
آیین گرامیداشت بیستوهفتمین سالگرد رحلت استاد علی صفایی حائری (عین. صاد)، چهارشنبه ۳۱ تیرماه، ساعت ۱۶ در محل حوزه هنری انقلاب اسلامی برپا میگردد. در این رویداد علمی و فرهنگی، افزون بر پاسداشت مقام علمی و معنوی استاد صفایی حائری، از کتاب جدید ایشان با عنوان «اقتصاد فراموششده؛ نگرشی نو به نظام اقتصادی اسلامی» رونمایی خواهد شد.
به همین مناسبت، سرویس اندیشه گفتوگویی با حجتالاسلام سیدعباس لاجوردی مدیر انتشارات لیلهالقدر که ناشر آثار استاد صفایی حائری است انجام داده که در این گفتوگو به رویکردهای فکری و اقتصادی این اندیشمند پرداخته شد. در ادامه مشروح آن را میخوانیم:
ایکنا - با توجه به اینکه آیین گرامیداشت و بیستوهفتمین سالگرد استاد علی صفایی حائری چهارشنبه برگزار میشود، بفرمایید این همایش با چه هدف و برگزار شده است؟
هدف اصلی این همایش، صرفاً بزرگداشت یک شخصیت علمی نیست؛ بلکه بازخوانی اندیشهای است که امروز بیش از گذشته میتواند در پاسخ به مسائل فرهنگی، تربیتی و اجتماعی جامعه نقشآفرین باشد. استاد صفایی از متفکرانی بود که دین را به صورت یک منظومه منسجم برای تربیت انسان و اداره جامعه معرفی میکرد و به همین دلیل آثار ایشان همچنان مورد توجه نسل جوان قرار دارد.
ایکنا - استاد صفایی را اگر بخواهید برای مخاطبانی که کمتر با ایشان آشنا هستند معرفی کنید، چه خواهید گفت؟
استاد صفایی حائری متولد سال ۱۳۳۰ و از شاگردان برجسته حوزه علمیه بود که در سال ۱۳۷۸ و در سن ۴۸ سالگی، در مسیر سفر به مشهد مقدس، دار فانی را وداع گفت. ایشان در کنار دستیابی به مرتبه اجتهاد در سنین جوانی، سالها به تدبر در قرآن، نهجالبلاغه و روایات اهلبیت(ع) پرداخت و از همان دوران جوانی آثار ارزشمندی همچون رشد، صراط و مسئولیت و سازندگی را تألیف کرد که نشاندهنده عمق علمی و پختگی فکری ایشان است.

ایکنا - وجه تمایز اندیشه استاد صفایی را در چه میدانید؟
مهمترین ویژگی اندیشه ایشان، نگاه نظاممند به دین است. استاد صفایی معتقد بود دین مجموعهای از احکام پراکنده نیست، بلکه یک منظومه هماهنگ است که نظام تربیتی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، حقوقی و اقتصادی را در بر میگیرد. این نگاه سالها پیش از آنکه مباحث «فقه نظامها» در فضای علمی کشور مطرح شود، در آثار ایشان به روشنی دیده میشود.
ایکنا - بسیاری از شاگردان استاد، از نقش تربیتی ایشان سخن گفتهاند. این ویژگی چه جایگاهی در زندگی ایشان داشت؟
استاد صفایی تنها نویسنده و مدرس نبود؛ او پیش از هر چیز یک مربی بود. تلاش میکرد آنچه میگوید، ابتدا در زندگی خود محقق سازد و سپس به دیگران منتقل کند. حضور مستمر در کنار جوانان، ارتباط صمیمی با آنان و اهتمام به تربیت عملی، باعث شد مکتب ایشان حتی پس از رحلت نیز در میان شاگردان و علاقهمندان استمرار پیدا کند.
ایکنا - امروز از میراث علمی استاد چه میزان در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است؟
در زمان رحلت استاد، حدود ۳۵ عنوان کتاب از ایشان منتشر شده بود؛ اما بخش قابل توجهی از مباحث علمی ایشان به صورت جلسات و نوارهای صوتی باقی مانده بود. طی سالهای گذشته، مؤسسه لیلةالقدر با تدوین و انتشار این آثار، تعداد کتابهای استاد را به بیش از ۷۵ عنوان رسانده است و این مسیر همچنان ادامه دارد.
ایکنا - به نظر شما چرا اندیشه استاد صفایی همچنان برای نسل امروز جذاب است؟
ایشان به پرسشهای واقعی انسان معاصر پاسخ میدهد. نسل امروز به دنبال دینی است که بتواند مسائل زندگی را حل کند و استاد صفایی دقیقاً با همین رویکرد سخن گفته است. استقبال گسترده مخاطبان از آثار ایشان و حضور حدود ۳۵۰ هزار نفر در رسانههای مرتبط با اندیشه استاد، نشان میدهد این مکتب همچنان زنده و اثرگذار است.

ایکنا - یکی از بخشهای همایش، رونمایی از کتاب «اقتصاد فراموششده» است. این کتاب چه ویژگیهایی دارد؟
اقتصاد فراموششده در حقیقت تبیینی از نظام اقتصادی اسلام بر اساس منظومه فکری استاد صفایی است. کتاب از مسئله بنیادین «فقر» آغاز میکند، رویکرد مکاتب اقتصادی رایج را در مواجهه با این مسئله بررسی میکند و نشان میدهد که نظام اقتصادی اسلام، با نگاهی متفاوت، ظرفیت حل ریشهای این چالش را دارد. این اثر میتواند برای پژوهشگران حوزه اقتصاد اسلامی و همچنین مدیران و سیاستگذاران، اثری راهگشا باشد.
ایکنا - آیا اندیشه استاد صفایی را میتوان در مواجهه با مسائل امروز کشور نیز کارآمد دانست؟
قطعاً همینطور است. امروز جامعه ما در حوزه تربیت، اخلاق، فرهنگ، حکمرانی و اقتصاد با پرسشهای مهمی روبهروست. استاد صفایی در همه این عرصهها، بر پایه قرآن و معارف اهلبیت(ع)، نظامی منسجم و کاربردی ارائه میکند. از نظام تربیتی و اخلاقی گرفته تا تبیین نظام سیاسی اسلام و ارائه مبانی نظام اقتصادی، همه نشان میدهد که آثار ایشان صرفاً متعلق به گذشته نیست، بلکه میتواند برای امروز و آینده نیز الهامبخش باشد.
ایکنا - در پایان اگر نکتهای باقی مانده، بفرمایید.
امیدواریم این همایش گامی برای معرفی هرچه بیشتر اندیشه استاد صفایی حائری باشد. باور ما این است که جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به اندیشههای عمیق، منسجم و تربیتمحور نیاز دارد و آثار استاد میتواند سهم مهمی در این مسیر ایفا کند. همچنین امیدواریم با حمایت بیشتر مراکز علمی و فرهنگی، روند انتشار و تبیین آثار باقیمانده ایشان با سرعت بیشتری ادامه یابد تا این میراث ارزشمند در اختیار نسلهای آینده قرار گیرد.