پژوهشکده ایران‌شناسی در فارس راه‌اندازی می‌شود

به گزارش ایکنا از فارس، بهزاد مریدی مدیرکل میراث فرهنگی،  گردشگری و صنایع دستی استان فارس، امروز، 20 تیرماه در آیین امضای تفاهم‌نامه همکاری با دانشگاه هنر شیراز با تأکید بر ضرورت پژوهش‌محوری در تصمیم‌گیری‌های اجرایی گفت: هیچ برنامه‌ای بدون پشتوانه علمی و پژوهشی نمی‌تواند به نتایج پایدار برسد و اعتقاد ما بر این است که مسیر توسعه میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی باید بر پایه مطالعات تخصصی و ظرفیت دانشگاه‌ها استوار باشد.

وی با اشاره به فاصله موجود میان حوزه پژوهش و اجرا افزود: در بسیاری از موارد پژوهشگران دستاورد‌های ارزشمندی تولید می‌کنند، اما این یافته‌ها کمتر در فرآیند‌های اجرایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از سوی دیگر، دستگاه‌های اجرایی نیز به‌دلیل محدودیت‌های مختلف کمتر از ظرفیت‌های علمی بهره می‌برند. هدف از این تفاهم‌نامه، ایجاد سازوکاری مؤثر برای کاهش این فاصله و تبدیل پژوهش‌های علمی به برنامه‌های کاربردی است.

مدیرکل میراث فرهنگی فارس با بیان اینکه‌ ایده تأسیس پژوهشکده ایران‌شناسی حاصل ماه‌ها گفت‌وگو و هم‌اندیشی میان اداره‌کل، دانشگاه هنر شیراز و جمعی از استادان و پژوهشگران است، گفت: این پژوهشکده با رویکردی میان‌رشته‌ای به مطالعه هویت ایرانی، میراث مادی و معنوی و ظرفیت‌های فرهنگی کشور خواهد پرداخت و تلاش می‌کند از طریق پژوهش‌های کاربردی، زمینه حفاظت پویا از آثار تاریخی، توسعه گردشگری فرهنگی و تقویت اقتصاد میراث را فراهم کند.

مریدی تصریح کرد: براساس مفاد تفاهم‌نامه، پژوهشکده ایران‌شناسی فعالیت خود را در قالب پنج گروه تخصصی شامل «باستان‌شناسی و میراث مادی»، «معماری، مرمت، شهرسازی و احیای کاربری»، «هنر و صنایع‌ دستی»، «مردم‌شناسی،  زبان‌شناسی و مطالعات هویت» و «مدیریت میراث، اقتصاد گردشگری و برندینگ» دنبال خواهد کرد. این گروه‌ها مأموریت دارند ضمن تولید دانش تخصصی، راهکار‌های اجرایی برای حفاظت از میراث، معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و توسعه گردشگری ارائه دهند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان فارس افزود: یکی از مهم‌ترین اهداف این پژوهشکده، خروج از رویکرد حفاظت صرف و حرکت به‌سوی صیانت پویا از میراث‌ فرهنگی است؛ رویکردی که در آن حفاظت از آثار تاریخی با توسعه گردشگری، سرمایه‌گذاری، تولید محتوای فرهنگی و ارتقای کیفیت زندگی جوامع محلی پیوند می‌خورد.

تشکیل شورای راهبردی مشترک 

مریدی همچنین از تشکیل شورای راهبردی مشترک میان اداره‌کل میراث فرهنگی و دانشگاه هنر شیراز خبر داد و گفت: این شورا مسئول سیاست‌گذاری، هدایت، نظارت و ارزیابی فعالیت‌های پژوهشکده خواهد بود و از ظرفیت اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و متخصصان حوزه‌های مختلف برای پیشبرد اهداف آن استفاده خواهد کرد.

در ادامه این مراسم، ستار خالدیان رئیس دانشگاه هنر شیراز نیز با استقبال از شکل‌گیری این همکاری مشترک، تأسیس پژوهشکده ایران‌شناسی را ظرفیتی ارزشمند برای گسترش ارتباط دانشگاه با دستگاه‌های اجرایی دانست.

وی گفت: پژوهشکده‌های خودگردان، ساختاری منعطف برای اجرای پروژه‌های پژوهشی و همکاری با دستگاه‌های مختلف فراهم می‌کنند و می‌توانند از ظرفیت استادان، پژوهشگران و متخصصان دانشگاه‌های گوناگون بهره ببرند. این ویژگی موجب می‌شود پروژه‌های علمی با سرعت و کارآمدی بیشتری اجرا شوند و پاسخگوی نیاز‌های واقعی دستگاه‌های اجرایی باشند.

رئیس دانشگاه هنر شیراز افزود: این پژوهشکده علاوه بر اجرای طرح‌های پژوهشی، امکان برگزاری دوره‌های آموزشی،  همایش‌های علمی، انتشار مجلات تخصصی، همکاری با مراکز علمی داخلی و بین‌المللی و جذب مشارکت نهاد‌های مختلف را خواهد داشت و می‌تواند به یکی از قطب‌های علمی حوزه ایران‌شناسی و میراث‌ فرهنگی در کشور تبدیل شود.

