اندیشه حسینی؛ نسخه‌ای برای رهایی از یأس و غرور

حجت‌الاسلام والمسلمین محسن بختیاری مدیر پژوهش مؤسسه فرهنگی قرآنی وحی و عترت در پاسخ به اینکه نسبت میان احساس خوشبتی و مکتب حسینی چگونه است، اظهار کرد: اگر ما هر روز این واقعیت را در زندگی خود مرور و تمرین کنیم که حسینی بیندیشیم و عمل کنیم، به مرور احساس خوشبختی به ما دست می‌دهد.

وی در تبیین مفهوم «مدیریت حسینی» گفت: مدیریت حسینی یعنی وقتی کاری انجام می‌دهید، آن را درست و دقیق ارزیابی کنید؛ گاهی با نگاه ریزبینانه و گاهی با رویکردی کلان و راهبردی. این نوع مدیریت، انسان را از افتادن در دام ناامیدی یا غرور بازمی‌دارد؛ در این صورت اگر خسته شوید، اجازه نمی‌دهید یأس بر شما غلبه کند و اگر موفق شوید، موفقیت را از خدا می‌بینید و یقین دارید که امام زمان(عج) به شما اذن توفیق داده است.

مدیر پژوهش مؤسسه وحی و عترت با استناد به روایتی از امام رضا(ع) تصریح کرد: براساس این روایت ارزشمند، مؤمن کارهای نیک خود را بسیار کوچک می‌بیند و گاه اصلاً نمی‌بیند. این همان مدیریت عواطف و احساسات است؛ مؤمن نه اجازه می‌دهد غرور، اوج کاذب به او بدهد و نه اجازه می‌دهد ناهمواری‌های زندگی، او را به یأس و قهر بکشاند. او باور دارد که خدای بزرگ، مسیرش را روشن می‌کند.

مدیریت حسینی؛ عقلانیت و مدیریت عاطفی و انگیزه آفرینی دائمی

بختیاری اظهار کرد: در پس این عقلانیت و مدیریت عاطفی، انسان حسینی به مأموریت خویش پی می‌برد و می‌داند که نقشش در سپاه بزرگ امام زمان(عج)، هرچند کوچک باشد، اما اگر درست ایفا نشود، دیگر نقش‌های بزرگتر نیز به ثمر نخواهند رسید، چراکه همه اجزای این جورچین الهی، در کنار یکدیگر معنا می‌یابند.

بختیاری در پاسخ به اینکه مدیریت حسینی چگونه موجب انگیزه‌آفرینی دائمی بر زندگی انسان می‌شود، گفت: یکی از نکات شگفت‌انگیز در مدیریت حسینی، انگیزه‌آفرینی دائمی و حلاوتی است که بر زندگی فرد حاکم می‌شود. اما این سؤال پیش می‌آید که چگونه دستورات دینی که گاه با نگاه اول، محدودیت‌هایی مانند «نخور، نپوش، انجام نده» ایجاد می‌کنند، می‌توانند زندگی را شیرین کنند.

دین اسلام؛ منشأ حلاوت عمیق، مستمر و واقعی

وی ادامه داد: پاسخ را باید در تعریف متفاوت شیرینی جست‌وجو کرد. اسلام به ما چارچوبی می‌دهد که در پس آن، به شیرینی عمیق، مستمر و واقعی دست می‌یابیم. به‌طور نمونه، پزشکان ثابت کرده‌اند که اگر مطابق توصیه پیامبر اکرم(ص) «یک لقمه پیش از احساس سیری، دست از غذا بکشید»، معده با آرامش بیشتری غذا را هضم می‌کند و لذت خوردن دوچندان می‌شود.

مدیر پژوهش مؤسسه وحی و عترت تأکید کرد: دین اسلام، به‌ویژه مکتب حسینی، یک کلاس بسیار عالی از شیرینی‌هایی که در مکاتب مادی و غربی یافت نمی‌شود را به ما نشان داده است. پیاده‌روی اربعین، با همه سختی‌ها، یک نمونه عینی است؛ جایی که موکب‌داران با افتخار خرج می‌کنند و از خدمت لذت می‌برند، زائران با تاول پا، اشک شوق می‌ریزند و دلتنگی بازگشت، گواه بر این حلاوت است.

بختیاری با اشاره به روایتی از حضرت موسی(ع) افزود: در روایات آمده که حضرت موسی(ع) پس از 40 شب مناجات با خداوند و دریافت الواح تورات، وقتی به میان بنی‌اسرائیل بازگشت، سخنان عادی مردم برایش ناگوار بود، چراکه هنوز آهنگ شیرین کلام خداوند در گوشش طنین داشت. این یعنی طعم عبادت چنان والاست که انسان را به دلتنگی عاشقانه وامی‌دارد.

وی ادامه داد: شب عید فطر نیز مصداقی دیگر است؛ یک ماه روزه‌داری که با نظم ویژه و تلاوت قرآن همراه است، همه را دلتنگ خود می‌کند. این جنس شیرینی، از جنس لذت‌های مادی زودگذر نیست؛ بلکه شیرینی است که ریشه در جان دارد.

بختیاری در پایان گفت: امام حسین(ع) بیعت را از اصحاب برداشتند و فرمودند: «هرکس می‌خواهد برود؛ چراغ‌ها را خاموش کنید تا کسی خجالت نکشد.» برخی رفتند، اما کسانی که ماندند، چنان حماسه‌ای آفریدند که تا ابد الگو هستند؛ حبیب بن مظاهر، قمر بنی‌هاشم حضرت ابوالفضل(ع) و حضرت قاسم(ع).

وی بیان کرد: در آن میان، کلام حضرت قاسم(ع) در پاسخ به عمویش امام حسین(ع)، فراتر از هر توصیفی است. وقتی فرمودند: «عموجان، شهادت در راه تو برای من از عسل شیرین‌تر است»، او به تمام بشریت نشان داد که این حلاوت، از هر لذت زمینی گواراتر است. حضرت قاسم(ع) رفت؛ اما نه مانند یک نوجوان معمولی، بلکه چون پرنده‌ای عاشق بر بالین عشق. بدنش زیر سم اسب‌ها پاره و زبانش بر لب تشنه، زنده زنده قطعه قطعه شد. این است اوج شیرینی که مدیریت حسینی به انسان هدیه می‌کند؛ شیرینی وصال و فداکاری در راه معشوق.