جایگاه زن در سیره فاطمی فراتر از نقش‌های سنتی و محدودکننده است
زهره فتحی با تبیین ابعاد مختلف جایگاه زن در آموزه‌های اسلامی و با استناد به سیره مطهر حضرت فاطمه زهرا(س) گفت: نگاه به نقش زن در اسلام نباید تنها در چارچوب‌های محدودکننده و سنتی خلاصه شود، بلکه سیره ایشان نشان‌دهنده پیوند میان معنویت، دانش و کنشگری اجتماعی است.
زهره فتحی، مدرس حوزه در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان رضوی با اشاره به اینکه جوامع معاصر در مواجهه با حقوق زن، دچار نوعی سردرگمی میان الگوهای غربی و سنت‌های موروثی شده‌اند، اظهار کرد: اسلام با ورود به عرصه‌های فکری و اخلاقی، تعریف جدیدی از زن ارائه داد. در سیره حضرت زهرا(س) ما با زنی روبه‌رو هستیم که در عین حفظ اصالت‌های دینی و اخلاقی در بالاترین سطوح معرفتی و اجتماعی حضور دارد. ایشان نشان دادند که زن می‌تواند هم‌زمان هم مربی نسل و هم مبلغ دین و مدافع ارزش‌های انسانی باشد.
وی با تحلیل ریشه‌های این جایگاه در قرآن و سنت تصریح کرد: جایگاه زن در اسلام ریشه در اصل کرامت انسانی دارد. اسلام با نفی نگاه ابزاری به زن او را به‌عنوان یک موجود مستقل و دارای اراده معرفی کرده است و سیره فاطمی(س) مظهر این استقلال است، زیرا ایشان نه بر اساس نیازهای مردان، بلکه بر اساس مقتضیات کمال انسانی و عبودیت الهی عمل می‌کردند و این یعنی زن در اسلام، کنشگری است که هویت خود را از پیوند با خداوند و شناخت وظایف وجودی خود به دست می‌آورد، نه از طریق پذیرش نقش‌هایی که جامعه بر او تحمیل کرده است.
این مدرس حوزه در پاسخ به این پرسش که چگونه زنان می‌توانند میان نقش‌های خانوادگی و حضور اجتماعی تعادل برقرار کنند، با استناد به الگوی فاطمی افزود: بسیاری از چالش‌های کنونی زنان به دلیل تفکیک نادرست میان حضور در خانه و بی‌اثری در جامعه است، حال آن که در سیره مطهر حضرت زهرا(س) ما شاهد نوعی تعادل حکیمانه هستیم. ایشان در فضای خصوصی، الگوی مدیریت خانواده و تربیت فرزندان بودند، اما در فضای عمومی با فصاحت کلام و تسلط بر استدلال‌های دینی در برابر چالش‌های فکری و سیاسی ایستادگی می‌کردند.
وی بیان کرد: این تعادل حکیمانه حضرت زهرا(س) میان نقش‌های خانوادگی و حضور اجتماعی نشان می‌دهد که اسلام، حضور زن در عرصه دانش، سیاست و مدیریت را نه تنها منع نکرده، بلکه در صورت رعایت چارچوب‌های اخلاقی آن را یک ضرورت برای تکامل جامعه می‌داند.
فتحی با اشاره به نقش معرفتی حضرت زهرا(س) تأکید کرد: یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های سیره ایشان، تکیه بر دانش و برهان بود. ایشان با استفاده از قدرت بیان و استدلال‌های منطقی، جایگاه خود را در محافل علمی و اجتماعی تثبیت کردند که این الگو به زنان می‌آموزد قدرت واقعی زن در اسلام، نه در ظاهر و نه در تکیه بر دیگران، بلکه در تسلط بر دانش و توانمندی در تبیین حقیقت است. اسلام با تشویق زنان به تحصیل و یادگیری، راه را برای رسیدن به چنین جایگاهی هموار کرده است.
وی با تأکید بر ضرورت بازخوانی این الگوها در مواجهه با تئوری‌های مدرن گفت: امروزه برخی جریان‌ها سعی دارند با ارائه الگوهای افراطی یا زن را به حاشیه برانند و یا او را در مسیر از دست رفتن هویت اصیل خود قرار دهند. در مقابل سیره فاطمی(س) راه سومی را نشان می‌دهد؛ راهی که در آن زن با حفظ حیا و وقار خود به یک رکن اساسی در پیشبرد اهداف تمدنی تبدیل می‌شود. تربیت نسلی که بتواند در عصر حاضر چالش‌ها را مدیریت کند، مستلزم آن است که زنان خود را از الگوهای سیره ایشان که ترکیبی از معنویت، علم و کنشگری است، بیاموزند.
فتحی اظهار کرد: تبیین جایگاه زن در اسلام، نیازمند نگاهی جامع و فراتر از کلیشه‌هاست تا بتوان از ظرفیت‌های عظیم نهفته در سیره معصومین(ع) برای ارتقای وضعیت اجتماعی و اخلاقی زنان بهره جست.
انتهای پیام
