حضرت خدیجه(س)؛ بانویی که قالبهای جاهلی را شکست
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: در آن زمان رباخواری امری رایج بود، اما اموال حضرت خدیجه(س) پاک بود یعنی از مسیر ربا مالی را کسب نکرده بود که این نشاندهنده مبارزه این بانوی بزرگ اسلام با فکر غلط جاهلیت است.
حضرت خدیجه(س)، اولین همسر پیامبر اکرم(ص) و مادر حضرت فاطمه(س) است. او نخستین بانویی است که به رسول خدا ایمان آورد و تمام اموال خویش را به پیامبر(ص) بخشید تا در راه نشر اسلام صرف کند. او از کتب آسمانی آگاهی داشت و علاوه بر کثرت اموال و املاک، از نظر عقل و زیرکی و پاکدامنی برتری فوقالعادهای داشت.
تأثیر حمایتهای مالی حضرت خدیجه(س) به حدی بود که پیامبر اکرم(ص)، بعدها آن را ستود و فرمود: «هیچ ثروتی بهاندازه ثروت خدیجه برایم سودمند نبود.» در فضیلت حضرت خدیجه(س) و ارزش و احترام او نزد پیامبر و خویشانش، سخنان زیادی وارد شده است. از این احادیث چنین برداشت میشود که او محبوبترین زن پیامبر(ص) بوده است. خبرنگار ایکنا از قم در گفتوگو با حجتالاسلام والمسلمین قاسم ترخان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به تبیین نقش حضرت خدیجه(س) در گسترش اسلام پرداخته است که مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانیم:
ایکنا- حضرت خدیجه(س) چگونه قالبهای جاهلی را شکست؟
براساس روایات وارد شده، حضرت خدیجه(س) از حیث برخورداری از امکانات مالی یک وضعیت بسیار عالی داشتند و در برخی از منابع روایی آمده که ایشان بیش از ۸۰ هزار شتر و منزلی بسیار بزرگ و وسیع داشتند که اگر همه اهل مکه نیز آنجا جمع میشدند، فضای خانه به اندازه کافی جا داشت، در برخی از تعبیرات آمده که در مکه ثروتمندتر از ایشان کسی نبود یا تجارتش بینالمللی بود.
ثروت بسیار حضرت خدیجه(س) نشانگر درایت و هوشمندی ایشان است و همچنین افرادی نیز کنار ایشان بودند که این ثروت را مدیریت کنند.
در آن زمان رباخواری امری رایج بود، اما اموال این بانوی بزرگ اسلام پاک بود یعنی از مسیر ربا مالی را کسب نکرده بود و از این جهت پیغمبر عظیمالشأن اسلام(ص) و حضرت ابوطالب خواهان تجارت با مال ایشان بودند. این نشاندهنده مبارزه حضرت خدیجه(س) با این فکر غلط جاهلیت است، این ثروت از طریق ارث به ایشان نرسید بلکه ناشی از فکر و اراده ایشان بود.
زمانیکه فردی ثروتمند و شاخص باشد، خواستگاران بسیاری از بزرگان و ملوک دارد و قاعدتاً براساس ملاک جاهلیت ایشان باید برخورداری از ثروت و مقام را ملاک انتخاب خودشان قرار دهند و جواب مثبتش به خواستگاران براساس همین ملاکها باشد، اما حضرت خدیجه(س) غیرمستقیم تمایل خود به ازدواج به پیامبر(ص) را از طریق اقوام خود ابراز کرد و اینجا بود که پیامبر(ص) از وی خواستگاری کرد.
این گزینش از آن حکایت دارد که مسائل مالی برای ایشان مهم نبود و ملاکهای متعالی را دنبال میکنند و این نشاندهنده مبارزه ایشان با جاهلیت است. مجاهدتهای حضرت خدیجه(س) را بعد از اسلام میتوانیم در راستای بحث مقاومت تعریف کنیم.
ایشان بعد از اسلام نیز مجاهدت با مال و مجاهدت با نفس کردند. «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلى تِجارَة تُنْجِیکُمْ مِنْ عَذاب أَلِیم تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تُجاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوالِکُمْ؛ ای اهل ایمان، آیا شما را به تجارتی سودمند که شما را از عذاب دردناک آخرت نجات بخشد دلالت کنم.» (سوره مبارکه صف/ آیه ۱۰)
ایکنا- چرا حضرت خدیجه(س) بهعنوان بانوی تراز مقاومت و ایثار شناخته میشود؟
حضرت خدیجه(س) نخستین زن مسلمان بود و همه اموال خود را به پیغمبر اکرم(ص) بخشید، همچنین خود را کنیز پیغمبر(ص) معرفی کرد. این مجاهدت با مال در راستای بحث مقاومت معنا پیدا میکند، ایشان میدانست اگر وارد این مسیر شود باید سختیهای بسیاری را تحمل کند.
حضرت خدیجه(س) با وجود این ثروت، سختیهای بسیاری را تحمل کرد، از جمله در شعب ابیطالب، ایشان در شرایطی قرار گرفت که حتی یک کفن نیز برایشان باقی نماند و از حضرت زهرا(س) خواست که به پدرت بگو وقتی من از دنیا رفتم من را در عبای خود کفن بپوشاند.
ایکنا- مجاهدتهای حضرت خدیجه(س) چگونه بود؟
حضرت خدیجه(س) همه سختیها را تحمل کرد برای اینکه اهداف اسلام پیش رود و ارزشهای انسانی گسترش پیدا کند. کسی که با وجود این همه امکانات همه جور سختی را برای پیشبرد اسلام تحمل میکند، باید بهعنوان امالمؤمنین معرفی شود.
پیامبر اکرم(ص) با اشاره به ایمان، مقاومت و جهاد ایشان میفرماید که شماها چه میدانید خدیجه چه کسی بود، ایشان زمانی من را تصدیق کرد که دیگران تکذیب کردند و دین خدا را کمک کرد.
پیامبر اکرم(ص) در روایت دیگری فرمودند: «مَا قَامَ الاسلامُ اِلّا بسَیفِ عَلِیٍّ و مَالِ خَدِیجة» این جمله یعنی اقامه دین منوط به تابآوری و استقامت حضرت خدیجه(س) بود.
انتهای پیام
