قرآن‌ سراسر شفا و رحمت است

گروه انديشه: تمامی آيات قرآن ‌كريم سراسر نور، شفا و رحمت است و خداوند متعال نيز در آيه 82 سوره اسراء، قرآن را مايه شفای دردهای جسم و جان انسان می داند و می فرمايد: «و ننزل من القرآن ماء هو شفاء و رحمه للمؤمنين»

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) شعبه زنجان، دين مبين اسلام با دربر داشتن روش‌ها و راه‌های رسيدن به سعادت و سلامت انسان، با هر روشی كه سبب از بين رفتن سلامت روح و جسم و آسيب رساندن به آن باشد، مخالفت كرده و به بسياری از اين تأكيدات نيز در قرآن‌ كريم اشاره شده است. تمامی آيات قرآن‌ كريم سراسر نور، شفا‌ و رحمت است و خداوند متعال نيز در آيه 82 سوره اسراء، قرآن را مايه شفای دردهای جسم و جان انسان می‌داند و می‌فرمايد: «وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ»

اهميت علم الابدان در آموزه‌های اسلامی تا به اندازه‌ای است كه پيامبر اكرم(ص) آن را در كنار علم خداشناسی و علم‌الاديان قرار داده است و می فرمايد: «العلم علمان، علم الاديان و علم الابدان»

تأكيدات فراوانی از سوی پيامبر اكرم(ص) و ائمه معصومين(ع) بر حفظ سلامت و دوری از مواردی كه ايجاد ناراحتی جسمی و روحی می‌كنند در احاديث و روايات آمده است. در همين خصوص در روايتی از پيامبر اكرم(ص) آمده است: «لِكُلِّ شَیءٍ حيلَةٌ‌، وحيلَةُ الصِّحَّةِ فِی الدُّنيا أربَعُ خِصالٍ : قِلَّةُ الكَلامِ ، و قِلَّةُ المَنامِ، و قِلَّةُ المَشیِ‌، و قِلَّةُ الطَّعامِ‌» يعنی هر كارى را چاره‏اى است و چاره تندرستى در دنيا، چهار چيز است‌: كم سخن گفتن‌، كم خفتن‌، كم راه رفتن و كم خوردن.

از نگاه اسلام، بزرگترين نعمت الهی، سلامت جسم و بزرگتر از آن سلامت جان بوده و اين نعمت الهی به‌قدری در احاديث و روايات با‌اهميت شمرده شده است كه در رديف ايمان به خدای متعال قرار گرفته است. به‌طوری‌كه در حديثی از پيامبر خاتم(ص) آمده است: «مَن أمسى وأصبحَ وعِندَهُ ثَلاثٌ فقد تَمَّت علَيهِ‏النِّعمَةُ فی الدُّنيا‌: مَن‏أصبَحَ وأمسى مُعافىً فی بَدَنِهِ‌، آمِنا فی سَرْبهِ، عِندَهُ قُوتُ یَومِهِ، فإن كانَت عِندَهُ الرّابِعَةُ فَقد تَمَّت علَيهِ النِّعمَةُ فی الدُّنيا والآخِرَةِ؛ وهُو الإيمانُ.» یعنی: هر كه شب و روز خود را سپرى كند و از سه چيز برخوردار باشد نعمت دنيا بر او تمام شده است‌: كسى‌كه صبح و شامش را در تندرستى و آسايش خاطر گذراند و خوراك روز خود را داشته باشد و اگر چهارمين نعمت را هم داشته باشد، نعمت دنيا و آخرت را كامل دارد و آن(چهارمين) نعمت ايمان است‌.

خداوند سبحان در آيه‌ 16 سوره مائده، تصريح می‌كند كه قرآن ‌كريم و برنامه نورانی و حيات‌بخش آن، جامعه را به‌سوی سلامت سوق می‌دهد و می‌فرمايد: «يَهْدِي بِهِ اللّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلاَمِ» يعنی خداوند متعال هر كه را از خشنودی او پيروی كند، به‌وسيله آن(كتاب) به راه‌های سلامت، رهنمون می‌شود. بنابراين انسان می‌تواند با ايجاد پيوند با خدای متعال و برنامه‌هايی كه او برای زندگی بشر ارائه كرده است، به بزرگترين نعمت الهی يعنی سلامت و در نهايت سعادت و خوشبختی در دنيا و آخرت دست يابد.