خالدیان با تأکید بر ظرفیت‌های منحصر به‌فرد استان فارس در حوزه میراث‌ فرهنگی اظهار کرد: وجود آثار جهانی، محوطه‌های تاریخی، تنوع فرهنگی و پیشینه تمدنی استان، ضرورت بهره‌گیری از دانش تخصصی و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای را بیش از پیش آشکار می‌کند و این همکاری مشترک می‌تواند الگویی موفق برای تعامل میان دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی در سطح کشور باشد.

انعقاد تفاهم‌نامه همکاری

بنابر این گزارش، در پایان این مراسم، تفاهم‌نامه همکاری مشترک میان اداره‌کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان فارس و دانشگاه هنر شیراز با هدف تأسیس پژوهشکده خودگردان ایران‌شناسی و توسعه همکاری‌های علمی، پژوهشی و اجرایی به امضای طرفین رسید.

این تفاهم‌نامه با امضای بهزاد مریدی مدیرکل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان فارس و ستار خالدیان رئیس دانشگاه هنر شیراز، منعقد شد و زمینه‌ساز شکل‌گیری یک مرکز میان‌رشته‌ای در حوزه پژوهش، آموزش و اجرای طرح‌های مرتبط با میراث‌ فرهنگی، هویت ایرانی و توسعه گردشگری خواهد بود.

براساس مفاد این تفاهم‌نامه، پژوهشکده «ایران‌شناسی» با رویکردی نوین و میان‌رشته‌ای فعالیت خود را آغاز خواهد کرد و مأموریت آن بازخوانی هویت ایرانی از منظر میراث مادی و معنوی، تولید دانش کاربردی، توسعه پژوهش‌های علمی و ارائه راهکارهای تخصصی برای حفاظت، احیا و بهره‌برداری پایدار از ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی کشور است.

این پژوهشکده فعالیت‌های خود را در قالب پنج گروه تخصصی شامل باستان‌شناسی و میراث مادی، معماری، مرمت، شهرسازی و احیای کالبدی، هنر و صنایع‌ دستی، مردم‌شناسی، زبان‌شناسی و مطالعات هویت، و مدیریت میراث، اقتصاد گردشگری و برندینگ ساماندهی خواهد کرد تا با بهره‌گیری از توان علمی دانشگاه و ظرفیت‌های اجرایی اداره‌کل میراث‌ فرهنگی، زمینه اجرای پروژه‌های پژوهشی و کاربردی را فراهم کند.

از مهم‌ترین اهداف این همکاری می‌توان به توسعه دانش ایران‌شناسی، ارتقای کیفیت پژوهش‌های میراث‌ فرهنگی، تقویت ارتباط دانشگاه با بخش اجرا، توسعه پژوهش‌های کاربردی در حوزه مرمت، مستندسازی و مردم‌شناسی، تربیت نیروی انسانی متخصص، تولید محتوای علمی و فرهنگی، ارتقای کیفیت گردشگری فرهنگی و معرفتی و فراهم‌سازی بسترهای مناسب برای سرمایه‌گذاری متوازن در حوزه میراث‌ فرهنگی و گردشگری اشاره کرد.

براساس این تفاهم‌نامه، اداره‌کل میراث‌ فرهنگی فارس ضمن حمایت از اجرای طرح‌های پژوهشی و مرمتی، زمینه دسترسی پژوهشگران به اسناد، آرشیوها و محوطه‌های تاریخی را در چارچوب ضوابط قانونی فراهم می‌کند و دانشگاه هنر شیراز نیز با بهره‌گیری از ظرفیت اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی، مسئولیت تدوین استانداردهای علمی، اجرای پژوهش‌های تخصصی، انتشار دستاوردهای علمی و برگزاری دوره‌های آموزشی و توانمندسازی را بر عهده خواهد داشت.

مطابق این تفاهم‌نامه، پژوهشکده «ایران‌شناسی» با هدف حرکت به‌سوی خودگردانی مالی، بخشی از منابع مورد نیاز خود را از طریق اجرای پروژه‌های پژوهشی، ارائه خدمات مشاوره‌ای، برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های تخصصی، انتشار آثار علمی، توسعه گردشگری معرفتی و جذب حمایت‌های پژوهشی و مشارکت‌های قانونی تأمین خواهد کرد.

همچنین تشکیل شورای راهبردی مشترک برای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، نظارت بر اجرای فعالیت‌ها و ارزیابی عملکرد پژوهشکده از دیگر محورهای این تفاهم‌نامه است. این شورا با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و مدیریتی دو طرف، مسیر تحقق اهداف پژوهشکده را هدایت خواهد کرد.

تفاهم‌نامه همکاری میان اداره‌کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی فارس و دانشگاه هنر شیراز به مدت پنج سال اعتبار دارد و تمدید آن با توافق طرفین و براساس ارزیابی عملکرد پیش‌بینی شده است.