نکات فقهی برای زندگی
با گسترش فناوری، پرسش از جایگاه شرعی هوش مصنوعی در استعلام احکام، تشخیص قبله یا حتی تصمیمهای شخصی رو به افزایش است. از دیدگاه فقهی، بهرهگیری از ابزارهای نوین برای تسهیل امور، در صورتیکه صرفاً نقش «اطلاعرسانی و مشاوره» داشته باشند، اشکال ندارد؛ اما فتوا، تشخیص حکم شرعی یا تصمیم نهایی در امور زندگی باید بر عهده فرد مکلف و در صورت نیاز با رجوع به مرجع تقلید انجام گیرد. هوش مصنوعی میتواند ابزار یاریرسان باشد، نه جایگزین اجتهاد و مسئولیت فردی. در ادامه نظر برخی مراجع را درباره این موضوع میخوانیم.
کد خبر: ۴۳۴۸۱۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۳
نکات فقهی برای زندگی
یکی از پرسشهای رایج درباره شهدا این است که آیا با شهادت، تمام بدهیهای فرد – از جمله نفقه خانواده، مهریه همسر، یا بدهی به مردم – بخشیده میشود؟ پاسخ مراجع تقلید بر اساس احادیث معتبر این است «هر گناهی جز بدهی مالی از شهید بخشیده میشود.» به عبارت دیگر، شهادت هرچند مقام والایی است، اما دِین شخص شهید به سادگی ساقط نمیشود و باید از اموال او پرداخت گردد، مگر اینکه طلبکاران از حق خود بگذرند. در ادامه، جزئیات این حکم مهم فقهی را از نظر برخی مراجع بررسی میکنیم.
کد خبر: ۴۳۴۴۸۰۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۹
نکات فقهی برای زندگی
در وضعیتهای جنگی که امکان دسترسی به آب وجود ندارد یا به دلیل شدت سرما و احتمال بیماری استفاده از آب با خطر جدی همراه است، فقه اسلامی راهحل جایگزین برای انجام تکلیف نماز ارائه میدهد. طبق نظر مراجع، در چنین شرایط اضطراری «تیمم» به جای وضو یا غسل واجب میشود و همین عمل، طهارت لازم برای نماز را فراهم میکند. معیار اصلی، حفظ جان و پرهیز از هر آن چیزی است که سلامت انسان را تهدید کند؛ از اینرو، هرگاه استفاده از آب ممکن نباشد یا ضرر داشته باشد، تیمم نه تنها جایز بلکه وظیفه شرعی است. در ادامه نظر برخی مراجع را درباره این موضوع مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۴۲۵۰۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۵
نکات فقهی برای زندگی
مراجع تقلید تأکید میکنند که در شرایطی که بیم حمله دشمن وجود دارد و امکان برگزاری نماز به صورت معمول فراهم نیست، مکلف باید این واجب الهی را مطابق شرایط اضطرار بهجا آورد. براساس فتاوا، در چنین وضعیتهایی حفظ جان و رعایت احتیاطهای امنیتی مقدم است و شیوه ادا کردن نماز میتواند با تغییراتی سازگار با موقعیت انجام شود؛ از جمله خواندن نماز به حالت ایستاده، نشسته یا حتی اشارهای، بهگونهای که اصل تکلیف ترک نشود و امکان اقدام دشمن نیز کاهش یابد. در ادامه نظر برخی مراجع را درباره این موضوع مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۴۲۳۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۳
گاهی انسان بعد از استحمام یا در حالتی که صورت و دستها خیس است میخواهد وضو بگیرد. مراجع تقلید درباره این موضوع میگویند «وضو با بدن خیس صحیح است و خشک بودن اعضا شرط وضو نیست. اما باید دقت شود که آب وضو به قصد وضو روی اعضا جاری شود و شستن صورت و دستها درست انجام گیرد. همچنین برای مسح سر و پا، باید رطوبت از آب وضو باشد، نه از آب بیرونی». در نگاه فقها، ملاک اصلی این است که مسح با رطوبت وضو انجام شود که در ادامه نظر برخی از مراجع را دراینباره مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۳۳۵۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۳
گاهی انسان در بین وضو منصرف میشود یا شک میکند و میخواهد وضو را از ابتدا دوباره بگیرد. از نظر مراجع تقلید «رها کردن وضو و شروع دوباره اشکالی ندارد؛ اما در وضوی صحیح باید موالات رعایت شود. یعنی فاصله بین شستن صورت، دستها و مسحها نباید آنقدر طول بکشد که وضو از حالت پیوستگی خارج شود. اگر موالات به هم بخورد یا اعضا خشک شود، باید وضو را از ابتدا انجام داد». در نگاه فقها، ملاک اصلی، حفظ ترتیب و پیوستگی در وضو است. در ادامه نظر برخی از مراجع تقلید را درباره این موضوع مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۳۲۸۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۱
ارث از راههایی است که افراد ممکن است به مال و دارایی دست پیدا کنند. مراجع تقلید میفرمایند «اصلِ مالِ ارث خمس ندارد، حتی اگر سالها نزد وارث باقی بماند. اما اگر مال ارثی سرمایهگذاری شود یا از آن درآمدی به دست آید، آن درآمد در صورت باقی ماندن تا پایان سال خمسی، مشمول خمس میشود». بنابراین، تفاوت میان اصل ارث و سود و درآمد حاصل از آن در حکم خمس بسیار مهم است. در ادامه نظر برخی مراجع را درباره این موضوع مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۳۲۰۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۴
حجتالاسلام چترنور:
معاون امور طلاب و حوزههای علمیه دفتر نماینده ولی فقیه در هرمزگان گفت: اعتکاف یک فرصت کمنظیر برای بازگشت به فطرت، تعمیق ایمان و آشنایی عمیقتر با احکام و واجبات الهی است.
