یک پژوهشگر دینی:
زیارت اربعین زائر را از شور دینی به شعور میرساند
محمدرضا نوری کوهبنانی با بیان اینکه زیارت اربعین برنامهای تربیتی و جهتبخش برای سبک زندگی مؤمنانه است، گفت: فلسفه قیام سیدالشهدا(ع) در این زیارت، نجات بشریت از حیرت ضلالت و جهالت توصیف شده است؛ مسیری که زائر را از شور دینی به شعور میرساند.
محمدرضا نوری کوهبنانی، پژوهشگر حوزه دین، در گفتوگو با ایکنا از خراسان رضوی با تشریح ابعاد معرفتی و تربیتی متن زیارت اربعین اظهار کرد: زیارت اربعین تنها مجموعهای از سلامها و عبارات عاطفی نیست، بلکه متنی معرفتی و جهتبخش است که حقیقت قیام امام حسین(ع)، مرزبندی جبهه حق و باطل، جایگاه امام و مسئولیت زائر در برابر خدا، جامعه و تاریخ را ترسیم میکند.وی با اشاره به اهمیت مقصدشناسی در زیارت افزود: حرکت مؤمنانه در مسیر اربعین از مقصدشناسی آغاز میشود؛ چراکه انسان مؤمن باید بداند به کجا میرود. در فرازهای آغازین زیارت، امام حسین(ع) با عناوینی همچون «ولیالله»، «حبیبالله»، «خلیلالله» و «صفیالله» معرفی میشود تا نشان دهد مقصد نهایی این حرکت، رسیدن به حقیقت، عدالت، کرامت و آزادگی الهی است.
نوری کوهبنانی با تأکید بر اینکه معرفت امام، شور دینی را به شعور و انتخاب آگاهانه تبدیل میکند، گفت: امام حسین(ع) در منطق زیارت اربعین، تنها مظلوم کربلا نیست، بلکه حجت خدا، وارث انبیا و معیار تشخیص حق از باطل است.
وی با استناد به فراز «وَبَذَلَ مُهْجَتَهُ فِيكَ لِيَسْتَنْقِذَ عِبَادَكَ مِنَ الْجَهَالَةِ وَحَيْرَةِ الضَّلَالَةِ» تصریح کرد: فلسفه اصلی قیام عاشورا، نجات انسانها از سرگردانی در گمراهی و تاریکی نادانی است. جهالت در این منظومه فکری، صرفاً به معنای ناآگاهی نیست، بلکه ناتوانی در تشخیص حقیقت از فریب و غلبه هواهای نفسانی را نیز شامل میشود.
این پژوهشگر دینی درباره عوامل سقوط جبهه مقابل امام حسین(ع) بیان کرد: جبهه باطل لزوماً از افراد بیاعتقاد تشکیل نشده بود؛ بلکه عافیتطلبی، دنیاطلبی، ترس از دست دادن موقعیت، سکوت در برابر ظلم و ترجیح منافع شخصی بر حق، سبب شد تا کسانی که ادعای دینداری داشتند، در زمان آزمون عملی در برابر امام زمان خود بایستند.
وی با اشاره به فراز «فَمَعَكُمْ مَعَكُمْ لَا مَعَ عَدُوِّكُمْ» بر لزوم موضعگیری و مرزبندی روشن زائران تأکید کرد و افزود: تعهد زائر به همراهی با جبهه حق و برائت از باطل، نیازمند موضعگیری قاطع است، با این حال این مرزبندی هرگز نباید به نفرتپراکنی، تکفیر یا خشونت کلامی آلوده شود، بلکه باید همواره با تقوا، ادب، عدالت و پرهیز از ظلم همراه باشد.
نوری کوهبنانی به تبیین سطوح پیوند با امام پرداخت و اظهار کرد: با استناد به فرازهای «وَقَلْبِي لِقَلْبِكُمْ سِلْمٌ، وَأَمْرِي لِأَمْرِكُمْ مُتَّبِعٌ، وَنُصْرَتِي لَكُمْ مُعَدَّةٌ»، محبت به اهلبیت(ع) باید در سه عرصه قلب، رفتار و مسئولیت اجتماعی تجلی یابد. این پیوند سه بعدی نشان میدهد که ارادت به امام باید از یک احساس درونی به سبک زندگی و آمادگی برای یاری جبهه حق تبدیل شود.
وی فرهنگ خدمت را از دیگر جلوههای برجسته اربعین برشمرد و تصریح کرد: خدمت به مردم حاشیه مکتب حسینی نیست، بلکه یکی از نشانههای فهم حقیقی آن است. این خدمترسانی در قالبهایی چون میزبانی کریمانه، بخشندگی، امانتداری، یاری نیازمندان، حفظ حرمت انسانها و حتی رفتارهای رسانهای مسئولانه مانند پرهیز از انتشار دروغ و شایعه خود را نشان میدهد.
نوری کوهبنانی در پایان با تأکید بر لزوم امتداد پیام اربعین در تمام روزهای سال گفت: بازگشت زائر از این سفر معنوی نباید بهمعنای پایان عهد و پیمان باشد. اربعین فراتر از یک مناسبت تقویمی، برنامهای مداوم برای عبور از بیپناهی فکری به بصیرت، از دنیاپرستی به آزادگی و از محبت زبانی به وفاداری عملی در ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی است.
انتهای پیام 
