
به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست علمی قرآن «کاربست سیاست شورای قرآن کریم در جمهوری اسلامی ایران» با حضور حجتالاسلام والمسلمین غلامرضا بهروزیلک، استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) و حجتالاسلام والمسلمین سیدیوسف موسوی، دبیر نشست عصر امروز در حاشیه برگزاری سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم برگزار شد.
در ابتدای جلسه، حجتالاسلام والمسلمین سیدیوسف موسوی، دبیر نشست، با بیان اینکه شورا از بنیادیترین مفاهیم اجتماعی و سیاسی در قرآن کریم است، اظهار کرد: خداوند متعال در توصیف جامعه ایمانی میفرماید: «وَ أَمْرُهُمْ شُورَى بَیْنَهُمْ»؛ تعبیری که نشان میدهد مشورت نه یک توصیه اخلاقی صرف، بلکه یک قاعده سامانبخش در اداره امور جمعی است. همچنین خطاب به پیامبر اکرم(ص) نازل میشود که در امور با مؤمنان مشورت کن، که این بیانگر جایگاه نهادی و ساختاری مشورت حتی در عالیترین سطح رهبری جامعه اسلامی است.
وی افزود: از منظر اندیشه سیاسی اسلام، شورا را میتوان تجلی عقل جمعی و سازوکار مشارکت نخبگانی و مردمی دانست. این رویکرد الهی، بستر رشد و تعالی جامعه را فراهم میآورد و مانع از استبداد رأی میشود. در جمهوری اسلامی ایران، این اصل اساسی در سطوح مختلف قانونگذاری، نظارت، مدیریت محلی و تصمیمسازیهای کلان تجلی یافته است و مردم و نخبگان با حضور در شوراهای اسلامی شهر و روستا، مجلس شورای اسلامی و سایر نهادهای تصمیمساز، نقش خود را در سرنوشت جمعی ایفا میکنند.
دبیر نشست در پایان سخنانش تصریح کرد: اعتلای این فرهنگ قرآنی نیازمند تبیین و آموزش همگانی است تا جامعه اسلامی بتواند از تمام ظرفیتهای فکری و تخصصی خود در مسیر پیشرفت و عدالت بهرهمند شود.
در ادامه جلسه حجتالاسلام والمسلمین غلامرضا بهروزیلک، استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع)، با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران برگرفته از معارف ناب قرآنی و نظریه سیاسی امامت و امت است، اظهار کرد: بحث سلطنتخواهی در دنیای کنونی اقدامی مذبوحانه و خارج از مسیر تحولات جهانی است. دنیای امروز دیگر ظرفیت بازگشت به نظامهای پادشاهی و دیکتاتوری را ندارد.
وی افزود: حضرت امام خمینی(ره) در کتاب شریف ولایت فقیه به صراحت فرمودند که حکومت اسلامی نه استبدادی است و نه دموکراسی به سبک غربی، بلکه نظامی منحصربهفرد در چارچوب امامت و امت است که در دوران غیبت از آن به ولایت فقیه تعبیر میشود.
استاد دانشگاه باقرالعلوم با اشاره به مبانی قرآنی نظام جمهوری اسلامی گفت: جمهوری اسلامی ایران میراثدار اندیشه ناب اسلامی است که امام راحل با تعبیر دقیق «جمهوری اسلامی، نه یک کلمه کم و نه یک کلمه زیاد» آن را بنیان نهاد. ایشان با اضافه کردن صفاتی مانند «دموکراتیک» به عنوان جمهوری اسلامی مخالفت کردند، چرا که معتقد بودند نظام اسلامی از یک هندسه فکری مستقل و منحصربهفرد برخوردار است.
موسوی با تأکید بر ضرورت تبیین صحیح اصل پنجاه و ششم قانون اساسی تصریح کرد: در این اصل آمده است که حاکمیت از آن خداست و او مردم را بر سرنوشت خویش حاکم ساخته است. اما سؤال این است که این حاکمیتبخشی چگونه است؟ اگر دقت نکنیم، ممکن است با تفسیر غربی از مردمسالاری که مبتنی بر اومانیسم و حاکمیت انسان فارغ از خداست، اشتباه شود.
وی ادامه داد: در قرآن، خداوند بهعنوان رب العالمین و خدایی دخالتگر در امور انسان معرفی شده است. این باور با خدای کنارنشسته در الهیات مدرن غربی که امور را به انسان واگذار کرده، کاملاً متفاوت است. خداوند انسان را مختار آفریده، اما این اختیار بهمعنای حاکمیت مطلق انسان بر ارزشها و احکام الهی نیست.
