روایتهای مختلف از انسانهای متعدد در پهنه گستردهای از تاریخ، بخشی از محتوای مفاهیم بلند آیات قرآن کریم است. خداوند در جایجای این کتاب مقدس که برای هدایت بشر نازل فرموده است، داستانهایی را بیان میکند که صرفاً قصه نیستند، بلکه حقایقی در پوشش تجارب گذشتگانند که باید آیندگان از آنها درس بگیرند.
سفرنامههای قرآنی نه تنها داستانهایی از حرکت جغرافیایی، بلکه بهنوعی روایتگر سیر معنوی انسانها در مسیر تکامل و قرب الهی هستند. بدین جهت ایکنا همراه با محمد جوادفر، پژوهشگر و جامعهشناس در قالب سلسله درسگفتارهای «قرآن و سفرنامه» تلاش دارد تا از دریچه سفر، نگاه عمیقتری به آموزههای قرآن پیدا و از هر سفر، درسی برای زندگی فردی و اجتماعی استخراج کنیم.
محمد جوادفر در هشتمین قسمت این مجموعه به موضوع «سفرنامه زندگی» پرداخته است که مشروح آن را در ادامه میبینی و میخوانیم.
یکی از موضوعات جذابی که ما از طریق قرآن از آن بهرهمند میشویم، بحث «سفرنامه زندگی» است. شاید بگویید این ترکیب را تاکنون نشنیدهاید؛ این مطلب درست است.
«سفرنامه زندگی» یک تعبیر استعاری است؛ اگر ما زندگی را یک سفر بدانیم زندگینامه میشود سفرنامه زندگی و از این جهت شاید جذاب و جدید باشد. همچنین اگر سفر را زندگی بدانیم، بازهم زندگی نامه میشود سفرنامه زندگی و خداوند متعال در قرآن بسیاری از افراد و اسامی نام میبرد تا ما سفرنامه زندگی این افراد را مورد توجه قرار دهیم؛ مثلاً نام فرعون، قارون و ... در قرآن برده شده است.
در قرآن هم از مجرمان و مشرکان یاد میشود، هم از انبیا(ع) و هم از افراد متقین و انسانهای نیکوکار؛ مثلاً در قرآن نام «مومن آل فرعون» مطرح شده که از انبیا نیست اما فرد شایستهای است و ... .
سفرنامه زندگی چیزی است که شاید در علوم سفرنامهای و یا دانش سفرنامهای به آن توجه نشود و حتی آن را سفرنامه ندانند اما قرآن به زندگی این افراد نگاه سفرنامهای دارد و توصیه میکند که زندگی این افراد را ببینیم.
در قرآن از جبهه تبهکاران اسم ابولهب برده میشود؛ مطالعه زندگی ابولهب جالب است و حتی کتاب مستقلی در خصوص وی نوشته شده که مطالعه آن خالی از لطف نیست. افراد دیگری نیز در قرآن از آنها یاد شده مثلاً در مورد «آسیه»، همسر فرعون مطالبی بیان شده که البته نام آسیه به صورت مشخص برده نشده و از او به عنوان همسر فرعون نام برده شده است. همه این موارد میتواند به ما کمک کند در جهت شناخت وظایف، عملکرد و کردارهای فردی و اجتماعی خودمان بیندیشیم و به کمک سفرنامههای زندگی قرآن به این مسائل توجه کنیم.
مثلاً به کمک سفرنامههای زندگی قرآن به این فکر میکنیم که چه عواملی باعث عاقبهالمتقین میشود؟ چه عواملی باعث عاقبهالمجرمین میشود؟ یعنی چه رفتارهایی ما را به عاقبت بد و چه رفتارهایی ما را به عاقبت خوب میرساند؟ سرمنشأ این بحث نیز خود خداوند متعال است و قرآن این مبحث را آغاز کرده و ما را به این سمت سوق میدهد که به خوبی در خصوص این موارد مطالعه کنیم.
تکرار تاریخ یک امر مسلم است و افراد فقط تصور میکنند که رفتار آنها منحصر به فرد است در حالی که اصلاً اینطور نیست و رفتارها در تاریخ نسل به نسل تکرار میشود و این واضح است.
نام ملکه سبا نیز به صورت مشخص در قرآن آمده است. زندگی وی در تاریخ به این دلیل که در قرآن از وی نام برده شده برجسته است، زندگی نامه وی نوشته شده و در تفاسیر نیز در مورد وی مطالبی ذکر شده است و بسیار خوب است که این موارد را مطالعه کنیم. حتی میتوان برای سنین مختلف سفرنامه زندگی ملکه سبا را تهیه و در اختیار کودکان و بزرگسالان قرار داد تا مطالعه کنند.
انتهای پیام