بازدارندگی؛ حلقه گمشده چرخه جنگ، آتش‌بس و مذاکره

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین علی نهاوندی، رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، 24 مردادماه طی سخنانی در تفسیر آیه ۶۰ سوره انفال «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ» که در این مرکز برگزار شد، یادآوری کرد: قرآن، فلسفه تولید قدرت را «ارهاب دشمنان خدا» یا همان بازدارندگی معرفی می‌کند و می‌فرماید، در برابر آنان، آنچه در قدرت و توان دارید، آماده کنید تا به وسیله آن‌ها دشمن خدا و دشمن خودتان و دشمنانی غیر ایشان را که نمی‌شناسید ولی خدا آنان را می‌شناسد، بترسانید.

وی تصریح کرد: اگر دشمن بداند که هر تجاوز، صرفاً با یک واکنش محدود و قابل‌تحمل مواجه می‌شود، جنگ پایان نمی‌یابد بلکه تنها از یک مرحله به مرحله‌ای دیگر منتقل می‌شود.

استاد درس خارج فقه حوزه‌های علمیه تأکید کرد: نقطه پایان چرخه جنگ، آتش‌بس، مذاکره و جنگ زمانی است که دشمن هزینه ادامه جنگ را از دستاوردهای احتمالی آن بیشتر بداند و این معنای دقیق بازدارندگی است.

وی با اشاره به اینکه بازدارندگی مؤثر، بر سه پایه بالا بردن هزینه جنگ برای دشمن، پایین‌آوردن هزینه خروج از جنگ و افزایش تاب‌آوری ملت استوار است، گفت: بازدارندگی به معنای تبدیل قدرت به محاسبه، محاسبه به تردید و تردید دشمن به صلح پایدار است.

هزینه جنگ را باید برای دشمنان بالا ببریم

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس یادآور شد: آمریکای جنایتکار و رژیم کودک‌کش صهیونی و نیز ایادی منطقه‌ای ایشان باید مطمئن باشند که هیچ اقدام خصمانه‌ای بدون پاسخ نمی‌ماند و هر ضربه‌ای، هزینه‌ای سنگین‌تر و دردناک‌تری برای ایشان به همراه خواهد داشت.

وی با اشاره به ضرورت پایین آوردن هزینه خروج از جنگ، گفت: باید برای دشمن نیز راهی وجود داشته باشد که بدون آن که احساس کند تنها گزینه‌اش ادامه جنگ است، بتواند از مسیر تقابل خارج شود.

استاد درس خارج حوزه‌های علمیه گفت: بازدارندگی فقط تهدید به پاسخ نیست؛ ایجاد محاسبه‌ای است که در آن، انصراف از جنگ برای دشمن عقلانی‌تر از ادامه آن باشد.

وی همچنین با اشاره به اهمیت افزایش تاب‌آوری ملت، گفت: اگر مردم در برابر فشار، تهدید، تحریم و هزینه‌های جنگ فرسوده شوند، دشمن به این امید می‌رسد که با طولانی کردن درگیری، اراده ملی را خواهد شکست، بنابراین، قدرت بازدارندگی بیش و پیش از آنکه در موشک و سلاح باشد، در استقامت، صبر، انسجام، امید و تاب‌آوری یک ملت نهفته است.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، نمونه روشن آن را جنگ زیرساختی دانست و گفت: آمریکا به محض آنکه اعلام کرد زیرساخت‌های حیاتی کشور را هدف قرار خواهد داد، با واکنش مقتدرانه میدان، خیابان و دیپلماسی روبرو شد.

وی گفت: زمانی که به دشمن فهمانده شد در برابر هر زیرساختی که در ایران هدف قرار گیرد، زیرساخت‌های منطقه مورد هدف قرار خواهد گرفت، معادله محاسباتی او تغییر و بازدارندگی ایجاد کرد. 

نهاوندی ادامه داد: دیگر مسئله محاسباتی دشمن این نیست که «آیا می‌توانم بزنم»، مسئله این است که «اگر بزنم، چه چیزی را از دست خواهم داد»، بنابراین وقتی دشمن پیش از شلیک، پاسخ را در محاسبات خود ببیند، نقطه‌ای است که بازدارندگی شکل می‌گیرد.

وی ادامه داد: دشمن بداند که ایران نه آغازگر جنگ است و نه از جنگ هراس دارد؛ صلح را می‌خواهد، اما صلحی که پشتوانه قدرت داشته باشد؛ مذاکره می‌کند، اما نه از موضع ضعف؛ آتش‌بس را می‌پذیرد، اما راه تجدید قوای دشمن را می‌بندد.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس گفت: در منطق بازدارندگی، قدرت واقعی آن است که دشمن را از تصمیم به جنگ منصرف کند، پیش از آن که مجبور شوید وارد جنگ شود و اگر جنگ را آغاز کرد، چنان هزینه‌ای پیش روی او قرار دهد که ادامه آن را ناممکن یا غیر عقلانی کند.