حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)؛ نخبه واقعی و شاگرد ولایت

به گزارش ایکنا از قم، به نقل از پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه (س)، چهارده سال پیش پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر انقلاب اسلامی مجموعه ویدئویی اثرگذاری با عنوان «بی‌خواص» را منتشر کرد که بازخوانی دقیق و عبرت‌آموز بیانات ایشان درباره نقش نخبگان و چهره‌های شاخص صدر اسلام در شکل‌گیری فاجعه عاشورا بود. در آن کلیپ‌ها سرگذشت شخصیت‌هایی روایت می‌شد که روزگاری در رکاب پیامبر و امیرالمؤمنین شمشیر زده بودند؛ اما در لحظات حساس تاریخ به دلیل دنیاطلبی یا ترس و تردید از یاری جبهه حق بازماندند. این مجموعه به ما آموخت که چگونه نخبگانی با وجود سوابق درخشان در آزمون ولایت‌پذیری شکست خوردند و سکوت یا تزلزل آن‌ها مسیر تاریخ را به نفع جبهه باطل تغییر داد.

در نقطه مقابل این ریزش‌های تلخ، تاریخ ستاره‌های فروزانی دارد که الگوی تراز خواص بصیر هستند؛ بزرگانی که نه‌تنها در تشخیص حق تردید نکردند؛ بلکه تمام هستی خود را در طبق اخلاص ارادت به امام معصوم نهادند. سرآمد این چهره‌های تابناک حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) مشهور به «سیدالکریم» است. 

اگر در مجموعه بی‌خواص می‌دیدیم که نخبگان جامعه با اجتهاد شخصی در برابر فرمان امام راه انحراف را در پیش گرفتند؛ در سیره حضرت عبدالعظیم(ع) با مفهومی به نام «عرض دین» مواجه می‌شویم. ایشان باوجود آنکه خود عالمی بزرگ و محدثی عالی‌قدر بود در برابر امام زمان خویش یعنی حضرت امام هادی علیه السلام زانوی ادب زد و عقاید خود را یک‌به‌یک عرضه کرد تا مبادا ذره‌ای از مسیر ولایت فاصله گرفته باشد.

این همان مرز باریک میان خواص بصیر و بی‌خواص است. حضرت عبدالعظیم(ع) به ما آموخت که ولایت‌پذیری به معنای تسلیم محض بودن در برابر حجت خداست و نه تکیه بر دانش و سوابق شخصی. ایشان با این حرکت نمادین نشان داد که یک نخبۀ واقعی همواره شاگرد مکتب ولایت است و هویت خود را تنها در سایه تأیید امام بازتعریف می‌کند. هجرت حضرت عبدالعظیم به شهر ری تنها یک فرار از ظلم عباسی نبود؛ بلکه یک مأموریت برای تبیین معارف اهل‌بیت(ع) در یکی از حساس‌ترین نقاط جغرافیایی آن زمان محسوب می‌شد. ایشان در دورانی که دستگاه خلافت سعی در انزوای امامان شیعه داشت به‌عنوان امین امام شبکه ارتباطی شیعیان را حفظ کرد.

بی‌دلیل نیست که امام هادی علیه‌السلام درباره ایشان فرمودند «أنتَ وَلیُّنا حَقّاً» یعنی تو به حق، دوست و پیرو ما هستی. این مدال افتخار پاسخی است به آن تزلزلی که در میان بی‌خواص دیده می‌شد. اگر نخبگان کوفه در شناخت امام زمان خود دچار اشتباه شدند، حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) چنان در ذوب‌شدن در ولایت پیش رفت که زیارت مزارش در شهر ری هم‌سنگ و برابر با زیارت سیدالشهدا(ع) در کربلا دانسته شد.

پیوند میان بازخوانی پرونده بی‌خواص و سیره سیدالکریم(ع) یک پیام واحد برای امروز ما دارد که بصیرت یعنی تشخیص به‌موقع تکلیف و پایداری بر آن. حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) ثابت کرد که می‌توان در کوران فتنه‌ها و فشارهای سیاسی نه‌تنها نلغزید؛ بلکه به لنگرگاهی برای هدایت جامعه تبدیل شد و او الگوی نخبگانی است که برخلاف بی‌خواص با ثبات قدم اجازه ندادند غبار تردید بر چهره حقیقت بنشیند.

الناز موسوی یکتا