چرا تدوین برنامه جامع اصفهان به کلاف سردرگم تبدیل شد
بیش از سه سال از آغاز تدوین برنامه جامع توسعه شهری در اصفهان میگذرد، ولی آنچه مشاهده میشود، نه پیشرفت، که درجا زدن در هزارتوی چالشهای مدیریتی است.
توسعه شهری، فرآیندی تصادفی یا مبتنی بر سلیقههای لحظهای نیست؛ بلکه حاصل یک هندسه دقیق و برنامهریزی استراتژیک است. برای کلانشهری چون اصفهان که با پشتوانه تمدنی و هویتی خود، همواره قطب اثرگذار در سپهر ملی ایران بوده، داشتن برنامهای جامع نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی حیاتی برای بقا و تعالی است. برنامه جامع، در جایگاه عالیترین سند هویتی و نقشه راه توسعه، ترسیمکننده افقهای پیش رو در ابعاد زیربنایی، محیط زیستی، اقتصادی، فرهنگی و کالبدی است؛ اما اکنون، بیش از سه سال از آغاز مسیر تدوین این سند حیاتی در اصفهان میگذرد و آنچه مشاهده میشود، نه پیشرفت، که درجا زدن در هزارتوی چالشهای مدیریتی است.
چرا سند توسعه اصفهان به چنین سرنوشتی دچار شده است؟ پاسخ را باید در پیچوخم تصمیمهای مدیریتی جست. اصفهان امروز با گرهای کور در تعیین حریم، محدوده و نقشه توسعه شهر مواجه است؛ موضوعی که در ادبیات شهرسازی، از حساسترین و راهبردیترین مباحث محسوب میشود. تعیین نادرست یا غیرکارشناسی حریم و محدوده میتواند شهر را به شکلی کاریکاتوری رشد دهد؛ بهگونهای که توازن میان جمعیت، خدمات و زیرساختها به هم بخورد و توسعهای ناپایدار و آسیبزا جایگزین مدیریت هوشمند شود.
به نظر میرسد، اختلافنظرهای بخشی و منطقهای، در کنار ناکارآمدی مجریان و فقدان ارادهای واحد برای عبور از منافع کوتاهمدت، روند تدوین این سند را به توقف کشانده است. ضعف در اعمال قدرت مدیریت استان برای میانجیگری و همافزایی میان ذینفعان، باعث شده تا عقلانیت برنامهریزی قربانی بنبستهای مدیریتی شود. هر روز تأخیر در تصویب این سند، نه فقط اتلاف وقت، بلکه خسارتی سنگین بر پیکره آینده اصفهان است. در حالیکه شهرهای رقیب و کلانشهرهای تراز اول کشور با تکیه بر اسناد بالادستی، برای جذب سرمایه و بهینهسازی زیستبوم خود در تکاپو هستند، اصفهان در برزخ بلاتکلیفی، فرصتهای طلایی توسعه را از دست میدهد.
این وضعیت نشان میدهد که فقدان یک فرماندهی واحد و قاطع در فرآیند تدوین این سند، پاشنه آشیل مدیریت شهری اصفهان شده است. تداوم این وضعیت، اصفهان را از ریل رقابتهای ملی خارج میکند و در شیبی تند از عقبماندگی در مقایسه با سایر شهرها قرار خواهد داد.
برای برونرفت از این بنبست، انتظار میرود استاندار اصفهان در مقام عالیترین مقام اجرایی استان، با اتخاذ رویکردی قاطعانه، فراتر از تعارفات معمول و بخشینگریها، مدیریت پرونده را بهدست گیرد. این ورود قاطعانه، در کنار نقشآفرینی مطالبهگرانه و تخصصی شورای اسلامی شهر اصفهان، میتواند قفل تدوین سند را بشکند.
تدوین برنامه جامع اصفهان، آزمونی بزرگ برای مدیریت استان است؛ آزمونی که نتیجه آن، سند تمدنسازی برای آیندگان یا مُهر تأیید بر ناکارآمدی زمانه خواهد بود. زمان برای اصفهان بهسرعت در حال گذر است؛ آیا مدیران ما پیش از آنکه این تأخیر راهبردی به خسارتی جبرانناپذیر تبدیل شود، در مدار عملگرایی قرار خواهند گرفت؟ اصفهان، شایسته چیزی فراتر از بلاتکلیفی است.
محمد قطبی
انتهای پیام