کد خبر: ۴۳۲۷۱۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۵
گاهی نوجوانان از راه کار، هدیه یا فعالیتهای مجازی درآمدی به دست میآورند. نظر مراجع تقلید این است که اگر نوجوان به سن تکلیف رسیده باشد و درآمدی داشته باشد، در صورت باقی ماندن درآمد تا پایان سال خمسی، خمس بر او واجب است. اما اگر هنوز به سن بلوغ شرعی نرسیده باشد، خمس بر او واجب نیست. ملاک در وجوب خمس، بلوغ شرعی و باقی ماندن درآمد مازاد بر مخارج سال است. در ادامه نظر برخی مراجع تقلید درباره این موضوع مرور میشود.
کد خبر: ۴۳۲۶۱۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۰
ساخت مسجد از بزرگترین کارهای خیر و باقیاتالصالحات است. اما این پرسش مطرح میشود که آیا میتوان خمس واجب را برای ساخت مسجد پرداخت کرد؟ مراجع تقلید میفرمایند «خمس به دو بخش «سهم امام» و «سهم سادات» تقسیم میشود و مصرف آن باید طبق نظر مرجع تقلید باشد. پرداخت خمس برای ساخت مسجد، تنها با اجازه مرجع تقلید یا نماینده رسمی او جایز است؛ و بدون اجازه، صحیح نیست». در نگاه فقها، نیت خیر باید همراه با رعایت دقیق احکام شرعی باشد. در ادامه نظر برخی مراجع را درباره این موضوع مرور میکنیم.
کد خبر: ۴۳۲۴۶۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۶
ازدواج از نیازهای مهم زندگی است و بسیاری میپرسند آیا پولی که برای ازدواج یا تهیه جهیزیه خرج میشود، خمس دارد یا نه؟ مراجع تقلید میفرمایند «اگر هزینههای ازدواج و جهیزیه در همان سال درآمد پرداخت شود و در حد شأن و نیاز متعارف باشد، خمس ندارد. اما اگر پولی برای این امور کنار گذاشته شود و تا پایان سال خمسی مصرف نشود، به آن خمس تعلق میگیرد». ملاک اصلی در نگاه فقها، زمان مصرف درآمد و متعارف بودن هزینهها است. در ادامه دیدگاه برخی از مراجع تقلید را درباره این موضوع مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۲۴۶۰۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۳
گاهی کودکانِ نابالغ کارهایی انجام میدهند که در شرع برای بزرگسالان حرام است، مثل دروغ گفتن، غیبت، یا برخی رفتارهای نادرست. مراجع تقلید میفرمایند «کودک چون تکلیف شرعی ندارد، گناهکار محسوب نمیشود؛ اما بر پدر و مادر واجب است او را از کارهای حرام بازدارند و اجازه ندهند به حرام عادت کند». این وظیفه از باب «تربیت» و «امر به معروف نسبت به فرزند» است، نه از باب تکلیف داشتن کودک. در نگاه فقها، شکلگیری اخلاق و رفتار درست از کودکی، زمینهساز دینداری سالم در بزرگسالی است. در ادامه حکم شرعی برخی از فقها را درباره این موضوع مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۲۱۸۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۲
نماینده رهبر معظم انقلاب در استان در تبیین وظایف طلاب و علما اظهار کرد: وحدت بین مردم از ضرورتها و الزامات این روزهای کشور است؛ اما وحدت میان روحانیون و علما دهها برابر پر اهمیتتر و سازندهتر از آن است.
