یادداشت
تجلی شکوه وحدت؛ نگاهی مسئولانه به امنیت حج تمتع
نگرانیهای امنیتی درباره حج تمتع امسال مطرح میشود، انتظار میرود مسئولان ذیربط با اتکا به ملاحظات دینی و تصمیمهای امنیتی، درباره اعزام یا لغو این واجب الهی اعلام نظر نهایی کنند و همزمان، از ورود احساسی و شتابزده به میدان تصمیمگیری پرهیز شود.
روحالدین بلواسی، مسئول جامعه قرآنی عصر استان لرستان و از خادمان قرآنی لرستان در یادداشتی که آنرا در اختیار خبرگزاری ایکنای لرستان قرار داده از مسئولان ذیربط خواست با اتکا به ملاحظات دینی و تصمیمهای امنیتی، درباره اعزام یا لغو اعزام زائران ایرانی به حج تمتع این واجب الهی اعلام نظر نهایی کنند و همزمان، از ورود احساسی و شتابزده به میدان تصمیمگیری پرهیز شود. متن این یادداشت را در ادامه میخوانیم.
حج تمتع، آینهی وحدت و نمایش بزرگ بندگی جمعی است؛ سفری که در یک دوره از زندگی، به شکلی یگانه ممکن میشود و جایگاه آن در دین اسلام نه از جنس یک رویداد روزمره، بلکه از سنخ یک واجب الهی و تکلیف شرعی زندگی مؤمنان است. از همین رو، هر سخن یا تصمیم درباره آن، بیش از هر چیز نیازمند «مسئولیتپذیری» است.
در اینکه در خصوص تضمین و تأمین امنیت حج امسال باید نگرانیهایی داشت، اگر سخن از مسیر طبیعی عقل و تدبیر باشد، قابل فهم و منطقی است. انتظار هم همین است که نهادهای مرتبط ـ در چارچوب وظایف دینی و امنیتی خویش ـ با رعایت شرایط موجود، عزتمندی زائران و حفظ جان و آرامش آنان، در نهایت تصمیم نهایی را اعلام کنند؛ اعزام انجام شود یا در صورت ضرورت، تمهیدات لازم اندیشیده شود.
اما متأسفانه شاهد آن هستیم که برخی افراد به ظاهر دلسوز، بدون پشتوانه کارشناسی و بدون توجه به تبعات سخن و واکنش عمومی، با دامنزدن به این موضوع در فضای مجازی، وارد عرصهای میشوند که نه تخصص آن را دارند و نه مسئولیت آنرا. گاهی حرفزدن در این باب، از مسیر خیرخواهی خارج میشود و به سمت ایجاد فضای ملتهب، تحریک افکار عمومی و برجستهسازی تردیدهایی میرود که میتواند آسیبزا باشد.
چند نکته روشن است: نخست اینکه، مطرحکردن شتابزده نگرانیها یا دامنزدن به موجهای روانی، ممکن است ناخواسته به نفع دشمنان تمام شود؛ یعنی همان چیزی که امنیت یک موضوع دینی را حساستر و پیچیدهتر میکند. وقتی یک مسئله مقدس، به اهرم فشار یا میدان تبلیغاتی تبدیل شود، عملاً «حرمت» و «امنیت» هر دو آسیب میبینند.
دوم اینکه اگر فضای پرالتهاب ایجادشده باعث انصراف یا کاهش انگیزه زائرانی شود که سالها برای این سفر برنامهریزی کردهاند، مسئولیت تبعات این تصمیمسازی عمومی بر عهده کیست؟ حج تمتع تکلیف یکبار در طول عمر است و ممکن است فرد منتظر، سال بعد ـ به لحاظ استطاعت بدنی یا مالی ـ دیگر توفیق حضور نیابد. آیا کسیکه با یک پست یا یک بحث، موج تردید میسازد، پاسخگوی این خسارت خواهد بود؟
سوم اینکه دخالت احساسی و یکجانبه در تصمیمهای بزرگترین واجب دینی، میتواند به عادیسازی بینظمیهای فکری در جامعه منجر شود. وقتی مردم عادت کنند درباره احکام و تصمیمهای کلان ـ حتی اگر دینی و سیاسی باشد ـ صرفاً براساس نظر شخصی یا هیجان جمعی قضاوت کنند، کمکم «قبح شکستن چارچوبها» از میان میرود و این موضوع میتواند در موضوعات دیگر نیز سرایت کند؛ همانگونه که درباره برخی مسائل اجتماعی و دینی، نمونههایی از دخالتهای غیرکارشناسانه دیده میشود.
به همین دلیل، راه درست آن است که تصمیم نهایی حج و زیارت، براساس اعلام مراجع دینی و نیز ملاحظات امنیت ملی اتخاذ شود. تاکنون نیز ـ بر پایه اطلاعات موجود ـ نه مخالفت قطعی از سوی مراجع اعلام شده و نه تصمیم لغو به شکل رسمی مطرح گردیده است. پس افراط در فضای مجازی، بیش از آنکه خدمت کند، ممکن است به تضعیف آرامش و ایجاد شک و تردید در دل زائران بینجامد؛ آن هم در زمانیکه امید و انس قلبی مردم باید تقویت شود، نه تضعیف.
در پایان، از همه دغدغهمندان دینی و سیاسی درخواست میشود از طرح مطالب تحریکآمیز، اشاعه کمپینهای ممنوعیت و ورود احساسمحور به تصمیمگیریهای کلان پرهیز کنند. اگر کسی نظر کارشناسانهای دارد، بهتر است آنرا در مسیرهای رسمی و حلقههای مرتبط با مسئولان ذیربط مطرح کند؛ نه در فضای عمومی مجازی که انتشارش میتواند موج نارضایتی و بیاعتمادی ایجاد کند.
بگذاریم حج تمتع ـ این تجلی شکوه وحدت ـ با آرامش و عزت برگزار شود؛ نه با تلاطم حرفهایی که شاید گمان خیر داشته باشند، اما نتیجهای جز تضعیف امید و شکستن حرمتها نداشته باشند.
