ابعاد راهبردی تقابل حزبالله و رژیم صهیونیستی
تقابل میان حزبالله و رژیم صهیونیستی فراتر از یک درگیری مرزی محدود است و در ملاحظات امنیتی، راهبردی و ایدئولوژیک دو طرف ریشه دارد.
در حال حاضر، تبادل آتش میان حزبالله و رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان و مناطق شمالی سرزمینهای اشغالی همچنان ادامه دارد. در این میان، ارتش رژیم صهیونیستی با گسترش عملیات نظامی خود در بعضی از مناطق جنوبی لبنان، بهویژه در اطراف نبطیه و مناطقی همچون قلعه راهبردی الشقیف و زهرانی، تلاش کرده است تا دامنه نفوذ و کنترل میدانی خود را افزایش دهد.
این اقدامات علاوه بر تشدید ناامنی و آوارگی ساکنان جنوب لبنان، تلفات انسانی قابل توجهی نیز بر جای گذاشته است. در مقابل، حزبالله نیز با بهرهگیری از موشکها و پهپادهای انتحاری، حملات خود را علیه مواضع و اهداف رژیم صهیونیستی در شمال سرزمینهای اشغالی ادامه داده است. تداوم این وضعیت نشان میدهد که جبهه لبنان وارد مرحلهای جدید از تنش شده و با وجود مذاکرات صورتگرفته میان دولت لبنان و رژیم صهیونیستی با میانجیگری ایالات متحده آمریکا، چشمانداز روشنی برای کاهش درگیریها وجود ندارد. از اینرو، مرزهای جنوبی لبنان و شمال سرزمینهای اشغالی همچنان یکی از کانونهای اصلی بحران و بیثباتی در خاورمیانه بهشمار میرود.
جنوب لبنان بهدلیل مجاورت با سرزمینهای اشغالی و برخورداری از موقعیت ژئوپلیتیکی و امنیتی ویژه، همواره از اهمیت راهبردی فراوانی برخوردار بوده است. این منطقه در طول دهههای گذشته به یکی از اصلیترین عرصههای تقابل میان حزبالله و رژیم صهیونیستی تبدیل شده و نقش مهمی در معادلات امنیتی منطقه ایفا کرده است. در این میان، رژیم صهیونیستی همواره تلاش کرده با ایجاد مناطق حائل و امنیتی، تهدیدات ناشی از حضور نیروهای مقاومت در نزدیکی مرزهای شمالی خود را کاهش دهد. با این حال، استقرار و نفوذ گسترده حزبالله در جنوب لبنان و برخورداری این گروه از ظرفیتهای نظامی و مردمی قابل توجه، تحقق کامل این اهداف را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
بر همین اساس، به نظر میرسد تشدید عملیات نظامی رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان بیش از آنکه صرفاً واکنشی به حملات حزبالله باشد، در چارچوب راهبردی گستردهتر برای تضعیف توان نظامی این گروه و تغییر موازنه قدرت در مرزهای شمالی ارزیابی میشود. تلآویو امیدوار است از طریق افزایش فشارهای نظامی، ایجاد منطقه امنیتی و محدودکردن دامنه تحرکات حزبالله، شرایط مطلوبتری برای امنیت مرزهای شمالی و سایر اهداف مدنظر خود فراهم کند. با این حال، تجربه تاریخی نشان داده است که دستیابی به چنین اهدافی با موانع متعددی روبهروست و لزوماً به نتایج مورد انتظار منجر نخواهد شد.
در سوی دیگر، حزبالله نیز در چارچوب گفتمان مقاومت و با استناد به مقابله با اشغالگری، بر ادامه مبارزه با رژیم صهیونیستی تأکید دارد. شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله بارها اعلام کرده است که تا پایان تمامی اشکال اشغالگری، اعم از زمینی، دریایی و هوایی، مقاومت ادامه خواهد یافت و این گروه خلع سلاح را نخواهد پذیرفت. از این منظر، حزبالله تلاش میکند ضمن حفظ معادله بازدارندگی، مانع از تثبیت دستاوردهای میدانی رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان شود و هزینههای امنیتی و نظامی اقدامات این رژیم را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، به نظر نمیرسد هیچیک از طرفین آمادگی لازم برای عقبنشینی از مواضع خود را داشته باشند. از یکسو، رژیم صهیونیستی با اتکا به بعضی پیشرویهای میدانی در جنوب لبنان و بهرهبرداری سیاسی و رسانهای از آنها، به عقبنشینی سریع تمایلی نشان نمیدهد و از سوی دیگر، حزبالله نیز حفظ توان بازدارندگی و جلوگیری از تثبیت حضور نظامی رژیم صهیونیستی در مناطق مرزی را بخشی از راهبرد امنیتی خود میداند. از اینرو، تلاشهای آمریکا و دولت لبنان برای پیشبرد طرح خلع سلاح حزبالله با موانع جدی مواجه است و در شرایط کنونی چشمانداز موفقیت آن چندان روشن به نظر نمیرسد.
روی هم رفته، مجموع تحولات جاری نشان میدهد که تقابل میان حزبالله و رژیم صهیونیستی فراتر از یک درگیری مرزی محدود است و در ملاحظات امنیتی، راهبردی و ایدئولوژیک دو طرف ریشه دارد. تا زمانی که رژیم صهیونیستی بر ایجاد مناطق امنیتی و تضعیف توان نظامی حزبالله اصرار داشته باشد و حزبالله نیز خلع سلاح و پایان مقاومت را نپذیرد، احتمال تداوم تنشها و حتی گسترش درگیریها در میانمدت وجود خواهد داشت. این وضعیت نهتنها امنیت و ثبات لبنان را تحتتأثیر قرار میدهد، بلکه میتواند پیامدهای مهمی برای موازنه قدرت و معادلات سیاسی، امنیتی خاورمیانه بهدنبال داشته باشد.
انتهای پیام
