افزایش روند پیری جمعیت ایران و کاهش فرزندآوری طی سالهای اخیر یکی از اصلیترین دغدغههای مسئولان کشور است که جامعه ایران را تهدید میکند و استان قم نیز در همین مسیر کاهش فرزندآوری با شیبی کمتر از نرخ کشور در حرکت است.
قم به سبب بافت مذهبی در حوزه افزایش جمعیت جز شهرهای دغدغهمند این حوزه است اما آمار جمعیتی استان قم براساس گزارشهای منتشر شده از سازمان ثبت احوال کشور و پیش بینیهای مرکز آمار کشور در سال ۱۴۰۱ نشان میدهد که این استان در همان مسیر و ریل میانگین کشوری در موضوع پیری جمعیت کشور در حرکت است و تفاوت معناداری در تغییر این سبک زندگی با دیگر استانها ندارد.
خبرنگار ایکنا در گفتوگو با فاطمه حیدری، مشاور امور بانوان استانداری قم به بررسی جمعیت استان قم و ضرورت فرزندآوری پرداخت.
مشروح این گفتگو به شرح زیر است:
با توجه به کاهش باروری و افزایش امید به زندگی، استان هنوز وارد فاز سالمندی نشده است، اما روند سالمندی قریبالوقوع است. جمعیت سالمندان ۶۵ سال و بالاتر حدود ۹۸ هزار نفر را تشکیل میدهد و در دهههای آینده این جمعیت به سرعت افزایش خواهد یافت.
استان قم در میانه پنجره جمعیتی قرار دارد، اما پایه جوان جمعیت به سمت کاهش است؛ حفظ پویایی جمعیت مستلزم سیاستهای تشویقی فرزندآوری، تقویت اشتغال مولد و ارتقای سیستمهای حمایتی و بهداشتی است.
متوسط سن ازدواج و فرزندآوری نشان میدهد نسلهای آینده ممکن است کوچکتر شوند و ساختار جمعیت به سمت سالمندی حرکت کند، بنابراین حمایت از خانوادهها و والدین جوان ضرورت راهبردی دارد.
اولویتهای راهبردی استان شامل سرمایهگذاری در اشتغال جمعیت فعال، تقویت خدمات حمایتی و بهداشتی و سیاستهای تشویقی فرزندآوری است تا استان بتواند از فرصت پنجره جمعیتی به بهترین شکل بهره ببرد و چالشهای سالمندی و کاهش باروری را مدیریت کند.
بر اساس آخرین برآوردها، جمعیت استان قم در سال ۱۴۰۵ حدود یک میلیون و ۴۹۱ هزار نفر است که از نظر ساختار جنسیتی، ۵۰ و ۵ دهم درصد معادل ۷۵۳ هزا نفر مرد و ۴۹ و نیم درصد معادل ۷۳۸ هزار نفر زن هستند. نسبت جنسی در استان ۱۰۲ مرد به ۱۰۰ زن است که تقریباً متعادل است.
کودکان زیر ۱۵ سال ۲۴ درصد جمعیت، حدود ۳۵۸ هزار نفر هستند، جوانان ۱۵ تا ۲۹ سال نیز ۲۱ درصد جمعیت یعنی حدود ۳۱۲ هزار نفر را تشکیل میدهد.
میانسالان ۳۰ تا ۶۴ سال نیز ۴۸ و نیم درصد جمعیت یعنی حدود ۷۲۳ هزار نفر را شامل میشود و سالمندان ۶۵ سال و بالاتر نیز ۶ و نیم درصد جمعیت یعنی حدود ۹۸ هزار نفر را شامل میشود.
متوسط سن ازدواج مردان در سال 1404 بین ۳۰ تا ۴۶ سال و متوسط سن ازدواج زنان بین ۲۵ تا ۲۹ سال است. متوسط سن مردان در فرزند اول بین ۲۳ تا ۳۲ سال و متوسط سن زنان در فرزند اول ۲۷ و چهار دهم سال است.
جمعیت شهری قم یک میلیون و ۴۳۳ هزار نفر یعنی ۹۶ و یک دهم درصد و جمعیت روستایی ۵۸ هزار نفر یعنی سه و ۹ دهم درصد است.
سهم استان از جمعیت کشور یک و هفت دهم درصد، نرخ ازدواج ۵ و ۴ دهم درصد ازدواج در هر هزار نفر، تعداد تولد در سال گذشته ۱۶ هزار و ۱۱۳ نفر یعنی سهم یک و ۸۱ صدم درصد از کشور و رتبه ۶، تعداد فوت در سال گذشته هفت هزار و ۱۱۲ نفر یعنی سهم یک و ۵۵ صدم درصد از کشور و رتبه ۱۰ کشوری و تراکم جمعیت ۱۳۳ نفر در هر کیلومتر مربع بوده است.
جمعیت ۱۵ تا ۶۵ سال استان یعنی حدود ۷۰ درصد کل جمعیت در سن کار قرار دارند و این پنجره جمعیتی طلایی فرصت استثنایی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی فراهم میکند.
در این مرحله، نسبت جمعیت مولد به جمعیت وابسته در بالاترین سطح خود قرار دارد و اگر با سیاستهای اشتغال مولد و حمایت اجتماعی همراه شود، میتواند محرک قدرتمندی برای رشد و توسعه استان باشد.
انتهای پیام