیر» محسوب می‌شود که چالشی جدی برای نظم و قواعد حقوق بین‌الملل ایجاد کرده است.

هدف از انتقال تجهیزات؛ فشار برای مذاکره بدون شرط

کحلکی با تشریح ابعاد مختلف راهبرد آمریکا اظهار کرد: انتقال تجهیزات نظامی را می‌توان در دو سطح تحلیل کرد. سطح نخست، سطح نرم است که به گفت‌وگو و مذاکره مربوط می‌شود. در این سطح، قدرت هژمون تلاش می‌کند با ایجاد یک تصویر تهدیدآمیز، طرف مقابل را به تصمیم‌گیری و رفتار در راستای منافع خود وادار کند. از این منظر، جابه‌جایی تجهیزات نظامی می‌تواند ابزاری برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی ایران باشد.

وی ادامه داد: هدف آمریکا این است که ایران را به پذیرش مذاکره بدون پیش‌شرط سوق دهد، در حالی که جمهوری اسلامی ایران بارها نشان داده از مواضع خود، به‌ویژه در حوزه برنامه هسته‌ای و توان موشکی، عقب‌نشینی نخواهد کرد. در شرایط کنونی نیز با وجود تلاش رژیم صهیونیستی برای تضعیف محور مقاومت، نیروهای مردمی در عراق و همچنین گروه‌ها و دولت‌هایی در یمن و دیگر کشورها آمادگی خود را برای حمایت از ایران اعلام کرده‌اند و نشانه‌ای از عقب‌نشینی ایران دیده نمی‌شود.

نزدیک شدن به سناریوی رویارویی سخت

کحلکی در ادامه به سطح دوم، یعنی سطح سخت این راهبرد، اشاره کرد و گفت: در این سطح، احتمال تقابل مستقیم با آمریکا و اسرائیل بسیار بالاست و به نظر می‌رسد مسیر تحولات به‌صورت تدریجی اما پیشرونده به سمت رویارویی حرکت می‌کند. سناریوی برخورد سخت و حتی جنگ تمام‌عیار، چه در تحلیل‌های سیاسی و چه در سناریوهای تدوین‌شده روی کاغذ، به‌طور جدی مطرح است.

وی افزود: جمهوری اسلامی ایران به سطح قابل توجهی از آمادگی رسیده و از سوی برخی متحدان منطقه‌ای خود نیز تقویت می‌شود. تلاش برای گسترش همکاری با چین نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است. شواهد نشان می‌دهد ایران احتمال رویارویی سخت را جدی تلقی کرده است. در مقابل، اقداماتی مانند تخلیه برخی پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه و خروج دیپلمات‌های این کشور از منطقه سبز بغداد، بیشتر با منطق تقابل نظامی همخوانی دارد تا رویکرد مذاکره و تعامل.

وی تأکید کرد: به باور من، احتمال برخورد سخت میان ایران و ایالات متحده در سطح بالایی قرار دارد، مگر آنکه در روزهای آینده تحولاتی رخ دهد که باعث کاهش تنش و عقب‌نشینی طرفین از مواضع تقابلی شود.

راهبرد پیروزی ایران؛ تقویت انسجام و وحدت ملی 

کحلکی در پاسخ به این پرسش که مهم‌ترین ابزار ایران در شرایط کنونی چیست، گفت: مهم‌ترین سرمایه جمهوری اسلامی ایران، نقش رهبری در ایجاد انسجام و همبستگی ملی است. رفتار و میزان خشونتی که دشمنان در ناآرامی‌های اخیر از خود نشان داده‌اند، می‌تواند به تقویت وحدت ملی و همگرایی داخلی منجر شود. اجماع حول محور رهبری، مفهوم «اتحاد سرزمینی» را پررنگ‌تر می‌کند.

وی در پایان اظهار کرد: شدت تهدیدها باعث شده حتی بخشی از جامعه که منتقد نظام هستند نیز به سطح بالایی از امنیت‌خواهی برسند. زمانی که احساس تهدید وجودی افزایش می‌یابد، مردم امنیت را در اولویت قرار می‌دهند و همین امر به انسجام داخلی و افزایش آمادگی درونی جمهوری اسلامی ایران منجر می‌شود.