استاد دانشگاه باقرالعلوم در ادامه تأکید کرد: در نظام مردمسالاری غربی، هر آنچه مردم بخواهند ملاک عمل قرار میگیرد، اما در اندیشه اسلامی، مشورت و مشارکت مردم باید در چارچوب آموزههای الهی و ولایت معنا پیدا کند، نه فارغ از آن.
وی در بخش دیگری از سخنانش با تأکید بر تمایز بنیادین مردمسالاری دینی با دموکراسی غربی، به تبیین مفهوم «شورا» در قرآن و نقش محوری آن در نظام جمهوری اسلامی پرداخت. وی با استناد به آیه ۳۸ سوره شورا تصریح کرد: خداوند متعال در این آیه، ویژگیهای مؤمنان را در چهارچوبی مشخص بیان میکند که اولین و مهمترین آن «استجابت» یعنی اجابت دعوت خدا و پیامبر(ص) است. مؤمنان کسانی هستند که دعوت پروردگارشان را پاسخ میگویند، نماز را برپا میدارند و دیگران را نیز به اقامه نماز دعوت میکنند، کارهایشان را با مشورت یکدیگر انجام میدهند و از آنچه روزیشان دادهایم انفاق میکنند. بنابراین شورای قرآنی هرگز در فضایی فارغ از دین و وحی معنا نمییابد، بلکه در دل تسلیم در برابر خدا و رسول معنا پیدا میکند.
استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به آیه ۶۵ سوره نسا درباره ضرورت تسلیم بودن در برابر پیامبر اکرم(ص) گفت: خداوند در این آیه قسم یاد میکند که هیچکس ایمان نمیآورد مگر اینکه در اختلافات، پیامبر را داور قرار دهد و سپس در دل خود هیچگونه ناراحتی و شکّی از حکم ایشان نداشته باشد و کاملاً تسلیم باشد. این داستان معروف اختلاف زبیر با یکی از صحابه است که وقتی پیامبر به نفع طرف مقابل حکم کردند، فرد محکوم علیه به پیامبر اعتراض کرد که به نفع فامیل خود رأی دادهاید و همین اعتراض موجب نزول این آیه شد. ملاک پیامبری آن است که ما باید تسلیم محض باشیم.
حجتالاسلام والمسلمین بهروزی لک با هشدار نسبت به خطر خلط مردمسالاری دینی با دموکراسی غربی تأکید کرد: اگر «استجابت دعوت خدا و رسول» را از مفهوم «شورا» حذف کنید، چیزی شبیه دموکراسی غربی باقی میماند که مبتنی بر حاکمیت خواست و اراده اکثریت مردم است، در حالی که خداوند متعال در قرآن کریم حداقل ۶۴ بار اکثریت را مورد نکوهش قرار داده است.
وی در ادامه به تبیین چگونگی تبعیت از پیامبر در عصر حاضر پرداخت و اظهار کرد: امروزه تبعیت از رسول خدا(ص) از مسیر تبعیت از جانشینان برحق ایشان میگذرد. همانگونه که پیامبر اکرم در غدیر خم فرمود: «من کنت مولاه فهذا علی مولاه»، امامت یک زنجیره مستمر است که در عصر غیبت به ولایت فقیه میرسد. حضرت امام خمینی(ره) بر اساس روایات اهل بیت(ع) این مسیر را تبیین کردند و جمهوری اسلامی نیز بر همین اساس شکل گرفت. شورای قرآنی یعنی استجابت رسول خدا و تبعیت از جانشینان برحق ایشان.
این استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به قدرت مقاومت جمهوری اسلامی در برابر تهدیدات دشمنان اظهار کرد: ما باید شاکر این نعمت بزرگ باشیم. امروز میبینیم دشمنان با همه تجهیزات و سلاحهایشان در حاشیه کشور ما جمع شدهاند، اما آیا کشورهایی مانند ونزوئلا و کوبا میتوانند مثل ما مقاومت کنند؟ جمهوری اسلامی ایران به برکت تبعیت از ولایت و مردمسالاری دینی، الگویی بیبدیل در جهان معاصر است.
حجتالاسلام بهروزیلک در پایان بیان کرد: اگر مردم در صحنه باشند و پای آرمانهای انقلاب بایستند، قطعاً نظام به اهداف والای خود خواهد رسید؛ اما اگر حضور مردمی کمرنگ شود و حمایتها کاهش یابد، یقیناً اوضاع به ثمر نخواهد نشست و به هدف نهایی خود دست نخواهیم یافت. امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز داریم که آموزه شورایی قرآن را تبیین کنیم. مقام معظم رهبری در این زمینه منطق متقن و عمیقی دارند.
انتهای پیام