با توجه به اين‌كه سلامت در فرهنگ و آموزه‌های علمی بشر، بر دو نوع سلامت روحی(معنوی) و جسمی است و بشر نيز دارای دو بعد جسم و روح است، تأكيدات و راهنمايی‌های مختلفی از سوی ائمه معصومين(ع) و بزرگان دين اسلام بر تأمين سلامت هر دو بعد انسان شده است و بيماری و سلامتی هر يك از ابعاد را منشأ بيماری و سلامتی ديگر بعد انسان بر شمرده‌اند. در همين راستا در فرمايشی از پيامبر اسلام(ص) آمده است: «مَن كَثُرَ هَمُّهُ، سَقِمَ بَدَنُهُ » يعنی هر كس اندوه(و دغدغه‏اش) فراوان شود، بدنش بيمار می‌شود‌.

انسان سالم از نظر روحی، كسی است كه فطرتش بر او حاكم شده و نشانه بارز اين حاكميت، آرامش درون است كه قرآن‌ كريم از آن تعبير به سكينه و اطمينان قلب كرده و می‌فرمايد: «هو الذی انزل السكينه فی قلوب المومنين» يعنی اوست آن‌كه فرستاد آرامش را در دل های مؤمنان.

راه‌های فراوانی در كسب آرامش روحی در قرآن‌كريم و احاديث برشمرده شده است كه والاترين آن‌ها ياد خدا بوده و در آسه 28 سوره رعد آمده است: «أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» يعنی همانا با ياد خدا دل‌ها آرام گيرد.

دعا از مصاديق روشن ياد خداست و پژوهش‌ها نشان داده‌اند كه دعا، نيايش و نيروی شفابخش حاصل از آن موجب جلوگيری از رشد سلول‌های سرطانی، حفاظت از گلبول‌های قرمز خون، تغيير حالت شيميايی خون و افزايش اكسيژن‌رسانی توسط خون به اندام‌ها و نيز بهبود سريع‌تر زخم‌ها و جراحات پوستی می‌شود.

در از بين رفتن حالت‌های ناراحتی روحی نيز نقش دعا را نمی‌توان ناديده گرفت؛ چنانكه امام صادق(ع) می‌فرمايد: «هر زمان‌كه به يكى از شما رقّت قلب دست داد، دعا كند؛ زيرا قلب تا خالص و پاك نشود رقّت نمى‏يابد‌»

برخی از محققان تأثير خواندن قرآن ‌كريم بر انسان را در زمينه‌های مختلف مورد بررسی و مطالعه قرار داده و به نتايج جالب و شگفت‌انگيزی دست يافته‌اند. آوای قرآن ‌كريم به‌عنوان يكی از موسيقی‌های آیينی متناسب با ساختار جامعه ما مورد توجه پژوهشگران جهت كاستن درد و اضطراب بيماران قرار گرفته و در اين زمينه مطالعاتی انجام شده است. نتايج به‌دست آمده در يك تحقيق دانشگاهی‌(تحت عنوان بررسی تأثير قرآن‌ كريم بر اضطراب بيماران قبل از عمل جراحی) كه بر روی 80 نفر انجام شد نتايج نشان داد كه در گروه آزمون(40 نفر) كه با استفاده از ضبط صوت و گوشی حداقل 2 بار و هر بار به‌مدت 15 دقيقه قبل از عمل به آوای قرآن ‌كريم(آيات 1تا 36 سوره مريم) گوش دادند ميزان كاهش اضطراب نسبت به گروه شاهد به‌طور معنی‌داری بيشتر بوده است و اين نشان از خاصيت درمانی صوت قرآن ‌كريم بر انسان دارد.

خوردن و آشاميدن غذاهايی كه خواص آرامش‌بخشی دارند نيز در احاديث و روايات ما فراوان اشاره شده است. همان‌گونه كه درخصوص خوردن ميوه «به» در روايات آمده است: زبير، در حالى‌كه «به» در دست داشت، بر پيامبر(ص) وارد شد. پيامبر اكرم(ص) از او پرسيد: «اى زبير! اين چيست كه در دست توست؟» گفت: «اى پيامبر خدا! اين، يك «به» است.» فرمود: «اى زبير! «به» بخور؛ چراكه داراى سه ويژگى است.» پرسيد: «اى پيامبر خدا! آن ويژگى‏ها چيست؟» فرمود: «قلب را آسايش و آرامش مى‏دهد، بخيل را گشاده‏دستى مى‏دهد و ترسو را دلير مى‏كند»

بنابراین؛ قرآن ‌كريم اگر‌چه كتاب طبی نيست ولی در آن به اصول كلی كه برای تندرستی و درمان لازم است پرداخته شده واين اصول در كنار روايات ائمه معصومين(ع) و تجربيات بشر می‌تواند پاسخ‌گوی نياز‌های طبی بشر باشد.