در شرایط کنونی جامعه، از میان سنن الهی، سنت نصرت الهی بیش از پیش مورد توجه و محل گفتوگو در محافل اجتماعی قرار گرفته؛ سنتی که در دو آیه قرآن بهصراحت از آن یاد شده است: «وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ؛ خداوند کسانی را که یاری او کنند، یاری میکند.» (سوره حج، آیه ۴۰) و نیز آیه ۷ سوره محمد که چنین میفرماید: «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ؛ اگر خدا را یاری کنید، شما را یاری میکند.» رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای نیز بیش از یکصد بار به این دو آیه در بیانات خود اشاره فرمودهاند که نشان از جایگاه راهبردی این سنت الهی در سامانه فکری ایشان دارد. در شماره قبل، مفهوم نصرت و مراتب آن تبیین شد و اکنون عرصهها و مصادیق نصرت الهی.
رهبر شهید انقلاب بر این باور بودند که هرچند نصرت دین خدا در سیاق آیات و روایات، اغلب در عرصه نظامی و میدان نبرد با دشمنان دین مطرح شده، ولی این مفهوم فقط به این عرصه محدود نمیشود و نیازمند تلاش فکری، علمی و فرهنگی نیز هست. به عبارت دیگر، مؤمنان باید در عرصههای گوناگون اجتماعی، سیاسی و فرهنگی حضور فعال داشته باشند و برای اعتلای دین خدا بکوشند. (بیانات در دیدار با کارگزاران نظام در 1386/01/17) ازاینرو، ایشان نصرت دین خدا را مفهومی جامع و فراگیر معرفی میکنند که نیازمند تلاش در همه عرصههای زندگی است.
بیشتر بخوانید:
این گستردگی، در برداشت رهبر شهید از کارکرد دین و معنای بندگی ریشه دارد؛ دین را برای سوقدادن مردم به سمت عبودیت میدانند و عبودیت را منحصر در عبادات فردی نمیبینند، بلکه شامل عمل جامعه، اقتصاد، سیاست و موضعگیریهای سیاسی نیز میشود. (بیانات در دیدار با علما و روحانیون در 1376/10/03) ایشان در جایی دیگر اضافه میکنند که نصرت هر چیزی بهحسب خودش است؛ یعنی «نصرت در عرصه فرهنگی، به معنای نصرت فرهنگی است؛ نصرت در عرصه نظامی، به معنای نصرت نظامی است.»
با توجه به اینکه در اندیشه قائد شهید، نصرتکردن خدا بهمعنای سعی در تحقق اراده تشریعی الهی در زمین است، نصرت جمهوری اسلامی بزرگترین مصداق یاری خدا در عرصه سیاسی و اجتماعی خواهد بود؛ چون بزرگترین هدف جمهوری اسلامی، زمینهسازی برای اجراییشدن اسلام روی زمین است. ایشان بر این عقیده بودند: «هر کسی که جمهوری اسلامی را به هر شکلی نصرت کند، إِنْ تَنْصُروا اَللَّهَ است؛ خدا را نصرت کرده است.» (بیانات در دیدار با نیروی هوایی ارتش در 1394/11/19)
رهبر شهید در بیاناتی، مصادیق یاری و نصرت نظام جمهوری اسلامی را صراحتاً تشریح کردند. ایشان مهمترین مصادیق یاری نظام جمهوری اسلامی در عرصه سیاسی را چنین بیان کردهاند: تلاش برای حفظ عزت و آبروی ملت ایران، مجاهدت برای اقتدار ملت ایران و امت اسلامی و مجاهدت برای وحدت اسلامی. رهبر شهید این مصادیق را در عرصه فرهنگی و اجتماعی نیز چنین برشمردهاند: اعتلای فرهنگ، سلامت محیط اخلاقی، سلامت محیط خانوادگی، تکثیر نسل و تربیت نسل جوان آماده برای اعتلای کشور و همگانیکردن اخلاق اسلامی. مهمترین مصادیق در عرصه اقتصادی نیز از منظر ایشان، رونقدادن به اقتصاد و تولید و استقرار عدالت قضایی و اقتصادی است. در عرصه علمی نیز گسترش علم و فناوری از مهمترین مصادیق است. (بیانات در حرم رضوی در 1394/01/01)
