تحلیل ابعاد تاریخی و الهی هجرت امام رضا(ع)؛ از چالش‌های سیاسی تا پیام‌های غیبی

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدرضا جزایری، عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه لرستان در گفت‌وگو با ایکنا از لرستان اظهار کرد: اگر بخواهیم درباره افعال محوری معصومان همچون عاشورای اباعبدالله(ع)، صلح امام حسن(ع) و هجرت امام رضا(ع) سخن بگوییم، نباید این افعال را صرفاً با نگاه ظاهری بررسی کنیم؛ چرا که بسیاری از اسرار پنهان این حرکات برای ما روشن نیست.

وی با بیان اینکه هر حرکت امام معصوم در پیوند با مأموریت و فرمان الهی معنا پیدا می‌کند، افزود: اگر این جنبه را نادیده بگیریم، ممکن است نه‌تنها نتوانیم حرکت معصوم را درست بشناسیم، بلکه در فهم آن دچار خطا شویم.

جزایری به داستان حضرت موسی(ع) و حضرت خضر(ع) در قرآن اشاره کرد و گفت: حضرت موسی(ع) از ظواهر برخی اعمال حضرت خضر(ع) آگاه نبود و به همین دلیل نسبت به آن‌ها اعتراض می‌کرد؛ در حالی‌که پس از روشن شدن باطن آن افعال، حکمت کار خضر(ع) آشکار شد لذا همین مسئله درباره افعال معصومان نیز صادق است.

عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان با اشاره به حرکت امام حسین(ع) و همراهی اهل‌بیت در کربلا تصریح کرد: امروز می‌بینیم که آن حرکت تاریخی چگونه پیام عاشورا را به تاریخ رساند و مسیر حق‌طلبی را زنده نگه داشت؛ در حالی‌که در زمان خود، برخی نسبت به آن اعتراض داشتند.

وی به نحوه‌ وداع امام رضا(ع) با مدینه و قبر پیامبر(ص) اشاره کرد و گفت: حضرت رضا(ع) در هنگام خروج از مدینه، با تکرار وداع با قبر مطهر جدشان، به همه نشان دادند که این سفر نه یک انتخاب، بلکه امری تحمیلی است. ایشان خطاب به خانواده خود فرمودند برای من گریه کنید، چرا که این سفری است که بازگشت خوشی در آن نیست.

جزایری افزود: امام رضا(ع) حتی پس از ورود به مرو، در برابر اصرار مامون بر پذیرش ولایت‌عهدی، به‌صراحت منطق الهی امامت را به او گوشزد کردند که امامت، پادشاهی نیست که بتوان آن را تفویض کرد. حضرت با شرط عدم مداخله در امور حکومتی، این عنوان را پذیرفتند تا بدین طریق، نامشروع بودن دستگاه بنی‌عباس را برای همگان آشکار سازند.

دو کار استراتژیک امام رضا(ع) در جغرافیای تشیع

عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان با تأکید بر اینکه امام رضا(ع) با هوشمندی، دشمنی مأمون را به فرصتی برای تثبیت تشیع تبدیل نمود، تصریح کرد: آن حضرت دو کار بزرگ در تاریخ ایران انجام دادند، نخست آن‌که با تدبیر خود، مأمون را از ایران به بغداد گسیل داشتند و با خارج کردن مرکزیت بنی‌عباس از خراسان، مانع اصلی رشد مذهب تشیع را از میان برداشتند.

وی با اشاره به اینکه امام رضا(ع) ایران را به پایگاه و پایتخت تشیع تبدیل کردند، بیان کرد: حضور آن حضرت و به تبع آن، هجرت امام‌زادگان به اقصی‌نقاط ایران، موجب شد این سرزمین به کانون نشر معارف اهل‌بیت(ع) تبدیل شود و امروز پیوند ناگسستنی مردم این مرز و بوم را با فرهنگ ولایت رقم زد.

جزایری با اشاره به شبهه رها کردن تمدن سازی ایرانیان پس از اسلام گفت: این ادعا که ایرانیان پس از اسلام عقب افتاده‌اند، مغالطه است. تمدن‌سازی ایرانیان قبل از اسلام در بنای کاخ‌هایی چون تخت‌جمشید نمود داشت و پس از اسلام، در زمینه‌سازی برای تمدن مهدوی ظهور یافت.

ایران؛ پایگاه استراتژیک و موازنه قدرت در جهان

عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان با یادآوری اینکه امام رضا(ع) جغرافیای تشیع را به ایران گسترش داد و این ملت را متولیِ فراهم‌سازی تمدن مهدوی کرد، ادامه داد: این کار امام رضا(ع) به مراتب بزرگ‌تر و عمیق‌تر از تمدن‌های پیشین است.

وی با اشاره به پیوند میان هجرت تاریخی امام رضا(ع) و جایگاه امروز ایران گفت: امروز که با گذشت بیش از دوازده قرن روشن می‌شود که آن حضرت با حضور در ایران، زیرساخت‌های یک پایگاه قدرتمند را بنا کردند به طوری‌که امروز ایران در موازنه قدرت جهانی نقشی تعیین‌کننده دارد.

جزایری گفت: رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران فرمودند ابرقدرت‌ها نمی‌توانند در امور مهم جهانی بدون در نظر گرفتن ایران تصمیم‌گیری کنند، باید دانست که ریشه‌های این قدرت‌گیری و ایجاد این پایگاه استراتژیک، در حرکت مبارک امام رضا(ع) نهفته است.