9 بنای تاریخی البرز در صف مرمت اضطراری

شهباز محمودی، معاون میراث‌ فرهنگی اداره‌کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی البرز در گفت‌وگو با ایکنا از البرز با اشاره به گستره آثار تاریخی این استان اظهار کرد: البرز با وجود وسعت نه‌چندان زیاد جغرافیایی، دارای 107 بنای تاریخی ثبت ملی است که هر یک از این آثار بخشی از هویت تاریخی، فرهنگی و اجتماعی منطقه را شکل می‌دهند. 

وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از این آثار در معرض فرسایش طبیعی، عوامل محیطی و گاه کم‌توجهی‌های گذشته قرار گرفته‌اند، افزود: براساس مطالعات آسیب‌شناسی انجام‌شده توسط کارشناسان اداره‌کل و همچنین طرح‌های مرمتی تهیه‌شده برای آثار شاخص، در حال حاضر 9 بنای تاریخی در سطح استان در وضعیت اضطراری قرار دارند و نیازمند مداخله فوری مرمتی هستند تا از تخریب بیشتر آن‌ها جلوگیری شود.

محمودی ادامه داد: برآوردهای کارشناسی نشان می‌دهد برای اجرای عملیات مرمت، استحکام‌بخشی و سامان‌دهی این آثار، اعتباری در حدود 37 میلیارد تومان مورد نیاز است. این در حالی است که اعتبارات تخصیص‌یافته سالانه پاسخگوی حجم بالای نیازهای موجود نیست و همین مسئله موجب شده اولویت‌بندی پروژه‌ها به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شود.

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز با اشاره به روند تخصیص بودجه در سال‌های گذشته گفت: هر ساله براساس میزان اعتبارات ابلاغی، بخشی از طرح‌های مرمتی به وزارتخانه پیشنهاد می‌شود و در قالب پروژه‌های مصوب، اعتباراتی به‌‌صورت مقطعی اختصاص می‌یابد. اما واقعیت این است که گستره نیازهای حفاظتی بسیار فراتر از منابع مالی موجود است و همین موضوع باعث شده برخی از بناها با تأخیر در مرمت مواجه شوند.

وی در ادامه با تأکید بر اینکه میراث فرهنگی ماهیتی فرابخشی دارد، افزود: حفاظت از آثار تاریخی وظیفه یک دستگاه اجرایی نیست، بلکه نیازمند هم‌افزایی میان دولت، بخش خصوصی و جامعه محلی است. تجربه نشان داده هر جا این همکاری شکل گرفته، روند حفاظت از آثار موفق‌تر بوده است.

این مسئول در همین زمینه از واگذاری برخی بناهای تاریخی به بخش خصوصی به‌عنوان یکی از راهکارهای مدیریت شرایط فعلی یاد کرد و گفت: در راستای سیاست‌های مشارکتی و کاهش فشار مالی بر دولت، تاکنون پنج بنای تاریخی در استان البرز با هدف احیا، مرمت و بهره‌برداری فرهنگی به بخش خصوصی واگذار شده است. 

وی با اشاره به اهمیت تغییر رویکرد در حفاظت از آثار تاریخی اظهار کرد: امروزه در بسیاری از کشورها، حفاظت از میراث فرهنگی صرفا متکی به منابع دولتی نیست، بلکه با ایجاد سازوکارهای مشارکتی و جذب سرمایه‌های مردمی و بخش خصوصی، چرخه پایداری برای نگهداری از این آثار ایجاد شده است. ما نیز در استان البرز به‌دنبال حرکت در همین مسیر هستیم.

معاون میراث‌ فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز در پایان گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند هم‌افزایی میان دولت و مردم هستیم. اگر بتوانیم مشارکت عمومی را در حوزه حفاظت از میراث فرهنگی تقویت کنیم، بدون تردید بخش قابل توجهی از چالش‌های موجود در زمینه مرمت و نگهداری آثار تاریخی برطرف خواهد شد و این سرمایه‌های ارزشمند برای نسل‌های آینده حفظ خواهد شد.