دیگر مصادیق نصرت دین الهی در عرصه سیاسی و اجتماعی، سرگرمنشدن صرف به زندگی شخصی و تمایل برای حضور در صحنه و کار برای انقلاب است و اینکه همه اقشار جامعه، از کشاورز تا تاجر و از دانشآموز تا استاد دانشگاه، دغدغه مشارکت در حل مسائل کشور و انقلاب را داشته باشند. ایشان در این خصوص میفرمایند: «اگر این نظام اسلامی، مردم را از دست بدهد، مردم بیتوجه و دلسرد شوند، ایمانشان سست شود، به فکر زندگی شخصی خودشان بیفتند، هرکسی بگوید ما چندسال در خدمت انقلاب بودیم، دیگر بس است، برویم سراغ کارمان، تاجر برای تجارت خود، کاسب برای کسب خود، زارع برای زراعت خود، دانشجو و طلبه برای درس خود و آن یکی برای تبلیغ خود ارزش بیشتری قائل شوند، مسائل کشور و انقلاب آسیبپذیر است.»
رهبر شهید، حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای نصرت خداوند را شامل امدادهای مادی و معنوی میدانستند و بهمنظور عینیسازی این مفهوم، از تمثیلی زیبا بهره میبردند: «نصرت خدای متعال گاهی بهصورت امدادهای مادی است؛ مثل اینکه شما در جنگی، با دشمن قویتری روبهرو هستید و با همه ناتوانیهایی که دارید، بر او پیروز میشوید. این، نصرت خداست. گاهی هم نصرت، معنوی است؛ یعنی خدای متعال به شما روحیه مقاومت، ایستادگی، امید و توکل میدهد. گاهی هم نصرت الهی این است که حریف شما دچار اشتباه محاسباتی میشود و راه را اشتباه میرود.»
بنابراین، نصرت الهی هم شامل کمکهای مادی است و هم شامل یاریهای معنوی که گاه از مسیرهای غیرمنتظره ظهور میکنند و بر قدرت تشخیص دشمن تأثیر میگذارند.
امام شهید با هدف عینی و ملموسکردن امداد الهی در عصر حاضر، به نمونههایی اشاره میکنند که دست نصرت خداوند در آنها بهعینه دیده میشود. از منظر ایشان، برپایی نظام جمهوری اسلامی ایران یکی از مصادیق نصرت الهی است؛ زیرا در دنیای مادی معاصر که تحت سیطره ابرقدرتهاست و قدرتهای منحرف میکوشند اسلام و معارف اسلامی را سرکوب کنند، شکلگیری نظامی اسلامی در نقطهای که بیشترین نفوذ عوامل قدرتآفرین را دارد، جز با نصرت الهی به دست نمیآید. (بیانات در دیدار با مسئولان نظام در 1393/04/16)
چند نمونه دیگر از مظاهر نصرت الهی از نگاه ایشان عبارت است از پیروزی در جنگی که صدام به ملت ایران تحمیل کرد و همه صاحبنظران، تحلیلگران و نخبگان، بهاستثنای عدهای اندک، صدام را پیروز و ایران را شکستخورده پیشبینی میکردند (بیانات در دیدار با اعضای بیت رهبری در 1388/05/18)، ایستادگی غزه با وجود محاصره کامل، سقوط رژیم خائن و فاسد حسنی مبارک، پدیدآمدن موج پرقدرت بیداری اسلامی در منطقه، برافتادن پرده نفاق و تزویر از چهره آمریکا، انگلیس و فرانسه و تنفر روزافزون ملتهای منطقه از آنان و گرفتاریهای رژیم صهیونیستی از مشکلات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی داخلی تا انزوای جهانی و انزجار عمومی حتی در دانشگاههای اروپایی. (بیانات در کنفرانس حمایت از انتفاضه فلسطین در 1390/07/09)
انتهای پیام