کد خبر: ۴۳۲۲۳۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۰
گاهی پیش میآید که پدر یا مادر از رفتن فرزند به مسجد، هیئت یا مجالس مذهبی جلوگیری میکنند. مراجع تقلید میفرمایند «شرکت در مسجد و هیئت مستحب است، اما رنجاندن پدر و مادر حرام میباشد؛ بنابراین اگر رفتن سبب ناراحتی جدیِ والدین شود، اطاعت از آنان واجب و ترک مستحب لازم است». البته اگر والدین تنها از روی سختگیری یا بدون دلیل شرعی منع کنند و ناراحتی آنها جدی و آزاردهنده نباشد، رفتن اشکالی ندارد. در نگاه فقها، حفظ احترام والدین بر بسیاری از مستحبات مقدّم است. در ادامه نظر برخی مراجع را در این باره مشاهده میکنید.
کد خبر: ۴۳۲۱۸۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۹
گاهی شخصی از ما میخواهد چیزی را برایش بخریم و ما هم به عنوان وکیل او این کار را انجام میدهیم. اگر فروشنده هنگام خرید به ما تخفیف داد، آیا میتوانیم آن مبلغ را برای خودمان برداریم؟ «مراجع تقلید در این باره میگویند «چون خرید با پول موکل انجام میشود، هر تخفیفی که گرفته میشود متعلق به اوست نه وکیل؛ مگر اینکه موکل صریحاً بگوید تخفیف برای خودت باشد». از نگاه شرع، وفاداری در وکالت و رعایت حق دیگران، شرط صحت و پاکی معامله است. در ادامه نظر برخی مراجع درباره تخفیف هنگام خرید به وکالت دیگران را مرور میکنیم.
کد خبر: ۴۳۱۶۹۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۵
نسیم احکام
با توجه به اقتضائات و نیازهای جامعه دفتر رهبر معظم انقلاب اسلامی جدیدترین استفتائات مقام معظم رهبری را با بیان حجتالاسلام والمسلمین محمد رضایی منتشر میکند. در این قسمت به موضوع شک در صحت وضو یا غسل بخاطر وجود موانع پرداخته میشود.
کد خبر: ۴۳۱۷۱۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۶
نذر، عهدی است میان انسان و خدا که باید با نیت خالص و شرایط صحیح انجام شود. مراجع تقلید درباره این موضوع میفرمایند: «اگر نذر با شرایط شرعی بسته شده باشد و فرد عمداً به آن عمل نکند، گناه کرده و مرتکب معصیت شده است»؛ در چنین حالتی، علاوه بر وجوب انجام نذر، اگر زمان آن گذشته باشد، باید کفاره شکستن نذر پرداخت کند (مانند اطعام ده فقیر یا روزه سهروزه). در نگاه فقها، وفای به نذر نشانه صداقت در ایمان و احترام به عهد الهی است. در ادامه نظر برخی مراجع درباره این موضوع مرور میشود.
کد خبر: ۴۳۱۵۷۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۴
انجام وظیفه درست در محل کار، امانتی است که بر عهده هر کارمند یا کارگر گذاشته میشود. نظر بیشتر مراجع تقلید این است که «اگر فرد در برابر دریافت حقوق، از انجام وظیفهای که بر عهدهاش گذاشته شده کوتاهی کند، مرتکب عمل حرام شده و حقوق دریافتیاش مشکوک یا حرام است. در اسلام، کار با وجدان کاری و رعایت انصاف، عبادتی ارزشمند شمرده شده است». بنابراین، کمکاری نهتنها از نظر اخلاقی ناپسند، بلکه از نظر شرعی نیز تضییع حقالناس محسوب میشود. در ادامه نظر برخی مراجع تقلید را در این باره مرور میکنیم.
کد خبر: ۴۳۱۵۷۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۱
رهبر شیعیان بحرین گفت: شهادت سیدحسن نصرالله به معنای اختلال در جایگاه رهبری و تضعیف جبهه مقاومت نیست؛ بلکه مقاومت و جهاد تا زمان احقاق کامل حق مسلمانان و نابودی باطل و حاکمیت عدل الهی بر زمین ادامه دارد.
کد خبر: ۴۳۱۶۰۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۱
در سالهای اخیر، یکی از پرسشهای پرتکرار این است که آیا دریافت وام خودرو با سود بانکی شرعاً جایز است؟ مراجع تقلید در این باره میگویند «اگر وام در قالب قرارداد شرعی معتبر مانند «فروش اقساطی» یا «مرابحه» باشد و بانک واقعاً خودرو را خریده و بهصورت اقساطی میفروشد، سود آن حلال است؛ اما اگر وام صرفاً پول نقد با شرط بازپرداخت بیشتر باشد، ربا و حرام است». در نگاه فقها، معیار در حلیت یا حرمت، نوع قرارداد و نیت واقعی معامله است، نه صرف عنوان «وام بانکی». در ادامه نظر برخی مراجع درباره این سود مرور میشود.
کد خبر: ۴۳۱۵۶۷۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۱۹
