تمدید آتش‌بس یک‌طرفه ترامپ برای «فرار از جنگ» بود

احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در گفت‌وگو با ایکنا، درباره تمدید آتش‌بس به صورت یکطرفه از سوی ترامپ که همین شب گذشته انجام شد، گفت: تمدید آتش‌بس یک‌طرفه از سوی ترامپ نه تنها مبهم است، بلکه زمان خاصی برای آن مشخص نشده و مضمون تویئیت اخیر او این بود که در داخل ایران اختلاف وجود دارد و باید به یک جمع‌بندی واحد برسند. هدف اصلی ترامپ از این اقدام، فرار از جنگ و خروج از بن‌بست موجود بود، زیرا او نه می‌توانست به توافق برسد و نه قادر به ادامه وضعیت پیشین بود. او تلاش می‌کند با القای وجود اختلاف در میان مسئولان ایرانی، این شکاف را بزرگ‌تر نشان دهد تا از این طریق فشار روانی را افزایش دهد.

وی گفت: ترامپ در این ادعا که ایران «متفرق عمل می‌کند» دروغ می‌گوید و عملاً دچار تناقض‌گویی شده است. تمام هدفش این بود که از جنگ بپرهیزد و بدون از دست دادن وجهه، خود را از مخمصه خارج کند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد با بیان اینکه اگر آتش‌بس نامحدود و یک‌طرفه معنا پیدا کند، نشان‌دهنده آن است که ایران بر تنگه هرمز حاکمیت دارد و اقتدار خود را حفظ کرده است، افزود: علیرغم ادعای ترامپ، همچنان «دست ایران» بر تنگه هرمز بالاست و این یک پیروزی استراتژیک برای جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.

محاصره دریایی؛ سود لحظه‌ای آمریکا در برابر ضرر جهانی

بخشایش اردستانی در ادامه گفت: درست است که هم‌اکنون کشتی‌ها برای دریافت نوبت عبور از تنگه هرمز، نوبت یکدیگر را خریداری می‌کنند. به عنوان مثال، اگر ۴۰ کشتی در صف باشند، کشتی چهلم باید ۴۰ میلیون دلار به کشتی اول بپردازد تا جای خود را با او عوض کند و زودتر نفت بارگیری کند. آمریکا از این وضعیت سود مقطعی می‌برد، اما چون قیمت نفت جهانی است، کل دنیا ضرر می‌کند و در نهایت این ضرر متوجه خود آمریکا خواهد شد.

عضو کمیسیون امنیت ملی افزود: ترامپ شکست خود را پذیرفته و اکنون تنها پرسش این است که ایران چگونه به این محاصره دریایی پاسخ خواهد داد. به احتمال قوی، هر حمله آمریکا به یکی از کشتی‌های ایران با واکنش شدید نظامی روبه‌رو خواهد شد. چنین واکنشی می‌تواند سرآغاز یک نبرد جدید در منطقه باشد که هیچ یک از طرفین خواهان آن نیستند.

وی گفت: اگر ایران به همان کشتی اول - کشتی توسکا - که مورد تعرض قرار گرفت پاسخ داده بود، شاید به کشتی دوم کاری نداشتند. اما آمریکایی‌ها یک‌درمیان کشتی‌ها را بررسی می‌کنند. آنها ۲۶ کشتی را رد می‌کنند و یک کشتی را متوقف می‌کنند. اگر محموله سوخت موشکی باشد، آن را کنترل می‌کنند و در غیر این صورت، عبور می‌دهند.

چرایی پاسخ ندادن ایران و تحلیل قانون ۶۰ روزه

این نماینده مجلس با اشاره به چرایی پاسخ ندادن ایران به توقیف کشتی‌های ایرانی توسط آمریکا افزود: ایران در آن مقطع به دو دلیل پاسخ نداد: اول به دلیل رعایت آتش‌بس و دوم به دلیل احتمال حضور خانواده خدمه در کشتی که دست ایران را بسته بود. اما اکنون که آتش‌بس یک‌طرفه تمدید شده، ایران هیچ تعهدی ندارد و می‌تواند پاسخ دهد. اگر ایران یک یا دو بار پاسخ قاطع بدهد، آمریکایی‌ها عقب‌نشینی خواهند کرد.

بخشایش اردستانی درباره قوانین جنگ و صلح در آمریکا که رئیس‌جمهور را موظف به رعایت آن می‌کند، گفت: طبق قوانین آمریکا، رئیس‌جمهور بدون مجوز کنگره می‌تواند حداکثر ۶۰ روز جنگ را ادامه دهد. شواهد نشان می‌دهد که به پایان این ۶۰ روز نزدیک می‌شویم اما یک متمم در قوانین آمریکا وجود دارد مبنی بر اینکه آتش‌بس به مثابه توقف جنگ تلقی می‌شود و لذا اگر ترامپ جنگی جدید را شروع کند، این ۶۰ روز از نو محاسبه می‌شود و سپس ۳۰ روز فرصت جمع‌بندی خواهد داشت.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد با بیان اینکه ترامپ به سه دلیل خواهان ادامه جنگ با ایران نیست، تصریح کرد: اول به خاطر انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، دوم به خاطر افکار عمومی جهان و آمریکا که مخالف جنگ هستند و سوم به خاطر حیثیت شخصی خودش. او متوجه شده که محاصره اقتصادی و پایین آوردن ارزش ریال بسیار مؤثرتر از جنگ می‌تواند به ایران ضربه بزند.

اولویت فشار اقتصادی بر درگیری نظامی

عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت: آمریکا به خوبی دریافته که در صورت جنگ، مردم ایران متحد شده و از نظام دفاع می‌کنند. همانطور که دیدید در شرایط تهدید نظامی، مردم شبانه در خیابان‌ها جمع می‌شوند تا از جمهوری اسلامی حمایت کنند اما اگر جنگ نباشد و فشار اقتصادی ادامه یابد، گرانی‌ها و تورم خود به خود مردم را ناراحت می‌کند و آنها به تدریج از نظام فاصله می‌گیرند.

وی افزود: اولویت فعلی آمریکا فشار اقتصادی از طریق قیمت دلار و طلا است، نه درگیری نظامی. آنها می‌خواهند وارد بازار ایران شوند و با ابزارهای پولی و مالی، کشور را تحت فشار قرار دهند اما اگر محاصره دریایی برداشته شود و توافقی جامع و نهایی حاصل شود، ایران آماده مذاکره خواهد بود.

بخشایش اردستانی در پایان گفت: محاصره در کوتاه‌مدت به ضرر ایران است، اما در بلندمدت به ضرر آمریکا تمام می‌شود. اگر کالاهای اساسی مانند دارو و غذا اجازه عبور داشته باشند اما کالاهای دیگر متوقف شوند، این وضعیت مطلوب ما نیست. وضعیت ایده‌آل، رفع کامل محاصره و حفظ کنترل ایران بر تنگه هرمز است. مقامات رسمی ما تاکنون اعلام موضع رسمی نکرده‌اند، زیرا این آتش‌بس یک‌طرفه است و ایران آن را نپذیرفته است.